qolgan hududlarda esa ushbu Nizomning 9-bandida nazarda tutilgan tashkilotlar tomonidan mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda amalga oshiriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

12. Yer uchastkalarining mulkdorlari, yer egalari, foydalanuvchilari, ijarachilari, shuningdek, ushbu Nizomning 9-bandida koʻrsatilgan tashkilotlar oʻzlariga tegishli yoki biriktirilgan hududlardagi daraxt va butalarni parvarish qilish va ularning muhofazasini taʼminlashlari shart.

3-bob. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish

13. Daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish statistik hisobotlarni tuzishda foydalanish uchun maʼlumotlar olish, koʻkalamzorlashtirishni rivojlantirish, yangi obyektlarni qurish va mavjud obyektlarda rekonstruksiya ishlarini rejalashtirish, shaharlar va boshqa aholi punktlarida landshaft-arxitektura obyektlarini qayta tiklash, rekonstruksiya qilish va foydalanish, ularning saqlanishi va holati uchun javobgar shaxslarni aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.

14. Xatlov natijasida daraxtlarning soni, turi, holati, yoshi, geografik joylashuvi va boshqa parametrlari hisobga olinib, ularning reyestrlari shakllantiriladi.

15. Xatlov har yili ushbu Nizomga 2-ilovada keltirilgan sxema asosida oʻtkaziladi. Bunda yangi ekilgan daraxtlarni biriktirish boʻyicha qoʻshimcha xatlovlar amalga oshirilishi mumkin.

16. Xatlovni oʻtkazish uchun har bir hududda mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarorlari qabul qilinadi. Ushbu qarorlarda daraxtlar xatlovini oʻtkazish boʻyicha ishchi guruh (keyingi oʻrinlarda — ishchi guruh) tarkibi, xatlovni oʻtkazish vaqti va natijalarini taqdim etish muddatlari belgilanadi. Bunda Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari ishchi guruhlarning ishchi organi hisoblanadi.

Ishchi guruh mahalliy davlat hokimiyati organlari va Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari hamda oʻzlariga tegishli yoki biriktirilgan hududlarda tegishli tashkilotlar vakillaridan iborat tarkibda shakllantiriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

17. Ishchi guruh tomonidan shaharlar, tumanlar va boshqa aholi punktlari, temir yoʻl va avtomobil yoʻllari hamda tabiiy va sunʼiy suv havzalarining xaritalari yoki sxemalari asosida xatlov oʻtkaziladigan uchastkalar va ularga masʼullar belgilanadi.

18. Ishchi guruhning vazifalari quyidagilardan iborat:

joylarga chiqqan holda daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish, hisobga olish va qayd etish;

daraxtlar reyestrini shakllantirish va Davlat ekologiya qoʻmitasiga umumlashtirish uchun taqdim etish;

davlat organlari va tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uylar mulkdorlari egaligidagi bino va inshootlarga tutash (chegaradosh) boʻlgan yer uchastkalarini hamda boʻsh turgan yoki shaharsozlik faoliyati natijasida shakllangan yangi obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirishga moʻljallangan yer uchastkalarini, shuningdek, ularda joylashgan daraxt va butalarni aniqlash, tutash yer uchastkalari chegaralarini belgilash, ularni ushbu Nizomning 28-bandiga muvofiq ajratib berish boʻyicha (daraxtlar joylashuvi sxemasi (xaritasi) ilova qilingan holda) takliflar ishlab chiqish va kiritish.

19. Xatlov ishlari aholi yashash punktlarida, temir yoʻl va avtomobil yoʻllari, tabiiy va sunʼiy suv havzalari boʻylarida, fermer xoʻjaliklari yerlarida va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boshqa yerlarda, zaxira yerlarda hamda tashkilotlar hududlarida olib boriladi.

20. Xatlov quyidagi uch bosqichda amalga oshiriladi:

ishchi guruh tomonidan joyiga chiqqan holda daraxtlarni hisobga olish hamda ularni jurnalda yoki raqamlashtirish yoʻli bilan qayd etish;

qayd etilgan maʼlumotlarni qayta ishlash, umumlashtirish va ushbu Nizomga 3-ilovada keltirilgan Daraxtlar reyestriga kiritish;

daraxtlar reyestri maʼlumotlarini “Yashil makon” platformasiga kiritish.

21. Xatlov ishlari Davlat ekologiya qoʻmitasi, Oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi hamda Fanlar akademiyasi tomonidan ishlab chiqilgan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish boʻyicha metodik qoʻllanma asosida amalga oshiriladi.

22. Yangi (joriy yilda) ekilgan daraxtlar soni va turi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar barcha davlat organlari va tashkilotlari tomonidan Davlat ekologiya qoʻmitasi tomonidan belgilanadigan shakl asosida har chorakda, hisobot choragidan keyingi oyning 10-kuniga qadar Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalariga majburiy tartibda taqdim etib boriladi hamda ekilgan daraxtlar qiymati, turi va soniga qarab buxgalteriya qoidalariga binoan tegishliligicha balansga olinadi.

