Hujjat 19.11.2020 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

Organik mahsulotlar va xom ashyolar hamda organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga doir ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida

“Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining sifat va xavfsizlik koʻrsatkichlari xalqaro standartlarga muvofiqligini taʼminlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2020-yil 18-maydagi PF-5995-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini shakllantirish va yuritish, ishlab chiqaruvchilarga doir maʼlumotlar bazasiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish tartibini nazarda tutuvchi Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini shakllantirish hamda yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga, ishlab chiqarishga, tashishga, saqlashga, yoʻq qilishga, qayta ishlashga hamda sotishga qoʻyiladigan talablarni nazarda tutuvchi Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglament 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. “Texnik jihatdan tartibga solish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni talablariga muvofiq texnik reglamentlarning amalga kiritilishi bilan ularda koʻrsatilgan mahsulotlar va xizmatlarni standartlash boʻyicha ilgari qabul qilingan normativ hujjatlar majburiylik tusini yoʻqotishi va belgilangan tartibda qoʻllanilishida ixtiyoriylik kasb etishi maʼlumot uchun qabul qilinsin.

3. “Oʻzstandart” agentligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda ushbu qaror rasmiy kuchga kirgandan boshlab Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglament amalga kiritilgunga qadar organik va organik-mineral oʻgʻitlarni standartlash boʻyicha normativ hujjatlarni qoʻllashda ularning majburiylik xususiyatini bekor qilish va ixtiyoriyligini taʼminlash yuzasidan belgilangan tartibda chora-tadbirlarni amalga oshirsin.

Keyingi tahrirga qarang.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, “Oʻzstandart” agentligi, “Oʻzagrokimyohimoya” AJ, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentning maqsadi, mazmun-mohiyati va uni qoʻllash tartibi toʻgʻrisida aholi, vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini taʼminlasinlar.

Keyingi tahrirga qarang.

5. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglament 2022-yil 1-maydan eʼtiboran amalga kiritilsin.

Keyingi tahrirga qarang.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari Sh.M. Gʻaniyev va Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi vaziri J.A. Xodjayev zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2020-yil 18-noyabr,

729-son

Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 18-noyabrdagi 729-son qaroriga
1-ILOVA

Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini shakllantirish hamda yuritish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) shakllantirish va yuritish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

organik mahsulot — ishlab chiqarish, qayta ishlash va savdo qilishning barcha bosqichlarida milliy organik standart talablariga muvofiq boʻlgan ishlab chiqarish texnologiyalarini qoʻllash orqali olingan mahsulot;

organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchi subyektlar (subyektlar) — organik sertifikatlangan mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchi yuridik shaxslar;

subyektlarga doir maʼlumotlar — muayyan organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchi yuridik shaxsga taalluqli boʻlgan yoki uni identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan, elektron tarzda, qogʻozda va (yoki) boshqa moddiy jismda qayd etilgan maʼlumot;

subyektlarga doir maʼlumotlar bazasi — tarkibida subyektlarga doir maʼlumotlar mavjud boʻlgan axborot tizimi tarzidagi maʼlumotlar bazasi;

subyektlarga doir maʼlumotlar bazasining operatori (operator) — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining tumanlardagi boʻlimlari;

subyektlarga doir reyestr katalogi — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining rasmiy veb-sayti (www.agro.uz);

subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchi — subyektlarga doir maʼlumotlar bazasiga egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish huquqiga ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi;

reyestr — operatorlar taqdim etgan maʼlumotlarni subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchi tomonidan jamlash yoʻli bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan subyektlarga doir maʼlumotlar bazasi;

reyestrni shakllantiruvchi ishchi guruh (ishchi guruh) — Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan masʼul xodimlardan tashkil etiladigan reyestrga kiritish uchun axborot resurslarini yigʻish, qayta ishlash va shakllantirish boʻyicha ishchi guruh.

3. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish, shuningdek, mavjud maʼlumotlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yoki reyestrdan chiqarishda toʻlovlar undirilmaydi.

2-bob. Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini shakllantirish hamda yuritish tartibi

4. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.

5. Subyektlarga doir maʼlumotlar ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq tartibda shakllantiriladi.

6. Reyestrni shakllantirish, unga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish hamda roʻyxatdan chiqarish ishchi guruh tomonidan amalga oshiriladi.

7. Ishchi guruh besh kishidan iborat tarkibda shakllantiriladi va uning tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

8. Ishchi guruh tarkibiga tegishli vazirliklar va idoralarning vakillari ham oʻzaro kelishuvga asosan kiritilishi mumkin.

9. Ishchi guruh tomonidan subyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish besh ish kunida amalga oshiriladi.

10. Subyektlarga doir maʼlumotlar ishchi guruhning besh nafar aʼzosidan kamida uch nafari tomonidan maʼqullangan taqdirda yurituvchi tomonidan reyestrda roʻyxatdan oʻtkaziladi.

11. Bunda ushbu maʼlumotlar ikki ish kunida Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining rasmiy veb-saytida (www.agro.uz) eʼlon qilinadi.

12. Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzuridagi Eksportni ragʻbarlantirish agentligi har oy yakuni bilan organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilarga taqdim etilgan muvofiqlik sertifikatlari toʻgʻrisida maʼlumotlarni Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etib boradi.

13. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchi reyestrda roʻyxatdan oʻtkazishda maʼlumotlarning toʻliqligini taʼminlash maqsadida subyektlarga doir qoʻshimcha maʼlumotlarni operatordan soʻrab olish mumkin.

14. Ushbu Nizomga 2-ilovada keltirilgan maʼlumotlarning toʻliq taqdim etilmasligi organik subyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrga kiritish va roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish uchun asos boʻladi.

15. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchi subyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrda roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish boʻyicha qabul qilingan qaror nusxasi operatorga elektron tarzda yuborilishini taʼminlaydi.

16. Subyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrda roʻyxatdan oʻtkazishni rad etishning asoslari bartaraf etilgan taqdirda, operator ushbu maʼlumotlarni reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish uchun subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchiga qaytadan topshirish huquqiga ega.

3-bob. Reyestrda roʻyxatdan oʻtkazilgan subyektlarga doir maʼlumotlar bazasiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish tartibi

17. Subyektlarga doir maʼlumotlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish zarurati yuzaga kelgan holatda operator bunday oʻzgartirish va qoʻshimchalar yuzaga kelgan sanadan boshlab oʻn ish kunida subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchiga qoʻshimcha maʼlumotlarni taqdim etadi.

18. Ishchi guruh taqdim etilgan qoʻshimcha maʼlumotlarga asosan besh ish kunida reyestrga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish haqida qaror qabul qiladi.

19. Ishchi guruhning reyestrga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish boʻyicha qabul qilingan qarori asosida subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini yurituvchi tomonidan bir ish kunida reyestrga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritiladi.

