Oʻzbekiston Respublikasi “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonunining 26-moddasiga va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 9-oktabrdagi “Vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar meʼyoriy hujjatlarining qonuniyligini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 469-sonli qaroriga muvofiq buyuraman:

1. “Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasi toʻgʻrisida”gi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan soʻng 2009-yil 2-sentabrdan kuchga kiradi.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirining 1996-yil 26-apreldagi 106-sonli buyrugʻi bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasida oliy oʻquv yurtlari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasi toʻgʻrisida”gi vaqtinchalik nizom (1996-yil 2-may, roʻyxat raqami 242) mazkur buyruq kuchga kirgandan soʻng oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida” va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi qonunlari va Oliy taʼlimning Davlat taʼlim standartiga muvofiq oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasini oʻtkazish tartibini belgilaydi.

1. Oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasi bakalavriat yoʻnalishlari va magistratura mutaxassisliklari oʻquv jarayoni jadvaliga muvofiq oʻtkaziladi.

2. Yakuniy davlat attestatsiyasi oliy taʼlim muassasasidagi har bir taʼlim yoʻnalishi (mutaxassisligi) boʻyicha tashkil etiladigan yakuniy davlat attestatsiya komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.

3. Yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalarining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

bitiruvchining bilim, malaka va koʻnikma darajasining davlat taʼlim standartlari talablariga muvofiq kelishini kompleks baholash;

yakuniy davlat attestatsiyasi natijalari boʻyicha bitiruvchilarga bakalavr (magistr) akademik darajasini berish masalasini hal qilish;

komissiya faoliyati natijalarini tahlil qilish va ular asosida oliy maʼlumotli kadrlar tayyorlashni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish.

4. Yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalari oʻz faoliyatlarini mazkur Nizom hamda bakalavriat taʼlim yoʻnalishlari va magistratura mutaxassisliklari boʻyicha bitiruvchilarning tayyorgarlik darajasi va taʼlim mazmuniga qoʻyilgan Davlat taʼlim standartlari talablarini bajarishga yoʻnaltirilgan boshqa hujjatlarga tayangan holda olib boradilar.

5. Yakuniy davlat attestatsiyasi taʼlim yoʻnalishi (mutaxassisligi) oʻquv rejalariga muvofiq quyidagi turlardagi bir yoki bir necha attestatsiya sinovlaridan iborat:

ayrim fan boʻyicha yakuniy attestatsiya sinovi;

taʼlim yoʻnalishi (mutaxassisligi) boʻyicha fanlararo yakuniy attestatsiya sinovi;

bitiruv malakaviy ish (magistrlik dissertatsiyasi) himoyasi.

6. Ayrim fan boʻyicha yakuniy davlat attestatsiyasi sinovi mazkur fanning muvofiq davlat taʼlim standartida belgilangan zaruriy mazmunidan kelib chiqqan holda oʻquv dasturida nazarda tutilgan materiallarni talaba tomonidan oʻzlashtirilganlik darajasini aniqlashga yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.

7. Taʼlim yoʻnalishi (mutaxassisligi) boʻyicha fanlararo yakuniy attestatsiya sinovi ayrim fanlar mazmuniga qoʻyiladigan talablar bilan bir qatorda, talaba tayyorgarligining mazkur yoʻnalish (mutaxassislik) boʻyicha davlat taʼlim standartida bitiruvchiga nisbatan nazarda tutilgan umumiy talablarga ham javob bera olish darajasini aniqlashga yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.

8. Yakuniy davlat attestatsiyasiga albatta bitiruv malakaviy ishning (magistrlik dissertatsiyasi) himoyasi kiritiladi. Ayrim yoʻnalishlar uchun bu tartibga istisno kiritish faqat Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan hal etiladi.

Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlari oʻquv jarayoni jadvalida koʻrsatilgan muddatlarda oʻtkaziladi. Magistrlik dissertatsiyasini rasmiy himoya qilish kuni oliy taʼlim muassasasi rektori (direktori)ning buyrugʻi bilan tasdiqlangan jadval asosida belgilanadi.

9. Tayanch oliy taʼlim muassasalari tomonidan, turdosh yoʻnalishlar boʻyicha kadrlar tayyorlovchi oliy taʼlim muassasalari yetakchi professor-oʻqituvchilarini jalb etgan holda, yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlarining dasturlari va bitiruv malakaviy ishni baholash tartiblari ishlab chiqiladi va tayanch oliy taʼlim muassasasi Ilmiy kengashi tomonidan tasdiqlanadi hamda tegishli oliy taʼlim muassasalariga belgilangan tartibda yetkaziladi.

10. Yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalari raisligiga nomzodlar oliy taʼlim muassasalari tomonidan tegishli vazirlik va idoralar bilan kelishilib, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligiga tasdiqlash uchun taqdim etiladi.

11. Yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyasi raislari oliy taʼlim muassasasining idoraviy mansubligidan qatʼiy nazar, ushbu taʼlim muassasasida ishlamayotgan olimlar, ishlab chiqarishning yetakchi mutaxassislaridan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan bir yil (kalendar yil) muddatga tasdiqlanadi.

Bir kishi ketma-ket bir oliy taʼlim muassasasida tegishli yoʻnalish (mutaxassislik) boʻyicha ikki martadan ortiq yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyasining raisi boʻlishi mumkin emas.

12. Oliy taʼlim muassasasida Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan tasdiqlangan raislar rahbarligida taʼlim muassasasi rektori buyrugʻi bilan ayrim fanlar boʻyicha yakuniy attestatsiya sinovlari, taʼlim yoʻnalishi (mutaxassislik) boʻyicha fanlararo yakuniy attestatsiya sinovlari va bitiruv malakaviy ish (magistrlik dissertatsiyasi) himoyasini oʻtkazish boʻyicha yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalari tarkibi shakllantiriladi.

13. Yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalari tarkibi mutaxassis tayyorlovchi oliy taʼlim muassasasining ilmiy-pedagogik kadrlari (attestatsiya komissiyasi umumiy tarkibining 50 foizigacha), shuningdek mazkur soha kadrlarining isteʼmolchilari boʻlgan korxona, tashkilot va muassasalarning yuqori malakali mutaxassislari, turdosh oliy taʼlim muassasalarining yetakchi professor-oʻqituvchi va ilmiy xodimlari, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tizimidagi tegishli soha olimlaridan iborat boʻladi.

14. Yakuniy davlat attestatsiya komissiyalari tarkibi kamida 5 nafar professor-oʻqituvchi va mutaxassislardan shakllantiriladi. Yakuniy davlat attestatsiyasida vasiylik kengashi, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va ota-onalar vakillari jamoatchilik asosida kuzatuvchi sifatida qatnashishi mumkin.

15. Yakuniy attestatsiya sinovlari boʻyicha yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalarining tarkibi oliy taʼlim muassasasi rektori tomonidan bitiruv semestri boshlanishidan bir oy oldin tasdiqlanadi.

Zaruriyat boʻlganda attestatsiya sinovlarining biri boʻyicha bir nechta yakuniy davlat attestatsiya komissiyalari tuzilishi mumkin.

Yakuniy davlat attestatsiyasi jarayonida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi vakillari ishtirok etishlari mumkin.

Oliy taʼlim muassasalarining davlat attestatsiyasidan oʻtmagan yoʻnalish va mutaxassisliklari bitiruvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasi Davlat test markazi vakillari ishtirokida oʻtkaziladi.

16. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlari boshlanishidan oldin yakuniy davlat attestatsiya komissiyasi raislari bilan oliy taʼlim muassasasi rektori shaxsan yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalarining tayyorgarlik darajasi, komissiya raislari va aʼzolarining vazifalari, bitiruvchilarga qoʻyilayotgan talablar, tartib-intizom toʻgʻrisida seminar-kengash oʻtkazadi.

17. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlari yozma, test yoki ogʻzaki usulda tashkil etiladi va ushbu tartib oliy taʼlim muassasasi Ilmiy kengashi qarori asosida taʼlim muassasasi rektori tomonidan belgilanadi hamda yakuniy davlat attestatsiyasi boshlanishidan olti oy ilgari talabalar eʼtiboriga yetkaziladi. Talabalar dasturlar bilan taʼminlanadilar, ularga tayyorgarlik koʻrish va maslahatlar berish uchun zarur sharoitlar yaratiladi.

18. Yakuniy davlat attestatsiyasiga tegishli oʻquv reja va fan dasturlarini toʻliq tugatgan va oʻquv rejasida nazarda tutilgan barcha sinovlardan muvaffaqiyatli oʻtgan talabalar qoʻyiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalari bitiruvchilari tegishli taʼlim dasturlarini toʻliq oʻzlashtirgandan keyin yakuniy davlat attestatsiyasidan oʻtishlari majburiydir.

19. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlari va bitiruv malakaviy ish (magistrlik dissertatsiyasi) himoyasi yakuniy davlat attestatsiya komissiyalarining ochiq majlislarida, aʼzolarning kamida uchdan ikki qismi ishtirok etgan holda oʻtkaziladi.

Yakuniy davlat attestatsiyasiga kiritilgan barcha turdagi attestatsiya sinovlari boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichi talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning reyting tizimiga muvofiq aniqlanadi hamda yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyasining majlis bayoni belgilangan tartibda rasmiylashtirilgandan soʻng shu kunning oʻzida eʼlon qilinadi.