23. Xatlov oʻtkazishda yuz yoshdan oshgan daraxtlar aniqlanganda, ularni tabiat yodgorliklari sifatida muhofazaga olish uchun alohida reyestr yuritiladi.

Ushbu daraxtlarni tabiat yodgorligi deb eʼlon qilish “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

24. Tabiat yodgorligi deb eʼlon qilingan daraxtlarni tashqi taʼsirlardan himoya qilish maqsadida mahalliy davlat hokimiyati organlari yer egalari bilan birgalikda ushbu daraxtlarning atrofi tanasidan bir metrdan kam boʻlmagan masofada va balandligi bir metr yigirma santimetr boʻlgan metall panjara bilan oʻralishini taʼminlashi kerak.

Keyingi tahrirga qarang.

Shuningdek, ushbu daraxtlar toʻgʻrisidagi davlat tili, rus va ingliz tillaridagi (daraxtning nomi, uning yoshi, reyestr raqami, joylashgan manzili) maʼlumotni oʻz ichiga olgan yorliq metall panjaraga osib qoʻyilishi zarur.

25. Xatlov yakunlari boʻyicha shakllantirilgan daraxtlar reyestri maʼlumotlari ishchi guruh tomonidan respublikada yagona elektron maʼlumotlar bazasini shakllantirish uchun Davlat ekologiya qoʻmitasiga yuboriladi.

Davlat ekologiya qoʻmitasi daraxtlar reyestri maʼlumotlarini umumlashtiradi va “Yashil makon” platformasiga joylashtiradi.

26. “Yashil makon” platformasi:

yangi ekilgan daraxtlarni biriktirish boʻyicha har yili oʻtkaziladigan qoʻshimcha xatlovlar;

keyingi xatlov natijalari;

davlat organlari va tashkilotlari tomonidan har chorakda, hisobot choragidan keyingi oyning 10-kuniga qadar Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalariga majburiy tartibda taqdim etib boriladigan, yangi ekilgan daraxtlar soni va turi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

daraxtlarni kesish, shu jumladan, sanitariya maqsadida kesish uchun berilgan ruxsatnomalar;

daraxtlarni qonunga xilof ravishda kesish, kundakov qilish, shikastlantirish, yoʻq qilish va koʻchirish boʻyicha aniqlangan huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida muntazam ravishda yangilab boriladi.

“Yashil makon” platformasi maʼlumotlaridan kelgusida qurilish va rekonstruksiya ishlarini amalga oshirish uchun daraxtlar mavjud uchastkalarda loyihalashtirish, davlat ekologik ekspertizasini oʻtkazish va boshqa ishlarni olib borish maqsadida yuridik va jismoniy shaxslar bepul foydalanishlari mumkin.

4-bob. Daraxtlarni biriktirish

27. Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari daraxtlarni biriktirish boʻyicha quyidagi vazifalarni bajaradi:

shaharlar va boshqa aholi punktlarida joylashgan hamda boʻsh turgan obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirishga moʻljallangan yer uchastkalari xatlovdan oʻtkazilishini tashkil etish;

xatlov natijalariga muvofiq tegishli yer uchastkalarini davlat organlari va tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda koʻp kvartirali uylar mulkdorlariga belgilangan talablar asosida doimiy foydalanish huquqi bilan ajratib berish yuzasidan taklif ishlab chiqish va mahalliy davlat hokimiyati organlariga taqdim etish;

aholi punktlaridagi qarovsiz qolgan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish, ularni bino va inshootlarning mulkdorlari yoki foydalanuvchilariga tutash hududlardan kelib chiqqan holda biriktirish boʻyicha taklif ishlab chiqish hamda mahalliy davlat hokimiyati organlariga taqdim etish.

Daraxtlarni biriktirish boʻyicha takliflarga daraxt joylashuvi sxemasi (xaritasi), mahalliy davlat hokimiyati organining daraxtlarni biriktirish toʻgʻrisida tegishli qarori loyihasi hamda foto materiallar ilova qilinadi.

Mahalla va nuroniylarni qoʻllab-quvvatlash vazirligi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining hududiy organlari, shuningdek, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari bilan birgalikda aholi punktlarida qarovsiz qolgan daraxtlarni saqlash va parvarish qilish, “Yashil bogʻlar” va “Yashil jamoat parklari”ni koʻkalamzorlashtirish, shu jumladan, ular hududlarida daraxtlarni ekish, saqlash va parvarish qilish ishlariga “Temir daftar”, “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari”ga kiritilgan hamda ishsiz shaxslar mavjud boʻlganda har bir mahalladan kamida bittadan fuqaro jalb qilinishi mumkin.

