Hujjat 25.12.2023 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi boʻgʻin sifatida ishlashini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar toʻgʻrisida

Mahallalarni qoʻllab-quvvatlashni yanada takomillashtirish, mahallabay ishlashga masʼul boʻlgan shaxslar faoliyatini samarali tashkil etish va ularning hamkorligini taʼminlash hamda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 127-moddasiga muvofiq fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini amalga oshirishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, ularga qonunda belgilangan vakolatlarini amalga oshirishda koʻmaklashish maqsadida:

LexUZ sharhi

Qarang: Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 15-fevraldagi 117-son “Mahalla institutining yanada samarali faoliyat yuritishini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori.

1. Oliy Majlis palatalari, Vazirlar Mahkamasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda mahalla fuqarolar yigʻinlari raislarining:

respublika, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar va tuman (shahar) mahallani qoʻllab-quvvatlash kengashlarini shakllantirish;

Oʻzbekiston mahallalari uyushmasini (keyingi oʻrinlarda — Uyushma), uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari hamda tuman (shahar) boʻlimlarini tashkil etish;

Vazirlar Mahkamasining ijro etuvchi tuzilmasida 5 ta shtat birligidan iborat boʻlgan “Mahalla yettiligi” faoliyatini qoʻllab-quvvatlash boʻlimini tashkil etish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin.

2. Uyushmaning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilansin:

mahallaning xalq bilan davlat oʻrtasidagi “koʻprik” vazifasini amalga oshiruvchi mustaqil va xalqchil tuzilmaga aylanishiga koʻmaklashish;

mahallani jamoatchilik boshqaruvi va nazoratining tayanch boʻgʻiniga aylantirish, uning jamiyatdagi oʻrni va rolini kuchaytirish, mahalla boshqaruvida aholining faol ishtirokini taʼminlash;

har bir fuqaro oʻzi va oilasining kelajagi, moliyaviy ahvoli va farovonligini taʼminlashda masʼuliyatni sezishi, boqimandalikka oʻrganmaslik hissini yanada kuchaytirish boʻyicha targʻibot va tashviqot ishlarini amalga oshirish;

fuqarolarni oʻz uyi va koʻchasini ozoda saqlashga, milliy qadriyat va urf-odatlarni hurmat qilishga chaqirish, maʼnaviy va maʼrifiy ishlarda mahallaning oʻrnini kuchaytirish, aholi oʻrtasida oʻzaro hurmat va hamjihatlik muhitini mustahkamlash choralarini koʻrish;

“mahalla yettiligi” tomonidan mahallaning ichki resurslarini aniqlash hamda ularni ijtimoiy xizmatlar va yordam koʻrsatish uchun safarbar etishda koʻmaklashish;

mahallalardagi muammolarning oʻz vaqtida va samarali yechilishida davlat organlari va tashkilotlarining mahallalardagi vakillarining saʼy-harakatlarini birlashtirish, muvofiqlashtirish va yoʻnaltirish;

mahallaning moliyaviy imkoniyatlarini oshirish, kambagʻal oilalarga ajratilayotgan budjet mablagʻlari va boshqa mablagʻlarning maqsadli va manzilli yoʻnaltirilishini taʼminlash;

mahallalarning moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash, ularga ajratiladigan mablagʻlarni markazlashgan tarzda taqsimlash, sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish;

mahalla masʼullarining malakasini oshirish, ularda zamonaviy boshqaruv koʻnikmalari shakllanishiga koʻmaklashish.

3. Belgilansinki:

Respublika mahallani qoʻllab-quvvatlash kengashiga Bosh vazir, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar hamda tuman (shahar) mahallani qoʻllab-quvvatlash kengashlariga tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi Raisi va hokimlar raislik qiladi;

Uyushma raisi maqomi, tibbiy, transport va maishiy taʼminot sharoitlari boʻyicha Bosh vazir oʻrinbosariga tenglashtiriladi;

Uyushmaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar boshqarmalari hamda tuman (shahar) boʻlimlari rahbarlari maqomi, tibbiy, transport va maishiy taʼminot sharoitlari boʻyicha tegishlicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi oʻrinbosariga, viloyatlar va Toshkent shahar hamda tuman (shahar) hokimi oʻrinbosariga tenglashtiriladi.

4. Mahallaning jamiyat hayotidagi oʻrnini oshirish hamda sohada boshqaruv tizimini takomillashtirish maqsadida:

a) mahalla raisi, hokim yordamchisi, yoshlar yetakchisi, xotin-qizlar faoli, profilaktika inspektori, ijtimoiy xodim va soliq inspektori jamoatchilik asosida faoliyat yuritadigan “mahalla yettiligi”ni tashkil qiladi;

b) mahalla raisiga 1-ilovadagi vazifalarni bajarish tavsiya etiladi;

v) quyidagilar:

hokim yordamchisi, yoshlar yetakchisi va xotin-qizlar faoli 2 — 4-ilovalarida keltirilgan vazifalarga;

profilaktika inspektori — mahallada huquqbuzarliklarning oldini olish, jamoat tartibini saqlash va xavfsiz muhitni taʼminlash, fuqarolarning qulay atrof-muhitga boʻlgan huquqlarini amalga oshirishda koʻmaklashishga;

ijtimoiy xodim — ogʻir ahvolga tushib qolgan va ogʻir ahvolga tushib qolish xavfi yuqori boʻlgan shaxslar va oilalarni aniqlash, ularning ehtiyojlariga qarab, kompleks yondashuv asosida professional ijtimoiy xizmat koʻrsatish va yordamlarni tashkil etishga;

soliq inspektori — tadbirkorlarga soliq xizmatlarini koʻrsatish, soliq bazasini kengaytirish, soliqlarni undirish va mahalla budjetining daromadini shakllantirishga masʼul boʻladi.