20. Yakuniy davlat attestatsiya komissiyasi bitiruvchilarning yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlari natijalari asosida ularga taʼlim yoʻnalishi (mutaxassisligi) boʻyicha bakalavr (magistr) darajasi berish haqida qaror qabul qiladi.

Yakuniy davlat attestatsiya komissiyalarining qarorlari ochiq ovoz berish yoʻli bilan, majlisda ishtirok etuvchilarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlgan holda, raisning ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

21. Oliy taʼlim muassasasi bitiruvchisi yakuniy davlat attestatsiyasi tarkibiga kiritilgan attestatsiya sinovlarining barcha turlaridan muvaffaqiyatli oʻtgandan soʻng unga muvofiq daraja va oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi diplom beriladi.

22. Oʻquv dasturlarini oʻzlashtirishda katta yutuqlarga erishgan va oʻquv rejasidagi barcha fanlarning kamida 3/4 qismi boʻyicha 86 ball va undan yuqori oʻzlashtirish koʻrsatkichlariga erishgan, (boshqa fanlar boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichi 71 balldan kam boʻlmagan), shuningdek, yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlarining har biri boʻyicha kamida 86 ball oʻzlashtirish koʻrsatkichlariga ega boʻlgan bakalavriat bitiruvchisiga “imtiyozli” diplom beriladi.

23. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlaridan (attestatsiya sinovlari turlarining biri boʻyicha) oʻta olmagan shaxs oʻqish muddati tugagandan soʻng, uch yil ichida arizasiga muvofiq tegishli sinovni (oʻta olmagan attestatsiya sinovlarining har bir turi boʻyicha bir marta) qayta topshirish huquqiga ega. Bunda oliy taʼlim muassasasi rektori (direktori) shaxsni yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlarini qayta topshirishga qoʻyish boʻyicha buyruq chiqarishi lozim.

Muddatli harbiy xizmatda boʻlgan vaqt, uch yoshga toʻlgunga qadar bolani parvarishlash uchun beriladigan taʼtil vaqti mazkur uch yillik muddatga kirmaydi.

Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlaridan ikkinchi marta ham oʻta olmagan yoki uch yil ichida yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlarini qayta topshirish uchun murojaat qilmagan shaxsga sinovlarni qayta topshirish uchun ruxsat berish masalasi uning arizasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi tomonidan hal etiladi.

24. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlaridan (yoki attestatsiya sinovlari turlaridan biri boʻyicha) qayta oʻta olmagan talabaga akademik maʼlumotnoma beriladi va u oʻrnatilgan tartibda, toʻlov-kontrakt asosida tegishli kursga oʻqish uchun qayta tiklanishi mumkin.

25. Ayrim fan (yoki fanlararo sinovlar) boʻyicha yakuniy davlat attestatsiyasi sinovidagi qoniqarsiz koʻrsatkich (55 balldan kam) talabani boshqa fanlar (yoki fanlararo sinovlar) boʻyicha attestatsiya sinovlaridan oʻtish huquqidan mahrum etmaydi.

26. Uzrli sabab bilan yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlariga kelmagan talabalar rektorning buyrugʻi bilan yakuniy davlat attestatsiya komissiyasining ishi yakunlanishiga qadar boshqa muddatlarda oʻtkaziladigan yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlariga kiritilishi mumkin.

27. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlarida olgan bahosiga eʼtiroz bildirgan bitiruvchilarning arizalarini koʻrib chiqish uchun rektor buyrugʻi bilan apellyatsiya komissiyasi tuziladi.

28. Yakuniy davlat attestatsiyasi jarayonida qoʻyilgan bahodan norozi boʻlgan bitiruvchilar yakuniy davlat attestatsiyasi baholari eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch kun muddat ichida apellyatsiya komissiyasiga murojaat qilish huquqiga egadirlar.

29. Apellyatsiya komissiyasi oʻz xulosasini bitiruvchiga bir kun muddat ichida maʼlum qilishi lozim.

30. Yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyasining ishi boʻyicha yillik hisobot oliy taʼlim muassasasi Ilmiy kengashida koʻrib chiqiladi. Mazkur Ilmiy kengashga yakuniy davlat attestatsiyasi komissiyalari raislari taklif qilinadi.

32. Mazkur Nizomda belgilangan qoidalar boʻyicha nizolar qonun hujjatlariga muvofiq hal qilinadi.

33. Ushbu Nizom Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi, “Oʻzbekiston temir yoʻllari” DAK, Davlat soliq qoʻmitasi, Badiiy akademiya, Navoiy kon-metallurgiya kombinati, Xalq taʼlimi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi, Madaniyat va sport ishlari vazirligi, Tashqi ishlar vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat test markazi bilan kelishilgan.