Ushbu fuqarolarning mehnatiga haq toʻlash Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi huzuridagi Jamoat ishlari jamgʻarmasining mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

28. Daraxtlarni biriktirish:

a) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan:

bino va inshootlarga tutash (chegaradosh) boʻlgan yer uchastkalarini;

aholi punktlarida joylashgan hamda boʻsh turgan obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirishga moʻljallangan yer uchastkalarini;

shaharsozlik faoliyati natijasida shakllangan yangi obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirishga moʻljallangan yer uchastkalarini tegishli davlat organlari va tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uylar mulkdorlariga doimiy foydalanish huquqi bilan belgilangan tartibda ajratib berish;

b) mazkur bandning “a” kichik bandida nazarda tutilgan tashkilotlardan boshqa yuridik shaxslar — aholi punktidagi binolar va inshootlarning mulkdorlari yoki ulardan foydalanuvchilar, shu jumladan, ijaraga oluvchilarga yer uchastkalarini ajratmagan holda mahalliy davlat hokimiyati organlarining daraxtlarni biriktirish toʻgʻrisidagi tegishli qarorlari bilan amalga oshiriladi. Bunda daraxtlarni biriktirish yuridik shaxslarning roziligi asosida Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari tomonidan keng targʻibot va tashviqot tadbirlarini tashkil etish doirasida amalga oshiriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

29. Ushbu Nizomning 28-bandiga asosan doimiy foydalanish huquqi bilan ajratib berilgan yer uchastkalaridagi mavjud daraxtlar yoki yuridik shaxslarga yer uchastkalarini ajratmagan holda biriktirib berilgan daraxtlar boʻyicha Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari tomonidan tegishli davlat organlari va tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, koʻp kvartirali uylar mulkdorlari va boshqa yuridik shaxslarga daraxtlar reyestridan elektron shaklda koʻchirmalar beriladi.

Daraxtlar reyestridan koʻchirma ikki nusxada tuziladi va Davlat ekologiya qoʻmitasi hududiy boʻlinmasining masʼul xodimi hamda daraxtlar reyestridan koʻchirmani qabul qilib oluvchi tashkilot rahbari yoki uning ishonchli vakili tomonidan imzolanadi.

Daraxtlar reyestridan koʻchirmaning bir nusxasi Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmasida, ikkinchi nusxasi tegishli tashkilotda saqlanadi.

Daraxtlar reyestridan koʻchirma yangi ekilgan, ruxsatnomalar asosida kesilgan, qonunga xilof ravishda kesilgan, kundakov qilingan, yoʻq qilingan, shuningdek, koʻchirib oʻtkazilgan daraxtlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida yangilab boriladi.

Daraxtlar reyestridan berilgan koʻchirma mazkur daraxtlar va ular joylashgan yer uchastkalariga nisbatan hech qanday huquqni keltirib chiqarmaydi.

30. Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmasi zarur hollarda ushbu Nizomning 28-bandiga asosan doimiy foydalanish huquqi bilan ajratib berilgan yer uchastkalaridagi daraxtlarni parvarish qilish hamda sugʻorish yuzasidan tegishli davlat organlari va tashkilotlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uylar mulkdorlariga majburiy koʻrsatmalar kiritadi.

5-bob. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni kesish, koʻchirib oʻtkazish yoki kompensatsiyaviy ekish tartibi

31. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni kesishga sanitariya maqsadlarida, shuningdek, binolar, inshootlar va kommunikatsiyalarni qurish va rekonstruksiya qilish bilan bogʻliq holatlarda yoʻl qoʻyiladi, bundan ushbu Nizomning 5-bandida nazarda tutilgan daraxtlar va butalar qimmatbaho navlari mustasno.

Daraxtlar va butalarni kesish toʻlov asosida amalga oshiriladi, bundan sanitariya maqsadida kesish hollari mustasno.

32. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni kesish uchun ruxsatnoma berish (olish) Vazirlar Mahkamasining “Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomni tasdiqlash haqida” 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarorida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Bunda:

a) Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni olish uchun taqdim etilgan arizani koʻrib chiqish muddati davomida:

hujjatlarni tekshiradi;

zaruratga koʻra boshqa davlat organlarida mavjud, qaror qabul qilish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni “Litsenziya” AT orqali mustaqil ravishda oladi;

daraxtlar va butalar holatini joyiga chiqib oʻrganadi;

daraxtlar va butalarni kesish boʻyicha jamoatchilik eshituvini amalga oshiradi va uning xulosasini shakllantiradi;

daraxtlar va butalarni saqlab qolish imkoniyatlarini, shu jumladan, koʻchirib oʻtkazish masalasini koʻrib chiqadi hamda koʻchirib oʻtkaziladigan daraxtlar va butalarning soni, turi, muddatlari va koʻchirish joyini aniqlaydi;

saqlab qolishning iloji boʻlmagan taqdirda, kesilishi lozim boʻlgan daraxtlar va butalar sonini belgilaydi hamda kompensatsiyaviy ekiladigan daraxtlar va butalarning soni, turi hamda ekish muddati va joyini aniqlaydi.

b) yuridik va jismoniy shaxslarga har bir kesilgan daraxt va buta uchun kompensatsiya tarzida 10 tup qimmatliligi jihatidan kesilgan daraxt va butalardan kam boʻlmagan yirik oʻlchamli (daraxt — 5 yillik, buta — 3 yillik) koʻchatni ekish hamda ularni kamida ikki yil davomida parvarish qilish boʻyicha qoʻshimcha majburiyat yuklatiladi. Bunda daraxt va butalarni kesish uchun ruxsatnoma berilganligi uchun qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda undiriladigan yigʻimni toʻlaganlik yuridik va jismoniy shaxslarni kompensatsiyaviy ekish hamda parvarish qilish majburiyatidan ozod qilmaydi.

Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari mazkur bandning “a” va “b” kichik bandlarida koʻrsatilgan harakatlarni amalga oshirish uchun oʻz xodimlari yoki boshqa ekspertlar, shu jumladan, daraxtlarning holatini baholash maqsadida dendrologiya boʻyicha mutaxassislarni jalb qilgan holda ishchi guruhlar tashkil etishi mumkin.

33. Daraxtlar va butalarni koʻchirib oʻtkazish ishlari Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari vakillari ishtirokida yer uchastkalarining mulkdorlari, egalari, foydalanuvchilari yoki ijarachilari tomonidan amalga oshiriladi. Bunda:

tegishli yuridik va jismoniy shaxslar Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari, yer uchastkalarining mulkdorlari, egalari, foydalanuvchilari yoki ijarachilariga, shuningdek, boshqa manfaatdor shaxslarga daraxtlar va butalarni koʻchirib oʻtkazishdan kamida uch kun oldin unda ishtirok etuvchi vakillar ishtirokini taʼminlash yuzasidan yozma ravishda xabar beradi;

yozma xabarnomani olgan manfaatdor shaxslar daraxtlar va butalarni koʻchirib oʻtkazish ishlarida oʻz vakillari ishtirokini taʼminlaydi;

koʻchirib oʻtkazish sanasi, joyi (manzil va joyining konturlari) daraxtlar va butalar soni, turi, koʻchirib oʻtkazishning sababi, ushbu jarayonda ishtirok etgan shaxslar toʻgʻrisidagi (F.I.O., tashkilot nomi) maʼlumotlar koʻrsatilgan hamda foto materiallar ilova qilingan holda bir nusxada dalolatnoma tuziladi va ishtirok etuvchilar tomonidan imzolanadi.

Koʻchirib oʻtkazish dalolatnomasining asl nusxasi Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalarida uch yilgacha saqlanadi.

Daraxtlar va butalarni koʻchirib oʻtkazish ishlarida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar vakillari, jamoatchilik ekologik nazoratining inspektorlari hamda boshqa shaxslar ishtirok etishi mumkin.

34. Kompensatsiyaviy ekish joylari, qoida tariqasida, hududlarda tashkil etilgan “Yashil bogʻlar” va “Yashil jamoat parklari”, shuningdek, obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish uchun moʻljallangan boshqa hududlardan tanlanadi.

Kompensatsiyaviy ekish ishlari Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari vakillari, yer uchastkalarining mulkdorlari, egalari, foydalanuvchilari yoki ijarachilari ishtirokida amalga oshiriladi. Bunda:

Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari kompensatsiyaviy ekish uchun masʼul shaxslarga, yer uchastkalarining mulkdorlari, egalari, foydalanuvchilari yoki ijarachilariga, shuningdek, boshqa manfaatdor shaxslarga daraxtlar va butalarni kompensatsiyaviy ekishdan kamida uch kun oldin unda ishtirok etuvchi vakillar ishtirokini taʼminlash yuzasidan yozma ravishda xabar beradi;

kompensatsiyaviy ekish uchun masʼul shaxslar va boshqa manfaatdor shaxslar daraxtlar va butalarni kompensatsiyaviy ekish ishlarida oʻz vakillari ishtirokini taʼminlaydi;

kompensatsiyaviy ekish sanasi, joyi (manzil va joyining konturlari) daraxtlar va butalar soni, turi, yoshi, kompensatsiyaviy ekish sabablari (asoslari), kompensatsiyaviy ekishda ishtirok etgan jismoniy yoki yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi (F.I.O., tashkilot nomi) maʼlumotlar koʻrsatilgan hamda foto materiallar ilova qilingan holda bir nusxada dalolatnoma tuziladi va ishtirok etuvchilar tomonidan imzolanadi. Dalolatnomada masʼul shaxslarning kompensatsiyaviy ekilgan koʻchatlarni kamida ikki yil davomida parvarish qilish majburiyati qayd etiladi.

Kompensatsiyaviy ekish dalolatnomasining asl nusxasi Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalarida uch yilgacha saqlanadi.

Kompensatsiyaviy ekish ishlarida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar vakillari, jamoatchilik ekologik nazoratining inspektorlari hamda boshqa shaxslar ishtirok etishi mumkin.

