Xususiylashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish, aksiyadorlik jamiyatlaridagi davlat aktivlarini va aksiyalar ulushlarini boshqarish samaradorligini oshirish, xususiylashtirilgan korxonalarni aniq va maqsadli qoʻllab-quvvatlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Belgilansinki:

respublika iqtisodiyoti tuzilmasida yetakchi mavqega ega boʻlgan aksiyadorlik jamiyatlaridagi (1-ilovaga* muvofiq) davlatning ishonchli vakillari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining taqdimnomasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi maxsus Komissiya tomonidan tayinlanadi;

ustav jamgʻarmasida davlat mulki ulushi 25 foizdan ortiq boʻlgan boshqa aksiyadorlik jamiyatlarida davlatning ishonchli vakillari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Komplekslari takliflariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi hayʼati tomonidan tayinlanadi;

davlatga tegishli aksiyalar paketlarini ishonchli boshqaruvga berish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan biznes-rejalar va nomzodlarning dasturlari koʻrib chiqilgan holda ustun darajada tanlov asosida amalga oshiriladi.

2. Quyidagilar:

aksiyadorlik jamiyatlaridagi davlatning ishonchli vakillarini tayinlash boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi Komissiya tarkibi 2-ilovaga* muvofiq;

aksiyadorlik jamiyatlaridagi davlatning ishonchli vakillari toʻgʻrisidagi nizomning yangi tahriri 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Komissiyaga:

Hukumatning tegishli qarorlariga muvofiq aksiyadorlik jamiyatining ustav jamgʻarmasida davlatning ulushi 25 foizgacha va undan kamayganda;

strategik jihatdan muhim va yirik davlat korxonalarini aksiyalashtirishda ustav jamgʻarmasidagi davlat ulushi 25 foizdan ortiq boʻlgan yangi aksiyadorlik jamiyatlari tashkil etilganda mazkur qarorga 1-ilova bilan tasdiqlangan korxonalar roʻyxatiga oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin.

4. Vazirlar Mahkamasi korxonalarning ustav jamgʻarmalarida davlat ulushini 25 foiz va undan ortiq miqdorda saqlab qolishning maqsadga muvofiqligi hamda ularni fond bozorida, shu jumladan xorijiy investorlarga sotish toʻgʻrisidagi masalani bir oy muddatda koʻrib chiqsin va qaror qabul qilsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi:

Vazirlar Mahkamasining manfaatdor Komplekslari, vazirliklar, idoralar, uyushmalar, kompaniyalar va korporatsiyalar bilan birgalikda 2000-yilning uchinchi choragi mobaynida barcha davlatning ishonchli vakillarini attestatsiyadan oʻtkazsin;

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 2000-yil 1-sentabrgacha aksiyadorlik jamiyatlari ustav jamgʻarmalaridagi davlat ulushlari miqdorlarini oʻrganib chiqsin hamda ular ustav jamgʻarmalarining ularga kirmagan markazlashtirilgan investitsiyalar va boshqa budjet ajratmalari miqdoriga oʻzgartirilishini belgilangan tartibda taʼminlasin;

bir oy muddatda Davlat mulki qoʻmitasining Markaziy apparati tuzilmasida xodimlarining cheklangan soni 15 nafar boʻlgan Aksiyadorlik jamiyatlarida davlat mulkini boshqarish departamenti tashkil etsin. Belgilansinki, Departament faoliyatini mablagʻ bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzurida qoldiriladigan xususiylashtirishdan olingan mablagʻlar doirasida amalga oshiriladi.

Davlat mulkidan foydalanish samaradorligini oshirish, korxonalarni xususiylashtirishdan keyin qoʻllab-quvvatlash dasturlarini amalga oshirish, aksiyalarida davlat ulushi boʻlgan aksiyadorlik jamiyatlarida davlatning ishonchli vakillari va ishonchli boshqaruvchilarni tanlash va ularni oʻqitish ishlarini olib borish, shuningdek ularning faoliyati ustidan doimiy monitoringni amalga oshirish Departamentning asosiy vazifalari etib belgilansin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi joriy yilning oxirigacha davlatning ishonchli vakillarini va ishonchli boshqaruvchilarni korporativ boshqarish asoslariga oʻqitish boʻyicha doimiy ishlovchi kurslar tashkil etsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Aksiyadorlik jamiyatlarini boshqarish tizimini takomillashtirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 1998-yil 22-avgustdagi 361-son qaroriga 6-ilova oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

8. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ.T. Sultonov zimmasiga yuklansin.

1.1. Ushbu Nizom davlatning ishonchli vakilining asosiy vazifalari, huquqlari va majburiyatlarini, uning hisobot topshirish hamda haq olish tartibi va muddatlarini belgilaydi.

1.2. Davlatning ishonchli vakillari davlat ulushi 25 foizdan oshadigan aksiyadorlik jamiyatlarida tayinlanadilar.

1.3. Davlatning ishonchli vakili Aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida va Aksiyadorlik jamiyatining kuzatuvchi kengashida davlatning vakolatli ishonchli vakili hisoblanadi, davlat nomidan aksiyador huquqlarini amalga oshiradi.