5. 2024-yil 1-martdan boshlab “Temir daftar”, “Yoshlar daftari” va “Ayollar daftari” (keyingi oʻrinlarda — daftarlar) orqali ijtimoiy yordam koʻrsatish va subsidiyalar ajratishda byurokratiyadan xoli va mahallaning hamjihatligini aks ettiruvchi quyidagi yangi tartib joriy etilsin:

Keyingi tahrirga qarang.

jismoniy shaxslarni daftarlarga kiritish, shuningdek, daftarlar hamda Aholini tadbirkorlikka jalb qilish jamgʻarmasi, Bandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi hamda Hunarmandchilik va kasanachilikni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi orqali ijtimoiy yordam koʻrsatish va subsidiyalar ajratish “mahalla yettiligi”ning kollegial qarori asosida amalga oshiriladi;

Keyingi tahrirga qarang.

har oyning 5-sanasiga qadar daftarlar uchun mablagʻlarni taqsimlovchi masʼul tashkilotlar tomonidan jamgʻarmalarda shakllangan mablagʻlar daftarlarga kiritilgan fuqarolar soniga mutanosib ravishda tegishliligi boʻyicha har bir mahalla kesimida taqsimlanadi;

Keyingi tahrirga qarang.

5-ilovada keltirilgan ijtimoiy yordam turlarini koʻrsatish va subsidiyalar ajratish “mahalla yettiligi”ning kollegial qarorlari asosida amalga oshiriladi;

hokim yordamchisi, yoshlar yetakchisi, xotin-qizlar faoli va ijtimoiy xodim ularga yuklatilgan vazifalar yuzasidan jismoniy shaxslarni tegishli daftarlarga kiritish va chiqarish hamda ijtimoiy yordam koʻrsatish va subsidiyalar ajratish boʻyicha hujjatlarni shakllantirib, mahalla “yettiligi”ning boshqa barcha aʼzolariga koʻrib chiqish va qaror qabul qilish uchun kiritadi;

“Temir daftar” Ijtimoiy himoya milliy agentligi va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan yuritiladi;

“Saxovat va koʻmak” jamgʻarmasi tomonidan koʻrsatiladigan yordamlar fuqarolarning ogʻir ijtimoiy ahvolga tushib qolishining oldini olish va shunday vaziyatga tushganlarni ogʻir vaziyatdan chiqarish maqsadida ijtimoiy xodim tomonidan mahalla “yettiligi”ga koʻrib chiqish uchun kiritilgan holda koʻrsatiladi;

ijtimoiy yordam va subsidiyalar aholining kambagʻallikdan chiqishini taʼminlash uchun maqsadli va manzilli yoʻnaltirilishi hamda qarorlar qabul qilinishida ochiqlik, haqqoniylik, ijtimoiy adolat va shaffoflik tamoyillariga rioya qilinishi uchun “mahalla yettiligi” masʼul va javobgar boʻladi;

“mahalla yettiligi”ning faoliyati asosiy samaradorlik koʻrsatkichlari (KPI) boʻyicha alohida baholanadi. Bunda koʻrsatkichlar mazkur xodimlarning ish beruvchilari tomonidan Uyushma bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi;

mahalla raislari hokim yordamchisi, yoshlar yetakchisi, xotin-qizlar faoli, profilaktika inspektori, ijtimoiy xodim va soliq inspektorlari faoliyatini KPI asosida baholashda 20 foiz ball berish huquqiga ega boʻladi.

6. Belgilansinki, 2024-yil 1-yanvardan boshlab “mahalla yettiligi” aʼzolarining ish haqini asosiy ish joyidan berish tartibi saqlab qolingan holda KPI asosida baholash natijalaridan kelib chiqib, ular moddiy ragʻbatlantirilib boriladi.

7. 2024-yil 1-yanvardan boshlab barcha tuman va shaharlarda “Mahalla budjeti” tizimi amaliyotga joriy etilsin. Bunda:

a) har bir mahalladagi Mahallaning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini hal etish jamgʻarmasiga quyidagi mablagʻlar yoʻnaltiriladi:

jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk soligʻi va yer soligʻi boʻyicha undirilgan mablagʻlarning (noturar joylar boʻyicha undiriladigan mol-mulk soligʻi va yer soligʻi bundan mustasno) 10 foizi;

mahalla idoralari orqali koʻrsatilgan davlat xizmatlari uchun undirilgan yigʻimning 10 foizi;

mahalladagi hududi 2 000 kvadrat metrgacha boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlarini hokimi yordamchisi onlayn-buyurtmanomasiga asosan toʻgʻridan-toʻgʻri elektron onlayn-auksion savdolari orqali sotishdan tushadigan mablagʻlar, baholash va sotish xarajatlari chegirilgan holda;

mahallaning mol-mulkini belgilangan tartibda ijaraga berishdan olinadigan mablagʻlar;

Mahallaning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini hal etish jamgʻarmasi toʻgʻrisidagi nizomda belgilanadigan boshqa mablagʻlar;

b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mahallani qoʻllab-quvvatlash kengashlari Mahallaning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini hal etish jamgʻarmasi mablagʻlarini qayta taqsimlagan holda iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishda ortda qolayotgan mahallalarga yoʻnaltirishi mumkin.