35. Sanitariya maqsadida daraxtlar va butalarni kesish:

quriyotgan yoki qurib qolgan;

dekorativ xususiyatini yoʻqotish natijasida hovli, koʻcha va boshqa jamoat joylarining koʻrinishini buzib turgan;

kasallikka chalingan;

kasallik tarqatuvchi hayvonlar va hasharotlarning manbaiga aylangan;

odamlarning hayoti va sogʻligʻiga hamda yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkiga xavf solayotgan holatlarda amalga oshiriladi.

36. Sanitariya maqsadida daraxtlar va butalarni kesish:

shaharlar va tumanlar markazidagi koʻchalarda hamda zaxira yerlarda — mahalliy davlat hokimiyati organlari;

Keyingi tahrirga qarang.

mahallalar hududlari hamda koʻp kvartirali uylar oraligʻi va atrofida, shu jumladan, koʻchalar va boshqa aholi punktlarida — fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari, shuningdek, jismoniy shaxslarning murojaatiga muvofiq mahalliy davlat hokimiyati organlari;

Keyingi tahrirga qarang.

tashkilotlarning hududlarida — yer egalari;

umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻylarida — Avtomobil yoʻllari qoʻmitasining tashkilotlari;

umumiy foydalanishdagi temir yoʻllar boʻylarida — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ tashkilotlari;

daryo, soy, irmoq, kanal, zovur va ariqlar boʻylarida — tegishliligi boʻyicha mahalliy davlat hokimiyati va suv xoʻjaligi organlari;

Keyingi tahrirga qarang.

fermer xoʻjaliklari yerlarida va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boshqa yerlarda — yer egalari tomonidan amalga oshiriladi.

37. Kesish, butash va koʻchirib oʻtkazish ishlarida hosil boʻlgan chiqindilarning (shox-shabba, barglar va boshqa kesish ishlari qoldiqlari) olib chiqib ketilishi, shuningdek, buzilgan yerlarning qayta tiklanishi ushbu ishlarni amalga oshirgan masʼullar tomonidan bir sutka davomida taʼminlanishi shart.

6-bob. Daraxtlar va butalarni qonunga xilof ravishda kesganlik, kundakov qilganlik, shikastlantirganlik, yoʻq qilganlik yoki koʻchirib oʻtkazganlik uchun javobgarlik

38. Daraxtlar va butalarning noqonuniy kesilishi, kundakov qilinishi, shikastlantirilishi, yoʻq qilinishi yoki koʻchirib oʻtkazilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Daraxtlar va butalarni qonunga xilof ravishda kesganlik, kundakov qilganlik, shikastlantirganlik, yoʻq qilganlik yoki koʻchirib oʻtkazganlik uchun aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi hamda:

ushbu Nizomga 4-ilovada belgilangan miqdorlarda zarar hisoblanib, tegishli tartibda undiriladi;

noqonuniy tayyorlangan mahsulotlar (yogʻoch, oʻtin va boshqalar) huquqbuzardan olib qoʻyiladi;

huquqbuzarga har bir kesilgan daraxt va buta uchun 100 tup koʻchatni kompensatsiya tarzida ekish hamda ularni kamida uch yil davomida parvarish qilish majburiyati yuklatiladi. Bunda Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari mansabdor shaxslari tomonidan huquqbuzarga kompensatsiyaviy ekish joyi va muddatini belgilagan holda majburiy koʻrsatma beriladi. Kompensatsiyaviy ekish ishlari ushbu Nizomning 34-bandida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari mansabdor shaxslari majburiy koʻrsatmalarini bajarmaslik huquqbuzarni belgilangan tartibda maʼmuriy javobgarlikka tortishga sabab boʻladi.

39. Moratoriy talablarini buzgan qurilish-pudrat tashkilotlarining “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimidagi darajasi (reyting bahosi) bir pogʻona pasaytiriladi. Bunda:

darajasi (reyting bahosi) bir pogʻona pasaytirilgan qurilish-pudrat tashkilotlari bir yil mobaynida darajasini (reyting bahosini) koʻtarish imkonidan mahrum boʻladi;

darajasini (reyting bahosini) bir pogʻonaga pasaytirish imkoni boʻlmagan qurilish-pudrat tashkilotlari bir yil muddatga qurilish-pudrat tashkilotlari elektron reytingidan toʻliq chiqarib tashlanadi.

Qurilish-pudrat tashkilotlari tomonidan huquqbuzarlik sodir etganlik holati tasdiqlanganidan soʻng uch kun muddatda Davlat ekologiya qoʻmitasi yoki uning hududiy boʻlinmasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligiga ushbu qurilish-pudrat tashkilotlarining “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimidagi darajasiga (reyting bahosiga) taʼsir koʻrsatish choralarini koʻrish yuzasidan taqdimnoma kiritiladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi taqdimnoma tushgan kundan boshlab 10 ish kunida tegishli qurilish-pudrat tashkilotining “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimidagi darajasiga taʼsir koʻrsatish choralarini qoʻllaydi va bu toʻgʻrisida Davlat ekologiya qoʻmitasiga rasmiy axborot kiritadi.