20. Reyestrdagi subyektlarga doir maʼlumotlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish ularning reyestrda qayd etilgan raqamiga oʻzgartirish kiritilmagan holda amalga oshiriladi.

4-bob. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini reyestrdan chiqarish tartibi

21. Subyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrdan chiqarish quyidagi hollarda amalga oshiriladi:

operatorning reyestrdan chiqarish boʻyicha asoslangan maʼlumotlariga asosan;

subyektning faoliyati tugatilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etilganda;

maʼlumotlarni reyestrdan chiqarish boʻyicha subyektlar tomonidan murojaat qilinganda.

22. Cubyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrdan chiqarish ushbu Nizomning 17 — 20-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Subyektlarga doir maʼlumotlar reyestrdan chiqarilgan taqdirda, uning reyestrda qayd etilgan raqami bekor qilinadi.

5-bob. Yakunlovchi qoida

23. Masʼul tashkilot vakillari va rahbarlari reyestrni shakllantirish va yuritish boʻyicha vazifalarning oʻz vaqtida va sifatli bajarilishiga masʼuldir.

Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini shakllantirish hamda yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA

Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish

SXEMASI

Bosqichlar	Subyektlar	Tadbirlar	Bajarish muddati

1-bosqich	Subyektlarga doir maʼlumotlarni taqdim etuvchi operator (Qishloq xoʻjaligi vazirligining tumanlardagi boʻlimlari)	1. Nizomga 2-ilovada koʻrsatilgan subyektlarga doir maʼlumotlarni tayyorlaydi. 2. Maʼlumotlarni elektron yoki qogʻoz shaklida Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etadi.	3 ish kunida

2-bosqich	Ishchi guruh (Ishchi guruh besh kishidan iborat tarkibda shakllantiriladi va uning tarkibi Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi).	1. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish uchun operatordan qabul qiladi. 2. Taqdim etilgan maʼlumotlarning toʻliq va toʻgʻri ekanligini oʻrganadi. 3. Subyektlarga doir maʼlumotlarni reyestrda roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha qaror loyihasini tayyorlaydi va belgilangan tartibda tasdiqlash uchun ishchi guruh raisiga taqdim etadi. 4. Subyektlarga doir maʼlumotlarnireyestrda roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha qaror qabul qilinganda, subyektlarga doir maʼlumotlar reyestrda roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida jurnalga qayd etadi. 5. Reyestrda roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi qarorni operatorga yuboradi va Qishloq xoʻjaligi vazirligining rasmiy veb-saytida (www.agro.uz) eʼlon qilinadi.	5 ish kunida

3-bosqich	Subyektlarga doir maʼlumotlarni taqdim etuvchi operator	Berilgan maʼlumotlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish zarurati yuzaga kelgan sanada reyestrni yurituvchiga qoʻshimcha maʼlumotlarni yuboradi.	10 ish kunida

4-bosqich	Ishchi guruh	Yuborilgan maʼlumotlarga muvofiq reyestrga oldin kiritilgan maʼlumotlarga tegishli oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritadi va Qishloq xoʻjaligi vazirligining rasmiy veb-saytida (www.agro.uz) eʼlon qilinadi.	5 ish kunida

Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchilar reyestrini shakllantirish hamda yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA

Organik mahsulotlar va xom ashyolarni ishlab chiqaruvchi subyektlarga doir maʼlumotlar bazasini shakllantirishda quyidagi maʼlumotlar taqdim etiladi

I. Umumiy maʼlumotlar 1.1. Subyektning nomi. 1.2. Subyektning joylashgan joyi (pochta manzili, telefon raqami). 1.3. Subyektning faoliyat turi. 1.4. Subyektga berilgan organik muvofiqlik sertifikati sanasi, roʻyxatga qoʻyilgan raqam va amal qilish muddati. 1.5. Organik muvofiqlik sertifikatlangan mahsulotlar nomlari. 1.6. Organik muvofiqlik sertifikatlangan mahsulotlar hajmi, yetishtirilgan yer maydoni (gektarda). 1.7. Organik muvofiqlik sertifikati (yakka yoki guruhga) berilganligi. 1.8. Organik mahsulotni ishlab chiqarish, saqlash va transportda tashishga qoʻyiladigan talablarni belgilovchi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar. 1.9. Organik mahsulotni ishlab chiqarishda foydalanilgan xom ashyo nomlari (roʻyxat). 1.10. Muvofiqlikni baholash tashkilotining nomi. 1.11. Muvofiqlikni baholash tashkiloti joylashgan joy (pochta manzili, telefon raqami). 1.12. Muvofiqlikni baholash tashkiloti akkreditatsiyadan oʻtkazilgan sana va qayd raqami. II. Operator haqida maʼlumotlar 2.1. Operatorning nomi: _______________________________________________________________________ 2.2. Operator rahbarining F.I.O.: _______________________________________________________________ 2.3. Operatorning telefon va faks raqami: ________________________________________________________ 2.4. Operatorning elektron pochta manzili: ________________________________________________________ 2.5. Operatorning manzili: ____________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ III. Operatorning maʼlumotlar bazasi 3.1. Subyektlarga doir maʼlumotlar bazasining nomi: ___________________________________________________________________________________________ 3.2. Subyektlarga doir maʼlumotlarni qayta ishlash boshlangan sana: ___________________________________________________________________________________________ 3.3. Subyektlarga doir maʼlumotlarni qayta ishlashni tugatish muddati yoki sharti: ___________________________________________________________________________________________ 3.4. Subyektlarga doir maʼlumotlarning koʻrinishi (elektron va qogʻoz shaklda): ___________________________________________________________________________________________ 3.5. Subyektlarga doir maʼlumotlarni qayta ishlashning maqsadi: ___________________________________________________________________________________________ 3.6. Subyektlarga doir maʼlumotlarni olishda (yigʻishda) subyektdan ruxsat olinganligi ___________________________________________________________________________________________ 3.7. Subyektlarga doir maʼlumotlarni qayta ishlash uchun javobgar shaxsning familiyasi, ismi va lavozimi: ___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________

Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 18-noyabrdagi 729-son qaroriga
2-ILOVA

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisida

UMUMIY TEXNIK REGLAMENT

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Umumiy texnik reglament (keyingi oʻrinlarda — Texnik reglament) texnik jihatdan tartibga solish sohasida, organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligiga doir majburiy talablarni belgilaydi.

2. Texnik reglament qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan organik va organik-mineral oʻgʻitlarga qoʻllaniladi.

3. Ushbu Texnik reglament organik qishloq xoʻjalik mahsulotlarini yetishtiruvchi subyektlarga nisbatan tatbiq etiladi:

turli sanoat va kommunal-maishiy xoʻjalikning chiqindilari asosida ishlab chiqariladigan organik va organik-mineral oʻgʻitlar (qattiq va suyuq maishiy chiqindilar);

shaxsiy ehtiyojlarni qondirish uchun xonaki va madaniy gullar, butalar va daraxtlarni yetishtirish uchun ishlatiladigan oʻgʻitlar.