8. Ushbu Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 21-dekabr,

PF-209-son

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoniga
1-ILOVA

Mahalla raisining asosiy vazifalari

1. Mahalla obodligini taʼminlash, shu jumladan, “Obod mahalla”, “Obod koʻcha”, “Obod xonadon” mezonlarini joriy etishda aholining faol ishtiroki va masʼuliyatini oshirish, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida daraxt va buta koʻchatlari ekish boʻyicha targʻibot ishlarini amalga oshirish.

(Har oyda bir marotaba mahalladagi barcha koʻchalarda ommaviy hashar uyushtiradi, kamida 2 ta ehtiyojmand oilalarning taʼmirtalab xonadonida qoʻni-qoʻshnilarni jalb etgan holda, hashar tashkil etadi)

2. Milliy qadriyatlar, urf-odatlar va anʼanalarni targʻib qilish, sogʻlom ijtimoiy-maʼnaviy muhitni saqlash, toʻy-marosimlarni isrofgarchiliklarsiz ixcham oʻtkazilishini taʼminlash.

(Har chorakda bir marotaba madaniyat xodimlari, yozuvchi va shoirlarning aholi bilan milliy qadriyatlar va urf-odatlarni saqlash, toʻy-marosimlarni ixcham oʻtkazish boʻyicha uchrashuvlari tashkil etilishini taʼminlaydi)

3. Mahallaga biriktirilgan davlat organlari vakillarini aholi muammolarini hal etishga safarbar etish va muammolarga yechim topishini taʼminlash.

(Fuqarolar yigʻinining Kengashida har oyda kamida 5 ta mahallaga biriktirilgan davlat organlari vakillarining mahallada amalga oshirgan ishlari yuzasidan axborotini eshitib, muammolarni hal etishda koʻmaklashadi)

4. Mahallada faoliyat yurituvchi hokim yordamchisi, xotin-qizlar faoli, yoshlar yetakchisi, profilaktika va soliq inspektorlari, ijtimoiy xodim faoliyatiga umumiy rahbarlik qilish, mahallani har tomonlama rivojlantirishda ular imkoniyatlaridan samarali foydalanish.

(Har haftada mahalladagi hokim yordamchisi, xotin-qizlar faoli, yoshlar yetakchisi, profilaktika va soliq inspektorlari, ijtimoiy xodimlar hisobotini eshitadi va ularni har biri har oyda kamida 10 tadan muammoli masalalarni hal etishini nazoratga oladi)

5. Mahalla hududida qonunchilik hujjatlari ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini oʻrnatish, shu jumladan, taʼlim, tibbiy xizmat, sport, savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish.

(Har haftada bir marotaba mahalla hududidagi taʼlim tashkilotida oʻquvchilarning davomati, oilaviy poliklinikalarda (qishloq vrachlik punktlarida) aholiga koʻrsatilayotgan tibbiy xizmat va patronaj hamshiralarining oilalarga tashrifi, sport tashkilotlarining aholi uchun ochiqligi, savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari atrofining tozaligi hamda daraxtlarni parvarishlash holatini oʻrganadi)

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoniga
2-ILOVA

Hokim yordamchisining asosiy vazifalari

1. Doimiy daromad manbaiga ega boʻlmagan ishsiz aholini kasb-hunar va tadbirkorlikka oʻqitish hamda bandligini taʼminlash choralarini koʻrish.

(Har oyda kamida 10 nafar ishsizning daromadli mehnat bilan bandligini taʼminlash chorasini koʻradi).

2. Mahallada tadbirkorlikni rivojlantirish, aholining tadbirkorlik tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida kredit va subsidiyalar ajratilishida koʻmaklashish.

(Har chorakda bir marotaba kredit yoki subsidiya ajratilgan fuqarolarning uyiga borib, tadbirkorlik va daromad topishga qaratilgan faoliyatini yurib ketishiga koʻmaklashadi).

3. Oʻzini oʻzi band qilgan hamda tashabbuskor fuqarolarning tadbirkorlikka qiziqishlarini aniqlash, ularning kichik biznes subyektiga aylanishiga yordam berish.

(Har chorakda kamida 5 nafar oʻzini oʻzi band qilgan hamda tashabbuskor fuqarolarni yakka tartibdagi tadbirkor yoki oilaviy korxona sifatida ish boshlashiga yordam beradi).

4. Aholiga ijara huquqi asosida ajratilgan yer maydonlari va tomorqalarda ekilgan ekinlar va yetishtirilgan mahsulotlar hisobini yuritadi, shuningdek, dehqon xoʻjaliklari bilan eksportyor, broker va qayta ishlovchi korxonalarning hamkorligini tashkil etadi.

5. Mahallalarda kichik ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish boʻyicha mikroloyihalar manzilli dasturini shakllantiradi va loyihalarni amalga oshirishga toʻsiq boʻlayotgan muammolarni hal etishga koʻmaklashadi.

6. Mahalladagi boʻsh turgan bino-inshootlar va yer maydonlarini aniqlab, ularni belgilangan tartibda auksion savdolariga chiqarish choralarini koʻradi.