Keyingi tahrirga qarang.

40. Daraxtlar va butalarni noqonuniy kesishdan hosil boʻlgan mahsulotlar (yogʻoch, oʻtin va boshqalar) Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari tomonidan tegishli dalolatnomani rasmiylashtirish orqali qabul qilib olinadi.

Ushbu mahsulotlar (yogʻoch, oʻtin va boshqalar) tayyorlov va savdo tashkilotlari yoki tadbirkorlik subyektlari omborxonalariga vaqtincha saqlash uchun joylashtirilishi mumkin.

Daraxtlar va butalarni sanitariya maqsadida yoki noqonuniy kesishdan hosil boʻlgan mahsulotlar (yogʻoch, oʻtin va boshqalar) oʻtin sifatida ishlatish uchun “Mehribonlik” uylari, “Muruvvat” va “Saxovat” internat uylari, shuningdek, taʼlim va sogʻliqni saqlash tashkilotlariga hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tavsiyasiga koʻra kam taʼminlangan oilalarga tegishli dalolatnoma asosida beriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

41. Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan yerlarda daraxtlar va butalarni kesishga ruxsatnomalar berish, shuningdek, ularni gʻayriqonuniy kesganlik, kundakov qilganlik, shikastlantirganlik, yoʻq qilganlik yoki koʻchirib oʻtkazganlik uchun undiriladigan mablagʻlar (zarar va jarimalar) Davlat ekologiya qoʻmitasining Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasining hisobvaragʻiga tushadi va uning 26 foizi Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga hamda viloyatlar va Toshkent shahrining mahalliy budjetlariga oʻtkaziladi.

Tut daraxtlarini gʻayriqonuniy ravishda kesganlik, shikastlantirganlik yoki yoʻq qilganlik uchun undirilgan jarimalar Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi. Bunda undirilgan jarimalarning 50 foizi “Oʻzbekipaksanoat” uyushmasining hisobvaragʻiga, 26 foizi Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjetiga hamda viloyatlar va Toshkent shahrining tegishli mahalliy budjetlariga oʻtkaziladi.

“Oʻzbekipaksanoat” uyushmasi hisobvaragʻiga oʻtkazilgan mablagʻlar, qonunbuzarlik sodir etilgan hududda maqsadli ravishda yangi tut koʻchatlarini ekishga yoʻnaltiriladi. Ushbu mablagʻlarni boshqa maqsadlarga, shu jumladan, qarzdorlikni qoplashga yoʻnaltirish taqiqlanadi.

7-bob. Yakunlovchi qoidalar

42. Ushbu Nizom talablariga rioya qilinishi boʻyicha davlat nazorati ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish hamda ichki ishlar organlari tomonidan amalga oshiriladi.

43. Daraxtlar va butalarni muhofaza qilish, parvarish qilish, xatlovdan oʻtkazish, biriktirish, kesish, koʻchirib oʻtkazish, ekish yoki kompensatsiyaviy ekish ustidan jamoatchilik nazorati qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

44. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni ekish, parvarish qilish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni ekish va parvarish qilish

SXEMASI

Bosqichlar	Tadbirlar	Subyektlar	Bajarish muddatlari

1-bosqich	Daraxtlar va butalarni ekish uchun joy tanlash va ekish	1. Aholi punktlarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari. 2. Mahalliy davlat hokimiyati organlariga biriktirilgan yoʻl va koʻchalar boʻylarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari. 3. Tashkilotlarga tegishli hududlarda — yer egalari. 4. Umumiy foydalanishdagi temir yoʻllar va umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻylarida — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ va Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi tashkilotlari. 5. Tabiiy va sunʼiy suv oqimlari, suv havzalari hamda boshqa suv obyektlarining ajratilgan mintaqalarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan kelishgan holda suv xoʻjaligi organlari. 6. Fermer xoʻjaligi yerlarida va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boshqa yerlarda — yer egalari. 7. Zaxira yerlarda — mahalliy davlat hokimiyati organlari.	Daraxtlar va butalarni ekish — bahor va kuz faslida yoki ehtiyojdan kelib chiqqan holda boshqa fasllarda

2-bosqich	Daraxtlar va butalarni sugʻorish va oziqlantirish	1. Shaharlar va tumanlar markazlaridagi koʻchalarda — biriktirilganligiga muvofiq mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek, oʻzlari faoliyat koʻrsatayotgan binodan koʻchagacha boʻlgan oraliqda tashkilotlar. 2. Shaharlar va tumanlar markazlaridagi ichki koʻchalar, mahallalar hududlari hamda koʻp qavatli uylar oraligʻi va atrofida, shuningdek, boshqa aholi punktlarida oʻzlariga biriktirilgan hududlar boʻyicha fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari, oʻzlari faoliyat koʻrsatayotgan binodan koʻchagacha boʻlgan oraliqdagi tashkilotlar. 3. Tashkilotlarning hududlarida — yer egalari. 4. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻylarida — Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi tashkilotlari. 5. Umumiy foydalanishdagi temir yoʻllar boʻylarida — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ tashkilotlari. 6. Daryo, soy, irmoq, kanal, kollektor-drenaj tarmoqlari va ariqlar boʻylarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari va suv xoʻjaligi organlari. 7. Fermer xoʻjaliklari yerlarida va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boshqa yerlarda — yer egalari. 8. Zaxira yerlarda — mahalliy davlat hokimiyati organlari.	Yil davomida