4. Agar organik va organik-mineral oʻgʻitlarning ayrim turlari uchun boshqa Texnik reglamentlar qabul qilingan boʻlsa, unda ushbu turdagi organik va organik-mineral oʻgʻitlarga qoʻllaniladigan Texnik reglamentlarning talablariga javob berishi lozim.

5. Texnik reglamentda quyidagi atamalar va taʼriflar qoʻllaniladi:

biogumus (vermikompost) — yomgʻir chuvalchanglar organik chiqindilarini qayta ishlash natijasida olingan organik oʻgʻit, chuvalchanglarning hayot faoliyatida organik moddalarni (qoramol, choʻchqa va boshqa hayvonlarning goʻngi) qayta ishlash jarayoni orqali hosil boʻlgan yuqori molekulyar organik birikmalar (quyon, qushlar axlatlari, xashak, daraxt barglari, oziq-ovqat sanoati va maishiy chiqindilarning fermentatsiyalanganlari bundan mustasno).

geni oʻzgartirilgan manbalar (GOʻM) — tabiiy yoki qayta ishlangan shaklda odamlar tomonidan ishlatiladigan, geni oʻzgartirilgan organizmlar (GOʻO)dan olingan yoki ularning tarkibida boʻlgan xom ashyo va oziq-ovqat mahsulotlari (komponentlar);

geni oʻzgartirilgan organizmlar (GOʻO) — genetik materiali gen-muhandislik usullari yordamida oʻzgartirilgan organizm;

goʻng — chorva mollari va parrandalarning qattiq va suyuq chiqindilari aralashmasi;

kompost — oʻsimlik yoki hayvonlar organik chiqindilarining chirishi natijasida hosil boʻlgan organik oʻgʻit;

mahsulot identifikatsiyasi — muayyan mahsulot namunasiga va (yoki) uning tavsifiga muvofiqligini aniqlash;

muvofiqlikni tasdiqlash — organik va organik-mineral oʻgʻitlarning texnik reglament va standartlar talablariga muvofiqligining hujjatlashtirilgan tasdigʻi;

organik-mineral oʻgʻit — organik yoki noorganik kelib chiqishga ega ozuqa moddalari bilan organik va mineral oʻgʻitlarni aralashtirish va (yoki) kimyoviy birikmalar olish yoʻli bilan olinadigan oʻgʻit;

organik va organik-mineral oʻgʻitlar uchun xavfsizlik pasporti — steʼmolchi ish joyida inson salomatligi va xavfsizligini, atrof-muhitni organik va organik-mineral oʻgʻitlar hayot siklining barcha bosqichlarida atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash uchun zarur choralarni koʻrishi uchun qulay va qisqa shakldagi ishonchli maʼlumotni oʻz ichiga olgan hujjat;

organik oʻgʻit — kelib chiqishi oʻsimlik yoki hayvonlar bilan bogʻliq moddalardan tashkil topgan oʻgʻit;

sugʻoriladigan dehqonchilik dalalari (SDD) — yerlarni sugʻorish va oʻgʻitlash uchun tayyorlangan oqova suvlardan foydalanish va ularni tabiiy biologik tozalash uchun moʻljallangan maxsus meliorativ tizimlar;

tezak — qushlarning, quyonlarning toʻshamali yoki toʻshamasiz chiqindilari;

tuproqni yaxshilaydigan modda — fizik, kimyoviy xususiyatlarini va (yoki) biologik faolligini yaxshilash uchun tuproqqa qoʻshiladigan organik va (yoki) noorganik kelib chiqishga ega material;

toʻshama goʻng — toʻshama va yem-xashak qoldiqlari mavjud boʻlgan goʻng;

toʻshama — chiqindilarni singdirish va issiq, quruq joy yaratish uchun qishloq xoʻjaligi hayvonlariga toʻshaladigan namlikni yutuvchi materiallar;

oʻgʻitlarni ishlatish — oʻgʻitlarning hayotiy sikli bosqichlari, shu jumladan, ularni ishlab chiqarish, tashish, saqlash, qoʻllash, yoʻq qilish, qayta ishlash, sotish, mamlakat hududida muomalasi (import, eksport va tranzit);

oʻgʻit sifatini tahlil qilish — oʻgʻitning tarkibi, fizik-mexanik, fizik-kimyoviy, agrokimyoviy, toksikologik, veterinariya-sanitariya va gigiyenik tavsiflarini aniqlash maqsadida bajariladigan ishlar majmui;

chirindi — oʻsimlik va hayvonlarning organik chiqindilari chirishi jarayonida hosil boʻlgan bir hil sertuproq massa;

efflyuyent — metantenk fermenterlarida organik chiqindilarni anaerob tarzda qayta ishlash natijasida olingan organik oʻgʻit;

yashil oʻgʻit — oʻsimliklarning yashil massasini oʻstirish va ularni haydash natijasida olingan organik oʻgʻit.

2-bob. Xavfsizlik talablari

1-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligiga qoʻyiladigan umumiy talablar

6. Oʻgʻitlar kimyoviy xavfsizligining asosiy qoidalari Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlari, organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va ushbu Texnik reglament talablariga muvofiq tartibga solinadi, kimyoviy xavfsizlik masalalarini tartibga soluvchi normativ hujjatlar bilan aniqlanadi.

Keyingi tahrirga qarang.

7. Texnik reglament organik va organik-mineral oʻgʻitlar hayot siklining barcha bosqichlariga qoʻyiladigan eng kam talablarni belgilaydi. Ularning bajarilishi biologik, ekologik, kimyoviy va radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlaydi.

8. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligini baholash mezonlari quyidagilardan iborat:

inson hayoti va sogʻligʻi uchun biologik, kimyoviy va radiatsiyaviy xavflar yoʻqligi;

organik va organik-mineral oʻgʻitlarning inson yashash muhitiga, oziq-ovqat mahsulotlari sifati va xavfsizligiga salbiy taʼsirini bartaraf etish;

toksiklik, shu jumladan, inson salomatligiga oʻziga xos va uzoq muddatli taʼsirlarini baholash (allergenlik, immunotoksinlik).

9. Korxonalar tomonidan organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish natijasida chiqariladigan tashlamalarda ifloslantiruvchi moddalarning ruxsat etilgan konsentratsiyalari meʼyorlarini taʼminlaydigan tozalash inshootlarini va baʼzi hollarda ularning uzluksiz monitoringini olib borish uchun avtomatik tizimlarni oʻrnatmasdan organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish (qayta ishlash)ga yoʻl qoʻyilmaydi.

10. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish, sotish va foydalanish jarayonlarida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xavflarning oldini olish choralarini koʻrmasdan, ularni zararsizlantirmasdan ishlab chiqarish va sotishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Agar organik va organik-mineral oʻgʻitlar xavfsizligini taʼminlash uchun sharoitlar boʻlmasa, xoʻjalik yurituvchi subyekt ularni zararsizlantirish va qayta ishlashni tashqi tashkilotlarga topshirish zarur.

2-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarishga qoʻyiladigan xavfsizlik talablari

11. Yangi va rekonstruksiya qilingan inshootga qoʻyiladigan joylashtirish, loyihalashtirish, qurish va ishga tushirishda ifloslantiruvchi moddalarning tashlamalarini maksimal darajada kamaytirish va tozalash, kam chiqimli va chiqitsiz texnologiyadan, chiqindilarni qayta ishlash hamda tabiiy resurslardan oqilona va kompleks foydalanish choralari koʻrilishi lozim.

12. Sanitariya muhofaza zonasining oʻlchami turar joy binolari chegarasiga qadar korxona, ishlab chiqarish va obyektning sanitariya normalari va qoidalariga muvofiq belgilanadi.

13. Hudud funksional xususiyatlariga koʻra ishlab chiqarish, saqlash, yordamchi va maʼmuriy-xoʻjalik zonalariga boʻlinadi. Zona oʻlchamlarining nisbati korxona quvvatiga bogʻliq. Zonalarni oʻzaro joylashtirishda shamol yoʻnalishini hisobga olish lozim, bunda zaharli moddalarning sanoat tashlamalari (tashkiliy va uyushtirilmagan) manbalari shamolli tomonda joylashgan boʻlishi lozim

14. Uskunalar yongʻin xavfsizligini taʼminlashning asosiy qoidalari Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlari va yongʻin xavfsizligini taʼminlash sohasidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilanadi.

15. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish tizimlarini loyihalashda tabiiy-iqlim sharoitlar, joyning relyefi hisobga olinishi, amaldagi qurilish, sanitariya-gigiyena va veterinariya meʼyorlari va qoidalariga, texnologik loyihalash sohasidagi meʼyorlarga amal qilish lozim.

16. Chorvachilik chiqindilari asosida oʻgʻitlarni ishlab chiqarish va (yoki) qayta ishlash korxonasida:

jarayonning asosiy bosqichlari uchun texnologik rejimlar va meʼyoriy parametrlar, xom ashyo va tayyor mahsulotlar sifati va xavfsizligi koʻrsatkichlariga eʼtibor qaratish;

atrof-muhitga chiqarilgan tashlamalarning miqdorini kamaytirish va sifat koʻrsatkichlari va chiqindilar hosil boʻlishining oldini olish;

sanitariya-epidemiologiya, veterinariya, gigiyena talablariga hamda mehnat muhofazasiga qoʻyiladigan talablarga rioya qilish ustidan doimiy ravishda ishlab chiqarish nazorati tizimini joriy qilish lozim.

17. Xodimlarning shaxsiy himoya vositalaridan foydalanmasdan ishlarni bajarishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

18. Texnologik jarayon ishlab chiqarish qoidalari va ish joylari uchun texnologik yoʻriqnomalarga qatʼiy muvofiq ravishda amalga oshirilishi lozim.

19. Zararli gazlar va bugʻlarning chiqish manbai boʻlgan barcha qurilmalar maksimal darajada germetizatsiyalangan yoki aspiratsiya qilingan pana joylar bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.

20. Ishlab chiqarish xonalarining devorlari va shiftlarining ichki yuzasi moddalarning kimyoviy taʼsiriga chidamli loklar va boʻyoqlar yordamida himoyalangan boʻlishi lozim.

21. Ishlab chiqarish xonalaridagi pollar suv bilan yuvishni yengillashtirish qoplamalardan tayyorlanadi.

22. Oʻgʻitlar ishlab chiqariladigan, qadoqlanadigan va saqlanadigan ishlab chiqarish xonalari tutunni tortib zararli gazlarni soʻrib olish ventilyatsiyasi bilan jihozlangan boʻlishi lozim.

23. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni foaydalanishga chiqarilganda xavfsizligiga alohida eʼtibor qaratish lozim.

24. Oʻgʻitlardan ilmiy asoslangan meʼyorlar asosida foydalanish:

tuproqning tabiiy mikrobiotsenozining buzilishiga;

atrof-muhitda patogen mikrofloraning, inson uchun xavfli boʻlgan gelmintlarning yashovchan tuxumlari, patogen ichak sodda bakteriyalarining sistalari, enterokokklar va boshqa xavfli biologik vositalarning paydo boʻlishiga yoʻl qoʻymagan holda amalga oshirilishi lozim.

25. Organik oʻgʻitlarda GOʻO va GOʻMlardan foydalanish taqiqlanadi.

26. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish obyektlari ularning atrof-muhitga taʼsirini baholashdan oʻtishi lozim.

27. Sanoatning turli tarmoqlaridagi chiqindilar asosida organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqarish uchun maxsus reglamentlar ishlab chiqiladi.

3-§. Chorvachilik majmuasi binolaridan suyuq goʻngni chiqarib tashlashga qoʻyiladigan talablar

28. Chorvachilik majmuasi binolaridan suyuq goʻngni chiqarib tashlash tizimlari xodimlari goʻngni oʻz vaqtida chiqarib tashlashi, chorvachilik binolarining maksimal tozaligini va tavsiya etilgan mikroiqlimni taʼminlashi lozim.

29. Chorvachilik binolaridan suyuq goʻngni chiqarib tashlash mexanik, gidravlik (suv bilan yuvib tashlash, oqar suv tizimlari) yoki pnevmatik usulda amalga oshiriladi.

30. Epizootiya holatida epizootik holatlarning oldini olish maqsadida har bir chorvachilik majmuasida suyuq goʻngni zararsizlantirish usullari va texnik vositalar oldindan nazarda tutilgan boʻlishi lozim.

31. Sanoat chorvachilik majmualarining tozalash inshootlarida suyuq goʻngni olti kun saqlashni taʼminlab beruvchi, karantinli saqlash yoki seksiyali goʻng saqlash joylari boʻlishi lozim. Bu davrda majmuadagi epizootik vaziyat aniqlanadi.

32. Epizootiya sodir boʻlganda epizootik xolatlarda yuqumli kasalliklarning qoʻzgʻatuvchisi boʻlgan suyuq goʻngning barcha massasi fraksiyalarga boʻlinmasdan oldin dezinfeksiya qilinishi kerak. Zararsizlantirilgan goʻng belgilangan tartibda tasdiqlangan texnologiyaga muvofiq qayta ishlanadi va foydalaniladi.