7. Mahalladagi kambagʻal oilalarning har biri uchun “individual dastur” ishlab chiqadi va ularning daromadini oshirish chora-tadbirlarini belgilaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoniga
3-ILOVA

Yoshlar yetakchisining asosiy vazifalari

1. Mahallalarda yoshlarning boʻsh vaqtini mazmunli tashkil etish, jumladan ularni “Besh tashabbus olimpiadasi”da ishtirok etishga jalb etish.

(Har oyda kamida 20 nafar yoshlarni sport, musiqa va fan toʻgaraklariga jalb etadi.

Haftada bir marotaba sport musobaqalari, musiqa va raqs tanlovlarini tashkil etadi).

2. Ishsiz yoshlar va maktab bitiruvchilari bandligiga koʻmaklashish, jumladan “Yoshlar bandligi dasturi”ni mahallada amalga oshirish.

(Mahallada ishsiz yoshlar va maktab bitiruvchilarining roʻyxatini shakllantiradi va hokim yordamchisi bilan birgalikda ularning bandligini taʼminlaydi.

Har oyda bir marotaba maktabning bitiruvchi sinf oʻquvchilari bilan uchrashib, oliy taʼlim muassasasi va mutaxassislik yoʻnalishini tanlash hamda kirish imtihonlariga tayyorgarlik koʻrishga yordam beradi).

3. Davlat koʻmagiga muhtoj “ogʻir” toifadagi yoshlarning hayotda oʻz oʻrnini topishlariga koʻmaklashish.

(Mahallada “ogʻir” toifadagi yoshlarning yashash manzili va ish joyiga har oyda kamida bir marotaba borib, biriktirilgan rahbarlar bilan birgalikda hayotda oʻz oʻrnini topishiga koʻmaklashadi).

4. Huquqbuzarlik sodir etishga moyilligi boʻlgan yoshlar bilan, shuningdek, profilaktika inspektori bilan birgalikda huquqbuzarlik sodir etishga moyilligi boʻlgan voyaga yetmaganlar bilan tizimli ishlash.

(Huquqbuzarlik sodir etishga moyilligi boʻlgan yoshlar va voyaga yetmaganlarni har biri bilan individual ishlaydi).

5. “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yoshlarning muammolarini hal etish, jumladan yoshlarga koʻrsatiladigan 30 ta yordam turlaridan samarali foydalanish.

(Har chorakda bir marotaba yordam koʻrsatilgan yoshlarning uyiga borib, loyihalarini amalga oshirishga koʻmaklashadi).

6. Xorijdagi vatandosh yoshlar bilan ishlash va ularni qoʻllab-quvvatlash.

(Har oyda kamida bir marotaba xorijdagi yosh vatandoshlar bilan muloqot qilish orqali ularning faoliyatini oʻrganadi hamda Vatanga qaytib faoliyatini yuritishi uchun “mahalla yettiligi” bilan zarur choralarni koʻradi).

7. Iqtidorli yoshlarni izlab topish, isteʼdodini roʻyobga chiqarish va ularni qoʻllab-quvvatlashga koʻmaklashish.

(Har oyda kamida 1 nafar iqtidorli yoshlarni aniqlaydi, isteʼdodini roʻyobga chiqarish boʻyicha ular bilan individual ishlaydi, mavjud yordam turlari orqali ularni qoʻllab-quvvatlash choralarini koʻradi).

8. Yoshlar oʻrtasida kitobxonlikni keng targʻib qilish, jumladan yoshlar yetakchisining oʻzi har oyda kamida 1 ta kitob mutolaa qilish orqali shaxsiy namuna koʻrsatishi.

(Har chorakda kamida bir marotaba maʼnaviyat, madaniyat xodimlari, yozuvchi va shoirlarni jalb qilgan holda yoshlar oʻrtasida kitobxonlikka oid tadbirlarni tashkil etadi).

9. Shaxsiy rivojlanish maqsadida, jumladan “Ibrat farzandlari” loyihasi doirasida kamida 1 ta xorijiy tilni mukammal oʻrganish.

(Mahalla yoshlarini xorijiy tillarni oʻrganishga doimiy qiziqtirib boradi).

Keyingi tahrirga qarang.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoniga
4-ILOVA

Xotin-qizlar faolining asosiy vazifalari

1. “Sogʻlom oila — sogʻlom jamiyat” tamoyillarini targʻib qilish, xususan yaqin qarindoshlar oʻrtasidagi va erta nikohning oldini olish, reproduktiv salomatlikni yaxshilash, oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash boʻyicha maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish.

(Har oyda kamida 20 ta oilaga kirib, oilaviy qadriyatlarni targʻib etadi va nikohlarning qonuniyligini taʼminlaydi.

Mahallada har oyda ajrim yoqasiga kelib qolgan va nizoli oilalarning 5 tasini sogʻlom turmush tarziga qaytaradi).

2. Xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, taʼlim imkoniyatlarini kengaytirishga koʻmaklashish.

(Har oyda bir marotaba maktabdagi oʻquvchi qizlar bilan uchrashib, ularning taʼlim olishga qiziqishini oshiradi.

Har oyda kamida 5 nafar mahalladagi xotin-qizlarni tadbirkorlik, kasanachilik va hunarmandchilikka jalb qiladi).

3. Xotin-qizlarning muammolarini oʻz vaqtida aniqlash, ushbu muammolar yuzasidan davlat organlari va tashkilotlarga murojaat qilish, yordamga muhtoj boʻlgan va ogʻir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam koʻrsatishni ijtimoiy xodim bilan birgalikda tashkil etish.