1.4. Davlatning ishonchli vakili lavozimiga koʻra Aksiyadorlik jamiyati kuzatuvchi kengashining aʼzosi (raisi) hisoblanadi. Aksiyadorlar umumiy yigʻilishida saylanmaydi (qayta saylanmaydi). Davlatning ishonchli vakili lavozimiga koʻra Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi hayʼati tarkibiga kiradi.

2.1. Respublika iqtisodiyoti tarkibida yetakchi mavqega ega boʻlgan, roʻyxati hukumat qarori bilan belgilanadigan, davlatning aksiyadorlik jamiyatlaridagi ishonchli vakillari Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi Komissiya tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi taqdimnomasiga binoan tayinlanadilar.

Ustav fondidagi davlat mulki ulushi 25 foizdan ortiq boʻlgan boshqa aksiyadorlik jamiyatlarida davlatning ishonchli vakillari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi hayʼati tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Komplekslari taqdimnomasiga binoan tayinlanadilar.

2.2. Davlatning ishonchli vakillari nomzodlari boʻyicha takliflar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tegishli Komplekslari tomonidan tayyorlanadi.

Bunda davlatning ishonchli vakillari nomzodlari muayyan iqtisodiy bilimlar darajasiga, iqtisodiyotning tegishli tarmoqlarida rahbarlik ishi amaliyotiga ega boʻlgan jismoniy shaxslar orasidan tanlab olinadi.

2.3. Agar tavsiya etilgan nomzodlar belgilangan mezonlarga javob bermasa, Davlat mulki qoʻmitasi bu toʻgʻrida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Komplekslari Kotibiyatlariga ularning yangi nomzodlar kiritishi uchun xabar qiladi.

Oʻn kun muddatda boshqa nomzodlar tavsiya etilmagan taqdirda Davlat mulki qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi Komissiya yoki Davlat mulki qoʻmitasi hayʼati tomonidan tegishli ravishda davlatning ishonchli vakillarini tasdiqlash uchun nomzodlarni mustaqil ravishda tanlash huquqiga egadir.

2.4. Davlatning ishonchli vakillari, qoidaga koʻra, tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi Komissiya yoki Davlat mulki qoʻmitasi hayʼati qarori bilan, muddatli uzaytirish imkoniyati bilan, 5 yilgacha muddatga tayinlanadilar.

3.1. Davlatning ishonchli vakili vazifalariga quyidagilar kiradi:

aksiyador sifatida davlat manfaatlarini himoya qilish, aksiyadorlik jamiyatlaridagi davlat mulkining saqlanishini va ulardan oqilona foydalanilishini taʼminlash;

korxonada iqtisodiy islohotlar oʻtkazilishiga koʻmaklashish, uning moliya-xoʻjalik faoliyatini yaxshilash, menejment va marketing tizimini takomillashtirish, shuningdek xususiylashtirishdan keyin qoʻllab-quvvatlash;

ishlab chiqarishni renovatsiya qilish va korxona ishlab chiqaradigan mahsulotlarni yangilash, raqobatga bardoshli mahsulotlar ishlab chiqarilishini taʼminlash maqsadida, zamonaviy texnologik asbob-uskunalar va texnologiyalar asosida ishlab chiqarishni rekonstruksiya qilish va texnika bilan qayta jihozlash boʻyicha tadbirlarni bajarish monitoringini amalga oshirish;

korxonaning budjetdan qarzdor boʻlib qolishining yuz berishiga va iqtisodiy ahvolining yomonlashuviga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni nazorat qilish;

aksiyadorlik jamiyati tomonidan aksiyadorlar huquqlariga va mehnat toʻgʻrisidagi qonunlarga rioya qilinishi ustidan nazoratni tashkil etish;

aksiyalar davlat paketi boʻyicha dividendlardan aksiyadorlik jamiyatini rekonstruksiya qilish va texnika bilan qayta jihozlashda maqsadli foydalanilishini taʼminlash;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan belgilanadigan boshqa vazifalar.

4.1. Davlatning ishonchli vakili quyidagi huquqlarga ega:

oʻzining Jamiyat kuzatuvchi Kengashi aʼzosi (yoki uning raisi) hamda Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi qatnashchisi sifatidagi barcha vakolatlaridan aksiyalar davlat paketi miqdoriga muvofiq jamiyat Ustavi va amaldagi qonunlar bilan belgilangan tartibda foydalanish;

Aksiyadorlar umumiy yigʻilishini chaqirish toʻgʻrisida Kuzatuvchi kengashga talabnoma kiritish va Kuzatuvchi Kengash mazkur talabnomani rad etgan taqdirda Aksiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yigʻilishini chaqirishni amalga oshirish;

Aksiyadorlar umumiy yigʻilishida va Jamiyat kuzatuvchi kengashida qarorlar qabul qilishda ovoz berish;

aksiyadorlik jamiyati faoliyati toʻgʻrisida moliya-iqtisodiy va boshqa axborotlarni, shu jumladan korxonaning tijorat siri boʻlgan axborotlarni olish.