33. Agar suyuq goʻngni saqlash yoki seksiyali goʻngni saqlash joylarida hayvonlarning xavfli kasalliklari qayd etilmagan boʻlsa, u holda goʻng fraksiyalarga ajratishdan oldin dezinfeksiya qilinmaydi va qayta ishlash va undan foydalanish uchun tashiladi.

4-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni tashishga qoʻyiladigan xavfsizlik talablari

34. Xavfli yuklar toifasiga kiruvchi oʻgʻitlarni tashish Oʻzbekiston Respublikasida xavfli yuklarni avtomobil transportida tashish qoidalari talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

35. Oʻgʻitlarni tashish oʻgʻitlar va qadoqlarning xavfsizligini taʼminlaydigan barcha transport turlari bilan amalga oshiriladi.

36. Suyuq turdagi oʻgʻitlar transport konteynerlarida suyuq holda, qadoqsiz yoki qadoqlangan holda tashiladi.

37. Qattiq turdagi oʻgʻitlarni tashish yomgʻirdan himoyalangan, atrof-muhit ifloslanishini bartaraf etuvchi, sochilgan yoki qadoqlangan shaklda, traktorlarda, avtomashinalarda amalga oshiriladi.

38. Oʻgʻitlarni tashishda atrof-muhitni, ularni yuklash va tushirish joylarini ifloslanishdan himoya qilishni taʼminlovchi choralar nazarda tutilishi lozim.

39. Oʻzbekiston Respublikasi hududi orqali organik va organik-mineral oʻgʻitlarni eksport, import va tranzit qilishga ruxsatnoma berish, shuningdek, veterinariya sertifikatlarini (guvohnomalarini) rasmiylashtirish qonunchilikda belgilangan tartibda Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi.

5-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar

40. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash quruq maxsus yopiq xonalarda (omborlarda), germetik sigʻimlarda (siloslar, saqlash joylarida) amalga oshiriladi.

41. Muayyan turdagi organik va organik-mineral oʻgʻit uchun xavfsizlik pasportida koʻrsatilgan saqlash shartlaridagi maxsus talablar bajarilishi lozim. Saqlash vaqtida organik va organik-mineral oʻgʻitlarning (ularning miqdori va sifati) saqlanishi va xodimlarning salomatligiga va atrof-muhitga zarar yetkazish xavfi boʻlmasligi lozim.

42. Oʻgʻitlarning fizik-kimyoviy xossalari va ular kuchli oksidlovchi, yongʻin va portlash xavfi mavjud moddalardan alohida saqlanishi lozim.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar oʻsimliklarni himoya qiluvchi kimyoviy vositalar va mineral oʻgʻitlardan alohida saqlanishi kerak.

43. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash joylarida koʻzga koʻrinadigan joylarda ularni saqlashning oʻziga xos xususiyatlari, gigiyena qoidalari, xavfsizlik choralari, shu jumladan, favqulodda vaziyatlarda amalga oshiriladigan tadbirlar rejasi haqida maʼlumot joylashtiriladi.

44. Saqlanadigan organik va organik-mineral oʻgʻitlar miqdori loyihada nazarda tutilgan omborning sigʻimidan katta boʻlmasligi lozim.

45. Oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash uchun oʻgʻitlar omborlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

46. Omborda organik va organik-mineral oʻgʻitlar bilan bogʻliq ishlar shaxsiy himoya vositalaridan foydalangan holda amalga oshiriladi.

47. Suyuq organik va organik-mineral oʻgʻitlar bilan toʻldirilgan bochkalarni, bidonlarni toʻldirish teshiklari tepaga qaratilgan boʻlishi kerak.

48. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni saqlash joylariga favqulodda vaziyatda xodimlarning erkin kirishlari taʼminlanadi.

49. Suyuq organik va organik-mineral oʻgʻitlar bilan sigʻimlarni saqlashda sigʻim (namlikka chidamli xonalar, suv oʻtkazmaydigan tagliklar yoki boshqa vositalar) favqulodda yemirilganda toʻkilgan mahsulotlar umumiy hajmining tarqalishini cheklovchi tegishli texnik chora-tadbirlar va vositalarni oldindan nazarda tutish zarur.

50. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar qadoqlari stellajlarga yoki tagliklarga joylashtiriladi. Tagliklarda saqlanadigan tekis taxlangan oʻgʻitlarning qadoqlangan holdagi balandligi 2 metrdan oshmasligi kerak. Konteynerlarda oʻgʻitlar 2-qavatda saqlanadi.

51. Qadoqlangan oʻgʻitlar turlari boʻyicha alohida saqlanadi. Tagliklar va soʻrilarsiz qadoqlangan oʻgʻitlarni omborxonada ustma-ust qilib saqlashga yoʻl qoʻyilmaydi.

52. Qadoqlangan quruq organik va organik-mineral oʻgʻitlar stellajlarga taxlanganda ustki qismiga kimyoviy suyuq oʻsimliklarni himoya qilish vositalari va suyuq mineral oʻgʻitlarni taxlashga ruxsat etilmaydi.

53. Omborxona ichida soʻrilar va tagliklarda joylashtirilgan qadoqlangan oʻgʻitlarning joylashuvi xonalarni tozalash, yuk ortgichlarning erkin harakatlanishi, xodimlarning erkin kirib-chiqishi, shuningdek, omborda havo aylanishini taʼminlashi lozim.

54. Toʻshama goʻng, kompostlar, suyuq goʻngning qattiq fraksiyasi tuproq va yer osti suvlariga oʻgʻitlarning infiltratsiyasining oldini olish uchun qattiq qoplamali maydonlarda uyum qilib saqlanadi. Saqlash joylari shaltoq yigʻish oʻralari bilan jihozlangan, yomgʻir va erigan qor suvlari quyilishidan himoyalangan boʻlishi lozim.

55. Ozuqa moddalarning yoʻqotilishini kamaytirish maqsadida, shuningdek, zaharli gazlar bilan havoning ifloslanish darajasini kamaytirish uchun saqlash vaqtida qattiq organik oʻgʻitlarning uyumlari shimuvchi materiallar qatlami — torf, yogʻoch qipigʻi va somon bilan qoplangan boʻlishi lozim.

56. Yarim suyuq, suyuq goʻng, tezak, ulardan oqib chiqqan suvlar monolit beton yoki germetik tarzda payvandlangan plyonka qoplamalariga ega boʻlgan maxsus seksiyali toʻplagichlarda saqlanadi.

57. Suyuq goʻngni qayta ishlash inshootlari joylashgan hududda olti kun saqlash uchun karantinli sigʻimlar boʻlishi lozim.

58. Toʻshama goʻng (tezak, kompost) anaerob sharoitda zichlangan shtabellarda yoki notekis yotqizilgan shtabellarda, keyin uni isitgandan keyin zichlab qoʻyish sharti bilan saqlanishi mumkin.