(Har oyda kamida 10 nafar ogʻir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam koʻrsatishni tashkil etadi).

4. Xotin-qizlar oʻrtasida ijtimoiy profilaktika va moslashtirish ishlarida hamkorlik qilish, tazyiq va zoʻravonlikka nisbatan murosasizlik muhitini yaratishda ishtirok etish.

(Har oyda bir marotaba jazoni ijro etish muassasalaridan qaytgan va profilaktik hisobda turgan xotin-qizlar xonadoniga borib, muammosini oʻrganadi.

Xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zoʻravonlik holatlarini aniqlaydi va profilaktika inspektoriga xabar beradi).

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoniga
5-ILOVA

“Mahalla yettiligi”ning kollegial qarorlari asosida koʻrsatiladigan ijtimoiy yordam va ajratiladigan subsidiyalar

ROʻYXATI*

T/r	Ijtimoiy yordam va subsidiyalar turi**	Miqdori
I. Hokim yordamchisi tomonidan shakllantiriladigan hujjatlar
1.	Tomorqa yer egalariga yengil konstruksiyali issiqxonalar oʻrnatish uchun subsidiya ajratish	Bazaviy hisoblash miqdorining (keyingi oʻrinlarda — BHM) 30 baravarigacha
2.	Tomorqa yer egalariga sugʻorish vositalari xarid qilish uchun subsidiya ajratish	BHMning 10 baravarigacha
3.	Urugʻliklar va koʻchatlar sotib olish uchun subsidiya ajratish	BHMning 3 baravarigacha
4.	Ishsiz fuqarolar, kam taʼminlangan oilalar aʼzolari va tashqi mehnat migratsiyasidan qaytib kelgan shaxslarga ularning bandligini taʼminlash maqsadida tashkil etiladigan qishloq xoʻjaligi kooperativlari ustav fondiga ulush sifatida kiritish uchun subsidiya ajratish	BHMning 10 baravarigacha
5.	“Oʻzbekipaksanoat” uyushmasi tarkibidagi qoʻlda gilam va ipak mato toʻqish bilan shugʻullanuvchilarga 3 tadan kam boʻlmagan ish oʻrni yaratish sharti bilan gilam va ipak mato toʻqish dastgohini xarid qilishga sarflanadigan xarajatlarni qoplash uchun subsidiya ajratish	BHMning 10 baravarigacha
6.	Yaylov xoʻjaligini rivojlantirish uyushmasi aʼzolariga qoʻl mehnati uchun uskunalar xarid qilish boʻyicha xarajatlarni qoplash uchun kamida bitta ish oʻrni yaratish sharti bilan subsidiya ajratish	BHMning 10 baravarigacha
7.	Jismoniy shaxslarning aholi xonadonlarida baliq yetishtirish yoʻnalishi boʻyicha oʻquv kurslarida oʻqish xarajatlarini qoplash uchun bir martalik subsidiya ajratish	BHMning 2 baravaridan oshmagan miqdorda
8.	Tadbirkorlik va oʻzini oʻzi band qilish faoliyatini boshlamoqchi boʻlgan ishsiz, shu jumladan, “Temir daftar” va “Ayollar daftari”ga kiritilgan fuqarolarga faoliyatini boshlash uchun kerak boʻlgan asbob-uskuna, mehnat qurollarini xarid qilish uchun subsidiya ajratish	7 million soʻmgacha, xotin-qizlarga 10 million soʻmgacha
9.	Tadbirkorlik faoliyatini boshlayotgan ishsiz fuqarolarga tadbirkorlik subyekti sifatida davlat roʻyxatidan oʻtgandan soʻng dastlabki uch oy mobaynida olingan bino va inshootning ijara toʻlovini toʻlash uchun subsidiya ajratish	BHMning 10 baravarigacha
10.	Aholi bandligiga koʻmaklashish markazida roʻyxatdan oʻtgan, tadbirkorlik faoliyatini boshlashni xohlayotgan ishsiz shaxslarga — yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun, kichik korxonalar va mikrofirmalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun sarflanadigan xarajatlarni toʻlashda bir martalik subsidiya ajratish	BHMning 1 baravarigacha
11.	Kasb-hunarga oʻqitish markazlarining oʻquv xonalarida oʻqitish qiyin boʻlgan kasb yoʻnalishlarida “ustoz-shogird” anʼanalari asosida hunar oʻrganmoqchi boʻlgan yoshlarga yoki hunar oʻrgatayotgan (yoki oʻrgatmoqchi boʻlgan) ustalarga shogirdlar tayyorlash yoki shogirdlarni ish haqi bilan taʼminlash	Har oyda BHMning 4 baravarigacha
12.	Kasanachilik faoliyatini tashkil etgan talabgorga har bir kasanachining dastlabki uch oy davomidagi kasanachilik faoliyati uchun bir martalik subsidiya ajratish	Bir oylik oʻrtacha daromadi miqdorida
13.	Tadbirkorlik subyektlariga kasanachilik bilan shugʻullanayotgan ishsiz va ish qidirayotgan, shuningdek, “Temir daftar” va “Ayollar daftari” yoki “Ijtimoiy himoya yagona reyestri”ga kiritilgan fuqarolarga asbob-uskunalar va xomashyo xarid qilish boʻyicha xarajatlarini qoplash uchun subsidiya ajratish	BHMning 30 baravarigacha
14.	Tadbirkorlik subyektlariga kasanachilik yoki hunarmandchilik asosida uy sharoitida ishlayotgan nogironligi boʻlgan shaxslarning ish joyini moslashtirish hamda moslashtirilayotgan har bir ish joyi xarajatlarini qoplash uchun subsidiya ajratish	BHMning 40 baravarigacha