3-bosqich	Daraxtlar va butalarni butash	1. Shaharlar va tumanlar markazlaridagi koʻchalarda hamda zaxira yerlarda — biriktirilganligiga muvofiq mahalliy davlat hokimiyati organlari. 2. Boshqa aholi punktlarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlari. 3. Tashkilotlarning hududlarida — yer egalari. 4. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻylarida — Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi tashkilotlari. 5. Umumiy foydalanishdagi temir yoʻllar boʻylarida — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ tashkilotlari. 6. Daryo, soy, irmoq, kanal, zovur va ariqlar boʻylarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari va suv xoʻjaligi organlari. 7. Fermer xoʻjaligi yerlarida va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boshqa yerlarda — yer egalari.	Bahor faslida yoki ehtiyojdan kelib chiqqan holda — yil davomida

4-bosqich	Turli zararkunanda va kasalliklar taʼsirida zararlangan yoki kasallikka chalingan daraxt va butalarga kimyoviy va biologik ishlov berish	1. Aholi punktlarida hamda zaxira yerlarda — mahalliy davlat hokimiyati organlari. 2. Tashkilotlarning hududlarida — yer egalari. 3. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari boʻylarida — Avtomobil yoʻllari qoʻmitasi tashkilotlari. 4. Umumiy foydalanishdagi temir yoʻllar boʻylarida — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ tashkilotlari. 5. Daryo, soy, irmoq, kanal, kollektor-drenaj tarmoqlari va ariqlar boʻylarida — mahalliy davlat hokimiyati organlari va suv xoʻjaligi organlari. 6. Fermer xoʻjaligi yerlarida va qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boshqa yerlarda — yer egalari.	Yil davomida

Keyingi tahrirga qarang.

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni ekish, parvarish qilish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish

SXEMASI

Bosqichlar	Tadbirlar	Subyektlar	Bajarish muddatlari

1-bosqich	1. Xatlov oʻtkazish toʻgʻrisida mahalliy davlat hokimiyati organi qarorini qabul qilish. 2. Xatlovni oʻtkazish boʻyicha Ishchi guruhni shakllantirish.	Mahalliy davlat hokimiyati organlari, Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy boʻlinmalari, yer egalari yoki biriktirilgan hududlardagi tegishli tashkilotlar	Xatlov oʻtkaziladigan yili 10-fevralga qadar

2-bosqich	Xatlov oʻtkaziladigan uchastkalar va masʼullarni belgilash.	Ishchi guruh	Xatlov oʻtkaziladigan yili 1-martga qadar

3-bosqich	1. Joyiga chiqqan holda daraxtlarni xatlovdan oʻtkazish, hisobga olish hamda ularni jurnalda yoki raqamlashtirish yoʻli bilan qayd etish. 2. Qayd etilgan maʼlumotlarni qayta ishlash, umumlashtirish va daraxtlar reyestriga kiritish. 3. Daraxtlar reyestri maʼlumotlarini Davlat ekologiya qoʻmitasiga taqdim etish.	Ishchi guruh	Xatlov oʻtkaziladigan yili 1-martdan 1-noyabrga qadar

4-bosqich	1. Daraxtlar reyestri maʼlumotlarini “Yashil makon” platformasiga kiritish maʼlumotlar bazasini shakllantirish. 2. Daraxtlar reyestri maʼlumotlarini Davlat ekologiya qoʻmitasining veb-saytiga joylashtirish.	Davlat ekologiya qoʻmitasi	Xatlov oʻtkaziladigan yil yakuniga qadar

Keyingi tahrirga qarang.

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni ekish, parvarish qilish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
3-ILOVA

DARAXTLAR REYESTRI

Reyestr raqami

Viloyat

Tuman

(shahar)

Tashkilot nomi

Manzili

(MFY, koʻcha va bosh.)