Shtabel usti 15 — 20 sm tuproq qatlami bilan qoplanadi.

59. Yerga chuqurlashtirib koʻmilgan goʻng ombori (tezak saqlash joyi) polimer materiallardan yasalgan va suv oʻtkazmaydigan boʻlishi lozim.

60. Goʻng omborlarining sigʻimi goʻngning kunlik miqdori va uning ishlatilishidan kelib chiqib hisoblab chiqiladi.

61. Fraksiyalarga boʻlinmagan goʻngni saqlash uchun moʻljallangan goʻng omborlari uni aralashtiruvchi qurilmalar bilan jihozlangan boʻlishi lozim. Goʻng omborlarining yonbagʻirlari va tagi qattiq qoplamaga ega boʻlishi lozim. Yopiq goʻng omborlari lyuklar, tutunni tortib oluvchi ventilyatsiyaga ega boʻlishi lozim.

62. Suyuq goʻng va uning qayta ishlangan mahsulotlarini tashish koʻchma yoki statsionar qurilma (gidromexanik transport) tomonidan amalga oshiriladi.

63. Organik va organik-mineral oʻgʻitlar ishlab chiqaruvchi ulardan foydalanish uchun saqlash va (yoki) yaroqlilik muddatini belgilaydi.

6-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni yoʻq qilish va qayta ishlash xavfsizligiga qoʻyiladigan talablar

64. Organik-mineral oʻgʻitlarning yaroqlilik muddati tugagandan soʻng oʻgʻit xavfsizlik pasportiga muvofiq yoʻq qilinadi.

65. Chorvachilik va oʻsimliklar chiqindilari (qoramol, choʻchqalar, otlarning toʻshamali va toʻshamasiz goʻngi, parranda tezaklari, shuningdek, ular asosida oʻsimlik biomassasi qoʻshilgan kompost aralashmalari) metantenk fermenterida ishlab chiqilgan organik oʻgʻit, kompostlash va boshqa usullar bilan qayta ishlanishi mumkin.

66. Oʻgʻitlar (ayrim hollarda) qonunchilikda belgilangan tartibda tasdiqlangan texnologik reglamentga muvofiq zararsizlantirilgandan keyin texnologik qayta ishlanishi lozim.

67. Metangeneratsiya usuli bilan metantenk fermenteri yordamida efflyuyent ishlab chiqarish uchun chorvachilik chiqindilari va ularning oʻsimlik biomassasi bilan aralashmasi ishqorliligi — 1500 mg dan 5000 mg CaCO₃/dm³ gacha, vodorod koʻrsatkichining qiymati 6,5 — 7,5 rN birlik, uchuvchan kislotalar miqdori-600 dan 1500 mg/ dm³ gacha boʻlishi lozim.

68. Efflyuyentni zararsizlantirish bevosita metantenkda fermentatsiya jarayonida amalga oshiriladi. Texnik reglament talablariga muvofiq emasligi holatlarida efflyuyent qoʻshimcha ravishda zararsizlantirilishi lozim.

69. Efflyuyent ishlab chiqarish jarayonining xavfsizligini taʼminlash uchun quyidagilar zarur:

texnologik rejimga va ishlab chiqarish yoʻriqnomalaridagi normalarga rioya qilish;

jihozlarning toʻgʻri ishlashini kuzatib borish;

yongʻin xavfsizligi rejimiga rioya qilish;

ishlayotgan jihozda taʼmirlash ishlarini bajarishga yoʻl qoʻymaslik;

barcha harakatlanuvchi mexanizmlarning pana qilib toʻsib qoʻyilganligini kuzatib borish;

maxsus tayyorgarlikdan oʻtgan xodimlarning ishlashiga ruxsat berish.

70. Maxsus kiyimlar va shaxsiy himoya vositalari alohida shkaflarda maxsus ajratilgan toza quruq xonada saqlanadi. Maxsus kiyimlar haftasiga kamida bir marta sovun-sodali suvda; rezina qoʻlqoplar, koʻzoynaklar har kuni suv bilan yuvilishi lozim; respiratorlar (yoki ularning smenali filtrlari) zarur hollarda almashtirib turiladi.

71. Efflyuyent ishlab chiqariladigan, qadoqlanadigan va saqlanadigan ishlab chiqarish xonalari tutunni tortib oluvchi ventilyatsiya tizimi bilan jihozlangan boʻlishi lozim.

7-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni sotish boʻyicha xavfsizlik talablari

72. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni sotish maxsus savdo shoxobchalarida amalga oshirilishi va bu yerda ularni saqlash shartlari bajarilishi lozim.

73. Bir savdo boʻlimida organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ular isteʼmol xossalariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan tovarlar bilan birgalikda sotishga yoʻl qoʻyilmaydi.

74. Chakana savdoda organik va organik-mineral mahsulotlarni sotish qadoqlangan shaklda amalga oshiriladi.

3-bob. Organik va organik-mineral oʻgʻitlardan foydalanish boʻyicha xavfsizlik talablari

1-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlardan foydalanish xavfsizligiga qoʻyiladigan umumiy talablar

75. Oʻgʻitlarning, shu jumladan, qayta ishlangan oʻgʻitlarning xavfsizlik koʻrsatkichlari Texnik reglamentga 2 — 5-ilovalarga muvofiq boʻlishi lozim.

Oʻgʻitlardan foydalanish shaxsiy himoya vositalaridan foydalangan hamda dehqonchilik texnologiyasi va xavfsizlik pasportida koʻrsatilgan boshqa ehtiyot choralariga rioya qilingan holda amalga oshiriladi.

76. Oʻgʻitni ishlatishdan oldin uni ishlatish boʻyicha tavsiyalar bilan tanishish bilan bir qatorda:

yonbagʻirlarning nishabligi;

ob-havo sharoiti;

tuproqning agrokimyoviy xossalari;

yer usti va yer osti suvlarining joylashuvini oʻrganish lozim.

77. Oʻgʻitlarni solishning cheklanishi tegishli maqbul qishloq xoʻjaligi va ekologik amaliyotlarga muvofiq oʻgʻitlarni solish rejalashtirilayotgan tegishli hududning xususiyatlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi, jumladan:

tuproqning holati, tuproqning agrokimyoviy xossalari va joyning nishabligi;

iqlim sharoitlari, yogʻingarchilik miqdori va sugʻorish rejimi (usullari);

yerdan foydalanish va qishloq xoʻjaligini yuritish usullari, shu jumladan, ekinlarni almashlab ekish tizimlari hisobga olinadi.