15.	Tadbirkorlik subyektlariga kasanachilarni kasb-hunarga oʻqitishga sarflanadigan xarajatlarini qoplash uchun subsidiya ajratish	Har bir kasanachi uchun har oyda BHMning 2 baravarigacha
16.	Tadbirkorlik subyektlariga aylanma mablagʻlarini toʻldirish uchun jalb qilingan har bir kasanachi uchun foizsiz ssuda ajratish	1 million soʻmgacha, biroq 2 yilgacha muddatga jami 150 million soʻmgacha
17.	Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida imtiyozli kreditlar ajratish	Jismoniy shaxslarga 33 million soʻmgacha, yuridik shaxslarga 300 million soʻmgacha
18.	Hunarmandchilik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash maqsadida tuman (shahar)larning toifasiga qarab quyidagi maqsadlar uchun:
	“ustoz-shogird” anʼanalari asosida yoshlarga hunar oʻrgatayotgan hunarmandlarga shogirdlar tayyorlash, zarur xomashyo sotib olish va shogirdlarni ish haqi bilan taʼminlash uchun;	BHMning 2 baravaridan 5 baravarigacha Xarajatlarning
	shogirdlarga — mustaqil faoliyat boshlashi uchun zarur asbob-uskuna va jihozlarni sotib olish uchun;	50-75 foizi, biroq BHMning 30 baravarigacha
	ustalarga — internet saytlarini yaratish, oʻz mahsulotlarini jahon elektron savdo maydonchalariga chiqarish va reklama xarajatlari uchun;	Xarajatlarning 50-75 foizi, biroq BHMning 30 baravarigacha
	hunarmandlarning Hunarmand uyushmasiga aʼzolik badali xarajatlari uchun subsidiya ajratish	BHMning 5 baravarigacha
II. Xotin-qizlar faoli tomonidan shakllantiriladigan hujjatlar
1.	Kamida ikki haftalik, lekin olti oydan koʻp boʻlmagan muddatga, ayrim hollarda esa Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bilan kelishilgan holda, oʻn bir oygacha muddatga band boʻlmagan aholini haq toʻlanadigan jamoat ishlariga jalb qilish	Mehnat shartnomasiga asosan belgilanadigan miqdorda
2.	Ish beruvchilarga — aholi bandligiga koʻmaklashish markazlari yoʻllanmasi boʻyicha ishga qabul qilingan xodimlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga sarflanadigan xarajatlarni qoplash uchun toʻlovni amalga oshirish	Har bir xodim uchun 6 oy davomida har oyda BHMning 4 baravari
3.	Kasb-hunarga ega boʻlmagan ishsiz xotin-qizlarni kasb-hunarga oʻqitish, qayta tayyorlash va ularni malakasi oshirish kurslariga jalb etish	Hisob-kitobga koʻra
4.	Tadbirkorlik subyektlariga ish oʻrinlari va sharoitlarini nogironligi boʻlgan shaxslarga moslashtirish uchun subsidiya ajratish	Har bir moslashtirilayotgan ish joyi uchun BHMning 40 baravarigacha
5.	Sektor rahbari xulosasi asosida bir martalik moddiy yordam berish	BHMning 2 baravari
6.	Tadbirkorlik faoliyatini yoʻlga qoʻyish uchun kredit ajratish	33 million soʻmgacha
7.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan tadbirkorlik bilan shugʻullanish istagini bildirgan xotin-qizlarni maxsus oʻqitish dasturi boʻyicha oʻqitilishini taʼminlash	Hisob-kitobga koʻra
8.	Bir martalik moddiy yordam berish	BHMning 4 baravari
9.	Sektor rahbari xulosasi asosida, ogʻir turmush sharoitidagi (uy-joyi taʼmirlashga muhtoj, biroq oilasining moddiy imkoniyati yetmaydigan) xotin-qizlarning uy-joyini taʼmirlash	BHMning 30 baravarigacha
10.	Turar joy ijarasi uchun kompensatsiya toʻlash	Turar joy ijarasi uchun toʻlovlarning 50 foizi, lekin koʻpi bilan 500 ming soʻmgacha
11.	Ipoteka krediti boʻyicha boshlangʻich badalni toʻlab berish va foiz toʻlovlarining bir qismini qoplash uchun subsidiya ajratish	Boshlangʻich badalni toʻlash: 32 million soʻm
12.	Ipoteka krediti boʻyicha boshlangʻich badalni toʻlab berish	Uy-joyning hisoblangan qiymatining 10 foizi
13.	Uy-joy bilan taʼminlash	Hisob-kitobga koʻra
14.	Sektor rahbari xulosasi asosida, bir martalik moddiy yordam berish	BHMning 2 baravari
15.	Yangi oʻzlashtirilgan, lalmi, foydalanilmayotgan yer maydonlarini sugʻorish tizimi (artezian quduqlar, tomchilatib sugʻorish tizimi va boshqalar) va elektr energiyasi bilan taʼminlash, berilgan yerlarni oʻzlashtirish uchun (yer haydash, urugʻlik koʻchat xarid qilish va boshqalar) subsidiya ajratish	BHMning 40 baravarigacha