4.2. Davlatning ishonchli vakili aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi ijro etuvchi organlari tomonidan amalga oshiriladigan joriy ishlab chiqarish faoliyatiga aralashmaydi, ularning xatti-harakatlari qonunlarning buzilishiga olib kelishi va davlatga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan hollar bundan mustasno.

4.3. Davlatning ishonchli vakili quyidagilarga majbur:

aksiyalarning davlat paketi bilan beriladigan vakolatlarga muvofiq, ushbu Nizomning 3.1-bandida koʻrsatilgan oʻz vazifalari bajarilishini taʼminlash;

Aksiyadorlar umumiy yigʻilishining va Kuzatuvchi Kengash yigʻilishining barchasida hamda Vazirlar Mahkamasi Kompleksi bilan kelishilgan korxonani rivojlantirish strategiyasiga muvofiq yakuniy qarorlar qabul qilish chogʻidagi ovoz berishda bevosita qatnashish;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasini oʻz faoliyati natijalari va aksiyadorlik jamiyatining moliya-xoʻjalik ahvoli toʻgʻrisida xabardor qilish;

davlatning ishonchli vakiliga oʻziga yuklangan vakolatlarni amalga oshirish chogʻida maʼlum boʻlib qolgan maʼlumotlarni uchinchi shaxslarga oshkor qilmaslik va ulardan davlat manfaatlariga zid maqsadlarda foydalanmaslik.

4.4. Davlatning ishonchli vakili tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi Komissiya yoki Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi bilan kelishib olinmasdan boshqa aksiyadorlarning aksiyadorlik jamiyati boshqaruv organlaridagi vakili boʻlishi mumkin emas.

5.1. Davlatning ishonchli vakili faoliyatiga haq toʻlash Jamiyat kuzatuvchi Kengashi aʼzosi (raisi) sifatida, amaldagi qonunlar va jamiyat Ustavi bilan belgilangan tartibda aksiyadorlik jamiyati tomonidan amalga oshiriladi.

5.2. Davlatning ishonchli vakili oʻz funksiyalarini bajarganlik uchun:

har oyda beriladigan haq;

miqdori aksiyadorlik jamiyatining hisobot davridagi faoliyati yakunlariga bogʻliq boʻladigan qoʻshimcha haq (mukofot) olishi mumkin.

5.3. Aksiyadorlik jamiyati mablagʻlari davlatning ishonchli vakili faoliyatiga haq toʻlash manbai hisoblanadi.

6.1. Davlatning ishonchli vakillari faoliyatini nazorat qilish Davlat mulki qoʻmitasi va Vazirlar Mahkamasining tegishli Komplekslari tomonidan:

tasdiqlangan shakllar boʻyicha ular tomonidan taqdim etiladigan har chorakdagi hisobotlarni tahlil qilish va ularni korxonalarning moliya-iqtisodiy koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi statistika maʼlumotlari bilan qiyoslash asosida;

ularning faoliyatini bevosita korxonalarda oʻrganib chiqish yoʻli bilan;

davriy attestatsiyalar va ular bilan suhbatlar oʻtkazgan holda amalga oshiriladi.

6.2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi Vazirlar Mahkamasi Komplekslari bilan birgalikda ikki yilda kamida bir marta davlatning ishonchli vakillarini attestatsiyadan oʻtkazadi.

7.1. Davlatning ishonchli vakillari faoliyatini tahlil qilish va Davlat mulki qoʻmitasi tomonidan oʻtkaziladigan attestatsiya natijalariga koʻra, oʻz vazifalari va qabul qilingan majburiyatlari bajarilishini taʼminlamayotgan davlatning ishonchli vakillari mazkur tartibga muvofiq almashtiriladi.

7.2. Davlatning ishonchli vakilini ozod qilish toʻgʻrisidagi qaror tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri huzuridagi Komissiya va Davlat mulki qoʻmitasi Hayʼati tomonidan:

attestatsiya natijalari;

qoʻyilgan vazifalar va qabul qilingan majburiyatlarning davlatning ishonchli vakili tomonidan bajarilmaganligi;

davlat ishonchli vakilining oʻz majburiyatlarini bundan buyon bajara olmasligi toʻgʻrisidagi murojaatlari asosida;

qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa asoslarda qabul qilinadi.

8.1. Davlatning ishonchli vakili har chorakda (hisobot davridan keyingi oyning 25 kunidan kechiktirmay) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasiga oʻz faoliyati natijalari toʻgʻrisida hisob beradi. Hisobot qogʻozda va magnit manbalarida taqdim etiladi.

8.2. Davlatning ishonchli vakili oʻz majburiyatlarining oʻz vaqtida, toʻliq va zarur darajada bajarilishi uchun qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda javob beradi.