78. Oʻgʻit solish quyidagi hollarda taqiqlanadi:

suv bilan toʻyingan, suv ostida qolgan, muzlagan yoki qor bilan qoplangan tuproqni oʻgʻitlash;

yer usti suvlariga oqib tushish, yer osti suvlariga shimilish va ekinlardan tashqariga chiqish xavfi mavjud boʻlgan tik yonbagʻirlarni oʻgʻitlash;

suyuq organik oʻgʻitlarni yomgʻirlatib sepish yoki elektr uzatish liniyalaridan 30 metrli zonada sochib yuborish orqali oʻgʻitlash;

suv omborlari va boshqa suv havzalari, daryolar, qurimaydigan soylar, shuningdek, suv xoʻjalik va ichimlik suv taʼminoti ehtiyojlari uchun ishlatiladigan kanallarning suvni muhofaza qilish zonalari qor qoplami ustidan oʻgʻit solish, tarkibida mahalliy goʻng boʻlgan oqova suvlarni zararsizlantirmasdan oʻgʻit sifatida foydalanish.

79. Atrof-muhitda nitratlar toʻplanishini kamaytirish uchun:

muayyan turdagi oʻgʻitlardan foydalanish taqiqlangan yoki maqsadga muvofiq boʻlmagan davrlar;

goʻng (tezak) saqlanadigan omborlarning sigʻimi va qurilishi, shu jumladan, atrof-muhitning tarkibida goʻng mavjud boʻlgan oqova suvlar bilan ifloslanishining oldini olish boʻyicha chora-tadbirlar;

oʻgʻitlarni solish tezligi va bir xilda oʻgʻitlash tartibi;

yerdan foydalanishning boshqaruvi, shu jumladan, ekinlarni almashlab ekish tizimlaridan foydalanish hisobga olinishi kerak.

Yogʻingarchilik mavsumida suvni nitratlar bilan ifloslanishining oldini olish maqsadida suvni tuproqdan azotni oʻzlashtiradigan oʻsimlik qoplamasining minimal miqdorini saqlab turish lozim.

80. Oʻgʻitlar almashlab ekish, tuproqni himoyalovchi ekinlarni ekish, yashil oʻgʻitlarni solish, ohaktoshlar va boshqa tabiiy yoki biologik xavfsiz oʻgʻit va qoʻshimchalarni qoʻshish bilan birgalikda ishlatilishi lozim.

81. Biologik qattiq moddalardan, oqova suvlar choʻkmasidan, septik chiqindilardan va inson hayoti va faoliyatidagi boshqa chiqindilardan, shuningdek, inson hayoti va faoliyatidagi chiqindilardan iborat moddalardan oʻgʻit sifatida foydalanish taqiqlanadi.

2-§. Suyuq goʻng va uning qayta ishlangan mahsulotlaridan foydalanishga qoʻyiladigan talablar

82. Quduqqa yoki goʻng toʻplagichga shlangli yoki kislorodli izolyatsiyalovchi gaz niqoblarisiz va arqonli xavfsizlik kamarisiz tushish qatʼiyan man etiladi.

Gaz xavfi boʻlgan ishlarni kamida ikki kishidan iborat brigada amalga oshirishi kerak, ulardan biri rahbar boʻlishi kerak. Dastlab xavfsizlik choralarini koʻrgan holda quduqda toʻplangan gazsimon moddalar yondirmasdan chiqarib tashlanadi.

Har bir masʼul shaxsga gaz chiqishi xavfi boʻlgan ishlarni amalga oshirishga doir ishlar rejasiga asosan alohida naryad-ruxsatnoma beriladi. Naryadda ishlarni bajarish uchun xavfsizlikning asosiy choralari koʻrsatilishi kerak.

83. Chorvachilik komplekslaridan chiqadigan zarasizlantirilgan goʻng va oqova suvlardan Texnik reglament talablariga muvofiq organik oʻgʻit sifatida qishloq xoʻjaligida va (yoki) oʻrmon xoʻjaligida foydalaniladi.

84. Chorvachilik komplekslarining zararsizlantirilgan goʻng va oqova suvlari oʻsimlikda ishlatiladi, bunda hosilning zararlanishi yoki ifloslanishiga, shuningdek, inson va hayvonlarga salbiy taʼsir koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

85. Oʻsimliklar vegetatsiya davrida oʻgʻit sifatida suyuq goʻng solganda oxirgi solingan muddatdan terimgacha yoki undan foydalanishgacha boʻlgan vaqtga rioya qilinadi.

86. Atrof-muhitning ifloslanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun oʻgʻitlarni purkash mumkin emas.

3-§. Qattiq organik oʻgʻitlardan foydalanishga qoʻyiladigan talablar

87. Tuproqni azot va boshqa ozuqa moddalari bilan boyitish uchun ishlatiladigan chorva mollari va parranda goʻngidan oldindan (termal quritish, kompostlash va boshqa usullar yordamida) zararsizlantirilishi lozim.

88. Faqat hayvonlar (parrandalar) va odamlar uchun umumiy boʻlgan zooantroponoz (chorva mollari orqali yuqishi mumkin boʻlgan) kasalliklardan xoli boʻlgan chorvachilik xoʻjaliklaridan keltirilgan goʻnglardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

89. Oʻgʻitlar maxsus agrotexnik mashinalar (oʻgʻitlagich pluglar, diskli pluglar) yordamida qisqa vaqtda (12 soat ichida) qoʻllanilishi lozim.

4-§. Oʻgʻit uchun ishlatiladigan oqova suvlar loyqasiga qoʻyiladigan talablar

90. Tegishli sanitariya normalari va qoidalari bilan belgilagan usullarning biridan foydalanib, oqova suvlarning loyqalari zarasizlantirilgandan soʻng ulardan oʻgʻit sifatida foydalanishga (chorvachilik fermer xoʻjaliklari va komplekslarining suyuq goʻng va oqova suvlaridan foydalanuvchi meliorativ tizimlardan tashqari) ruxsat berilishi mumkin.

91. Loyqalar qayta ishlash va saqlash texnologiyasiga qarab namligi 92 — 96 foiz boʻlgan suyuq shaklda yoki namligi 50 — 70 foiz boʻlgan sochiluvchan massa, shuningdek, kompost shaklida ishlatilishi mumkin. Kompostlash uchun torf, somon, goʻng, yogʻoch va boshqa organik chiqindilar ishlatiladi.

92. Loyqa bilan oʻgʻitlash uchun moʻljallangan maydonlarda tuproq quyidagi koʻrsatkichlar: pH, fosfor, kaliy, ogʻir metallar-qoʻrgʻoshin, kadmiy, xrom, mis, nikel, simob, ruxning harakatchan shakllari boʻyicha agrokimyoviy tekshiruvdan oʻtkazilishi kerak.

93. Suvni muhofaza qilish va qoʻriqxona zonalarini, oʻrmonlar va daraxt bilan qoplangan maydonlarni, shuningdek, ogʻir metallar bilan ifloslangan tuproqlarni loyqa bilan oʻgʻitlash taqiqlanadi.

94. Pichanzor va yaylovlarni oʻgʻitlashga faqat (shudgorlash chogʻida) qayta oʻtloq barpo etish jarayonida ruxsat etiladi.