Daraxt turi

(nomlanishi)

Daraxts oni

Daraxt holati

(sogʻlom, kasallangan, qurigan)

Daraxt tanasining aylanma oʻlchami

(1,3 metr balandlikda, sm)

Daraxt ningyoshi

(yil)

Joylashuv lokatsiyasi

(koordinatalari)

Daraxtlarni roʻyxatga olish raqami

Xatlov dalolatnomasi raqami va sanasi

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni ekish, parvarish qilish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
4-ILOVA

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni noqonuniy kesish, kundakov qilish, shikastlantirish yoki yoʻq qilish bilan ularga yetkazilgan zararni undirish

MIQDORLARI

T/r	Qoidabuzarlik turlari	Zarar miqdori (bazaviy hisoblash miqdoriga nisbatan koeffitsiyentlarda)
		100 yoshdan kichik		100 yosh va undan yuqori
		kam qiymatli	qimmatbaho	kam qiymatli	qimmatbaho
1.	Kesilgan, yoʻq qilingan yoki oʻsishdan toʻxtash darajasigacha shikastlangan har bir daraxt va buta uchun, toʻnkasi oldidagi diametri (sm):
	4 gacha	1	4	4	8
	4,1 — 8	1,5	6	6	12
	8,1 — 12	2	10	8	20
	12,1 — 16	3	13	12	26
	16,1 — 20	5	18	20	36
	20,1 — 24	7,5	25	30	50
	24,1 — 28	9	35	36	70
	28,1 — 32	11,5	45	46	90
	32,1 — 36	16,5	55	66	110
	36,1 — 40	22	65	88	130
	40,1 — 44	26	80	104	160
	44,1 — 48	31	95	124	190
	48,1 — 52	36	105	144	210
	52,1 — 56	41	115	164	230
	56,1 — 60	46	135	184	270
	60,1 — 64	52,5	145	210	290
	64 santimetrdan ortiq diametrning har bir santimetri uchun toʻlov 0,5 koeffitsiyent miqdorida oshadi.
2.	Noqonuniy kesilgan:
	1 m³ saksovul uchun	14
	1 m³ cherkez, qandim, yulgʻun va boshqa yovvoyi holda oʻsuvchi butalar uchun	3
3.	Oʻsishdan toʻxtamaydigan darajasigacha shikast yetkazilgan har bir:
	daraxt uchun	3	4	4	4
	buta uchun	1	2

Izoh.

Noqonuniy kesilgan daraxtlarning tanasi diametri yer bilan tutashgan joyidan oʻlchanadi.

Butalarning diametri ildiz boʻgʻzidan oʻlchanadi.

Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalar qimmatbaho navlarining kesilishiga moratoriy davrida daraxtlar va butalarga yetkazilgan zarar uchun undirish summalari ikki baravarga oshirilgan holda qoʻllaniladi.

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi 464-son qaroriga
2-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 20-oktabrdagi 290-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish va oʻsimlik dunyosi obyektlaridan foydalanish sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 14-ilovada:

ilovaning nomidagi “Oʻzbekiston Respublikasi hududida” soʻzlari “Davlat oʻrmon fondi yerlarida” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“Belgilangan bazaviy hisoblash miqdoriga nisbatan koeffitsiyentlarda undirish miqdori” ustuni nomidagi “shuningdek aholi yashash joylari va transport magistrallarining oʻrmon fondi tarkibiga kirmaydigan daraxt-butazorlar” soʻzlari chiqarib tashlansin.

2. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomga 15-ilovaning 9-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“

Ruxsat etishga oid talab va shartlar:

a) oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisidagi qonunchilik talab va shartlariga rioya qilish;

b) vakolatli organ tomonidan belgilangan muddatlarda va joylarga ruxsatnoma asosida kesilgan har bir daraxt va buta uchun kompensatsiya tarzida 10 tup qimmatliligi jihatidan kesiladigan daraxt va butalardan kam boʻlmagan, yirik oʻlchamli koʻchatlarini ekish (daraxt — 5 yillik, buta — 3 yillik) hamda ularni kamida ikki yil davomida parvarish qilish.

”.

Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-avgustdagi 464-son qaroriga
3-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb eʼtirof etilayotgan qarorlari

ROʻYXATI

1. Vazirlar Mahkamasining “Davlat oʻrmon fondiga kirmaydigan yerlarda daraxtlar va butalardan foydalanishni tartibga solish va ulardan foydalanish sohasida ruxsat berish tartibini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 17-yanvardagi 43-son qarori.

2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida” 2019-yil 27-dekabrdagi 1044-son qaroriga ilovaning 1-bandi.

3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mehnatga haq toʻlash, pensiyalar va boshqa toʻlovlar miqdorlarini aniqlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2019-yil 21-maydagi PF-5723-son Farmoni)” 2019-yil 28-dekabrdagi 1046-son qarorining 266-bandi.

4. Vazirlar Mahkamasining “Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomni tasdiqlash haqida” 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qaroriga 4-ilovaning 6-bandi.

5. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” 2021-yil 20-apreldagi OʻRQ-682-son Qonuni)” 2022-yil 4-apreldagi 153-son qaroriga ilovaning 557-bandi.

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.08.2022-y., 09/22/464/0761-son; 26.02.2024-y., 09/24/100/0152-son, 31.05.2024-y., 09/24/316/0385-son; 16.12.2025-y., 09/25/791/1167-son; 02.02.2026-y., 09/26/35/0101-son)