16.	Oʻzbekiston Respublikasidagi oliy taʼlim tashkilotlarida tahsil olayotgan (taʼlim shaklidan qatʼi nazar) “Ayollar daftari”ga kiritilgan ehtiyojmand xotin-qizlar yoxud ularning oliy taʼlim tashkilotida tahsil olayotgan ikki va undan ortiq farzandlarining bir nafariga bir marotaba toʻlov-kontrakti toʻlab berish	BHMning 15 baravarigacha
17.	Oʻrmon fondi yerlarini ijaraga olgan ijarachilar Aholi bandligiga koʻmaklashish markazida roʻyxatdan oʻtgan ishsiz shaxslarni ishga qabul qilgan taqdirda, ularga ish haqi toʻlash xarajatlarini qoplash uchun subsidiya ajratish	6 oy davomida oʻrtacha ish haqining 50 foizi miqdorida, biroq har bir oy uchun BHMning 2 baravaridan oshmagan miqdorda
18.	Kasb-hunar taʼlimi tashkilotlariga — band boʻlmagan shaxslar, ayniqsa, mehnat migratsiyasidan qaytgan fuqarolar, kam taʼminlangan oilalarda yashovchi xotin-qizlarni kasbga qayta oʻqitishga sarflanadigan xarajatlarni moliyalashtirish uchun grant ajratish	Har bir ishsiz fuqaro uchun BHMning 4 baravarigacha
19.	Kasb-hunarga oʻqitish markazlari, kollejlar va oliy taʼlim tashkilotlarida kasb-hunarga tayyorlash, agrotexnologiya, bogʻdorchilik, sabzavotchilik, chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik hamda asalarichilik sohasida fermer va dehqon xoʻjaliklarining rahbarlari va ishchilari hamda tomorqa yer egalarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishni moliyalashtirish uchun grant ajratish	Har bir ishsiz fuqaro uchun BHMning 4 baravarigacha
20.	Tibbiy yordam koʻrsatish zarurati boʻlganda, belgilangan tartibda tegishli birlamchi tibbiy sanitariya muassasasi tomonidan statsionar yoki ambulator davolash	Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida
21.	Davlat budjeti mablagʻlari hisobiga tibbiy yordam koʻrsatiladigan imtiyozli toifaga kiradigan “Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlar, shuningdek ularning voyaga yetmagan (qaramogʻida 1 guruh nogironligi boʻlgan farzandlarining yoshidan qatʼiy nazar) farzandlarini oʻrnatilgan tartibda elektron navbatga qoʻyish orqali viloyat yoki respublika darajasida tibbiy muassasalarda davolash	Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar doirasida
22.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlar va (yoki) ularning voyaga yetmagan (qaramogʻida I guruh nogironligi boʻlgan farzandlarining yoshidan qatʼi nazar) farzandlariga davolash, dori-darmon olib berish yoki murakkab jarrohlik amaliyotlari uchun mablagʻ zarur boʻlgan holatlarda tuman (shahar) tibbiyot birlashmasi va sektor rahbari xulosalari bilan tibbiy muolaja xarajatlarini toʻlab berish	Dori-darmon olib berish uchun BHMning 20 baravarigacha; murakkab jarrohlik amaliyotlari uchun BHMning 100 baravarigacha
23.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan ogʻir ijtimoiy vaziyatga tushib qolgan, nogironligi boʻlgan ehtiyojmand xotin-qizlar va ularning farzandlarini reabilitatsiya vositalari bilan taʼminlash	Hisob-kitobga koʻra
24.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan yoki surunkali hamda yuqumli kasalliklarga chalingan ehtiyojmand xotin-qizlarning va (yoki) ularning voyaga yetmagan (qaramogʻida I guruh nogironligi boʻlgan farzandlarining yoshidan qatʼi nazar) farzandlarining, lozim boʻlganda I guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga hamrohlik qiluvchining davolanish amaliyoti uchun Oʻzbekiston Respublikasining boshqa hududida joylashgan tibbiy muassasalarga borish-kelish yoʻl xarajatlarini qoplab berish	Yoʻl xarajatlarini tasdiqlovchi (chipta va hokazo) hujjatlarda koʻrsatilgan summa; Yoʻl hujjatlari mavjud boʻlmaganda, har bir kilometrga BHMning 0,08 foizi miqdorida; Maxsus transport vositasi uchun sarflangan summa
25.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlarning muammolaridan kelib chiqib, huquqiy yordam koʻrsatish bilan bogʻliq xarajatlar, shu jumladan, tugʻilganlik haqida guvohnoma va fuqarolik pasportini olish, sudga daʼvo arizasi kiritgani uchun undiriladigan davlat boji toʻlovlari va boshqa xarajatlarni (advokatlarning xizmati uchun toʻlovlar bundan mustasno) sektor rahbari xulosasiga asosan toʻlab berish	Davlat boji sifatida belgilangan summa
26.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlar uchun madaniy-maʼrifiy, sport va boshqa tadbirlar tashkil etish	Shakllantirilgan xarajatlar smetasi miqdorida
27.	“Ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlarning sayohatlarini tashkil etish	Hisob-kitobga koʻra
III. Yoshlar yetakchisi tomonidan shakllantiriladigan hujjatlar
1.	Moddiy ahvoli ogʻir yoshlarga bir martalik moddiy yordam koʻrsatish	BHMning 4 baravarigacha
2.	Yoshlarni tadbirkorlikka va kasb-hunarga oʻqitish kurslari xarajatlarini qoplash	Oʻqish xarajatlarning 75 foizigacha qismi, biroq mos ravishda har bir oy uchun BHMning 4, 8, 12 baravaridan koʻp boʻlmagan qismi
3.	Yoshlarning davlat va nodavlat taʼlim tashkilotlarida avtomototransport vositalari haydovchilarini tayyorlash oʻquv kursi xarajatlarini qoplash uchun subsidiya ajratish	BHMning 4 baravarigacha
4.	Dehqonchilik va tomorqa xoʻjaligini yuritish bilan shugʻullanayotgan yoshlarga urugʻlik va koʻchatlar xarid qilish uchun subsidiya ajratish	BHMning 8 baravarigacha
5.	Yoshlarga tadbirkorlik faoliyati va oʻzini oʻzi band qilish uchun noturar joyning ijara xarajatlarini qoplash	12 oygacha ijara xarajatlarining bir yilda 30 foizi, biroq BHMning 25 baravarigacha boʻlgan qismi
6.	Yoshlarga tadbirkorlik faoliyatini boshlash va oʻzini oʻzi band qilishga zarur boʻlgan asbob-uskunalar yoki mehnat qurollarini xarid qilishga subsidiya ajratish	BHMning 40 baravarigacha
7.	Professional va oliy taʼlim tashkilotlari oʻquvchi-talabalarining taʼlim toʻlov-kontrakt summasining bir qismini toʻlab berish	Toʻlov-kontrakt summasining 50 foizigacha, biroq BHMning 50 baravari
8.	Yoshlarga zamonaviy kasblarni egallashi, axborot texnologiyalarini oʻrganishi va ularni xorijiy tillarga oʻqitish boʻyicha oʻquv kurslarida oʻqish xarajatlarini qoplash uchun subsidiya ajratish	6 oygacha har oyda BHMning 4 baravari
9.	Ijtimoiy himoyaga muhtoj iqtidorli yoshlarning ilm-fan, sport, sanʼat va madaniyat yoʻnalishlaridagi oʻquv kurslari uchun subsidiya ajratish	Har oyda BHMning bir baravarigacha
10.	Yoshlarning ilm-fan, sport, sanʼat va madaniyat yoʻnalishlaridagi olimpiada, tanlov va musobaqalarda qatnashish xarajatlari uchun subsidiya ajratish	Mahalliy bosqichlar uchun BHMning 4 baravari, xalqaro bosqichlar uchun BHMning 40 baravari
11.	Yoshlarni taʼlim, madaniyat va sanʼat, sport, axborot texnologiyalari sohasiga va fanlarga oʻqitishga ixtisoslashgan nodavlat taʼlim tashkilotining noturar joy ijara xarajatlarini qoplash	Uch oy muddatgacha BHMning 50 baravari
12.	Bemor yoshlarga davolanish xarajatlari uchun subsidiya ajratish	BHMning 50 baravari
13.	Psixologik maslahatga muhtoj yoshlarga pullik psixologik xizmat koʻrsatilishi bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash	BHMning 4 baravari
14.	Yoshlarning safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtash badalini qoplash uchun subsidiya ajratish	Xizmatni oʻtash badalining toʻliq qismi
15.	Yangi turmush qurayotganida oʻz xonadonida qoʻshimcha uy-joy qurish uchun garovsiz kredit ajratishga uchun kafillik berish	Uy-joy qurish uchun 33 million soʻmgacha garovsiz kredit ajratishda “Yoshlar daftari” jamgʻarmasining kafilligi
16.	Ijtimoiy himoyaga muhtoj yosh oilalarga turar joy ijarasi uchun subsidiya ajratish	12 oygacha har oyda BHMning 3 baravaridan oshmagan miqdorda
17.	Yoshlarning intellektual salohiyatini yuksaltirish, ularning boʻsh vaqtini mazmunli tashkil etish va huquqiy savodxonligini oshirish, shuningdek, besh muhim tashabbus doirasidagi tadbirlarni moliyalashtirish	Mahalla darajasida bir kalendar oy uchun BHMning 10 baravarigacha
18.	Chekka qishloq va ovullarda ilm-fan, sport, sanʼat va madaniyat, kitobxonlik yoʻnalishlaridagi toʻgaraklarni tashkil etish uchun zarur jihozlar xarid qilish	BHMning 50 baravarigacha
19.	Nogironligi boʻlgan yoki bemor yoshlarga zarur tibbiy asbob-uskuna va jihozlarni ijtimoiy xodim bilan birgalikda xarid qilish	BHMning 40 baravarigacha

* Ushbu roʻyxatda koʻrsatilgan yordam va subsidiyalar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hamda Vazirlar Mahkamasining tegishli hujjatlari bilan belgilangan.

** Ijtimoiy yordam koʻrsatish va subsidiya ajratish boʻyicha hujjatlarni “mahalla yettiligi”ga koʻrib chiqish uchun hokim yordamchisi, xotin-qizlar faoli va yoshlar yetakchisi tayyorlaydi va kiritadi.

Keyingi tahrirga qarang.

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 25.12.2023-y., 06/23/209/0966-son; 12.02.2025-y., 06/25/17/0127-son; 11.09.2025-y., 06/25/163/0820-son; 27.12.2025-y., 06/25/258/1223-son)