95. Oʻgʻit xususiyatlariga koʻra organik-mineral kompostlar, toʻshamali yoki toʻshamasiz (suyuq) goʻng kabi oqova suv loyqalari organik-mineral yoki organik oʻgʻitlar deb hisoblanishi mumkin.

96. Loyqalarning har bir turkumida kelib chiqishi bir xil boʻlgan oʻgʻitlash qiymatini belgilash uchun rN tuz, quruq moddalar, organik moddalar, kul, umumiy va mineral (nitratli N-NO₃va ammoniyli N-NO₄) azot, fosfor, kaliy va umumiy kalsiyning umumiy va harakatchan shakllari tarkibi aniqlanishi kerak.

97. Tuproq, mahsulotlar va atrof-muhit ogʻir metallar bilan ifloslanishi xavfini bartaraf etish uchun oʻgʻit uchun moʻljallangan oqova suvlarning loyqalarida qoʻrgʻoshin, kadmiy, xrom, mis, nikel, simob, rux kabi ogʻir metallarning miqdori tahlil qilinishi zarur.

98. Loyqalardagi ozuqa moddalari va ogʻir metallarning tarkibini kimyoviy tahlil qilish, oʻgʻitni yetkazib berish uchun masʼul boʻlgan tashkilot tomonidan amalga oshiriladi va uning natijalari foydalanuvchiga ilova qilinadigan hujjat (sertifikat) shaklida beriladi.

99. Loyqalarni saqlash va kompostlash ular solinadigan joylarda yoki bunday hududlarga yaqin joylarda amalga oshirilishi mumkin.

Qattiq va suyuq loyqalarni solish uchun mos ravishda qattiq va suyuq organik oʻgʻitlarni solish uchun moʻljallangan mashinalar va texnologiyalardan foydalaniladi. Loyqalar dalaga shudgorlashdan oldin toʻgʻridan-toʻgʻri agʻdarma pluglar bilan solinadi.

100. Oqova suvlar loyqalarini yoki ular asosida tayyorlangan kompostlarni solish qishloq xoʻjaligi ekinlari uchun boshqa organik va mineral oʻgʻitlardan foydalanish imkoniyatini istisno etmaydi. Bunda loyqa bilan tuproqqa solinadigan elementlarning miqdori hisobga olinishi kerak.

4-bob. Xavfsizlik pasporti

101. Xavfsizlik pasporti isteʼmolchiga ish joyida odamlar salomatligi va xavfsizligini, organik va organik-mineral oʻgʻitlar hayot siklining barcha bosqichlarida, shu jumladan, ularni yoʻq qilishda atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlash uchun zarur choralar koʻrilishi uchun yetarli boʻlgan, ushbu Texnik reglamentga 7-ilovaga muvofiq tasdiqlangan hamda qisqa shaklda taqdim etilgan haqqoniy maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak.

102. Xavfsizlik pasportini tuzuvchi hamda organik va organik-mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqaruvchi va bozorga yetkazib beruvchi tashkilot (shaxs) uning tarkibidagi maʼlumotlarning toʻliqligi va haqqoniyligi uchun javobgardir.

Pasportni tuzish uchun zarur maʼlumotlar normativ hujjatlar talablariga muvofiq oʻtkazilgan tadqiqotlar (sinovlar) natijasiga asoslanishi kerak.

103. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni bozorda taqdim etishga masʼul boʻlgan tashkilot (shaxs) (ishlab chiqaruvchi, yetkazib beruvchi, import qiluvchi yoki sotuvchi) isteʼmolchini xavfsizlik pasporti bilan bepul taʼminlashi shart.

104. Isteʼmolchining talabiga binoan xavfli xususiyatlar yoki organik va organik-mineral oʻgʻitlarning zararli taʼsiri turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻpchilikka maʼlum boʻlgan holatlarda ham mijozga xavfsizlik pasporti berilishi kerak.

105. Xavfsizlik pasporti asosida muomalada boʻlgan organik va organik-mineral oʻgʻitlarni roʻyxatdan oʻtkazish amalga oshiriladi.

5-bob. Oʻgʻitlarni qadoqlash va tamgʻalashga qoʻyiladigan talablar

106. Oʻgʻitni qadoqlash materiallari biologik jihatdan parchalanuvchi yoki qayta ishlanuvchi materiallardan tayyorlanadi.

107. Qadoq va idishlarni tayyorlash uchun oʻgʻitlarning yemiruvchi yoki boshqa zararli taʼsiriga chidamli va oʻzaro taʼsiri vaqtida:

yonish va (yoki) sezilarli miqdordagi issiqlik ajralishiga;

tez yonuvchan, toksik yoki nafasni siquvchi gazlarning ajralishiga;

boshqa kimyoviy faol va xavfli moddalarning hosil boʻlishiga olib kelmaydigan materiallar qoʻllaniladi.

108. Isteʼmol qadogʻi toʻliq kafolat muddati davomida oʻgʻitlarning isteʼmol xususiyatlarining oʻzgarmasligini va Texnik reglament talablariga muvofiqligini taʼminlashi kerak.

109. Isteʼmol qadogʻining yuza qismi uni Texnik reglament talablariga muvofiq tamgʻalash imkoniyatini berishi kerak.

110. Oʻgʻit qadogʻidagi yorliqda quyidagi maʼlumotlar boʻlishi kerak:

nomlanishi;

oʻgʻit ishlab chiqarish uchun asos boʻlgan normativ hujjatning nomi;

ishlab chiqaruvchining nomi va joylashgan joyi (yuridik manzili, shu jumladan, mamlakat, agar yuridik manziliga nomuvofiq boʻlsa, ishlab chiqarish(lar)ning) va import qiluvchining manzili;

ishlab chiqaruvchining savdo belgisi (mavjud boʻlsa);

shtrixli identifikatsiyalash kodi (mavjud boʻlsa);

maqsadi (asosiy isteʼmol xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar);

qoʻllash usuli, foydalanish boʻyicha cheklovlar, boshqa oʻgʻitlar va kimyoviy moddalar bilan muvofiqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

moddalarning ozuqaviy elementlarining massa ulushi (tarkibi);

ishlab chiqarilgan sana va turkumning raqami;

kafolat muddati;

saqlash, tashish, foydalanish qoidalari va shartlari;

xavflilik darajasi;

sof ogʻirligi (qattiq oʻgʻitlar uchun), idishdagi nominal hajmi (suyuq oʻgʻitlar uchun);

birinchi tibbiy yordam koʻrsatish choralari;

“Namlikdan saqlansin” va “Quyosh nuridan saqlansin” belgilari;

oʻgʻitlardan xavfsiz foydalanish boʻyicha qoʻshimcha yoʻriqnomalar.

111. Har bir transport qadogʻida quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan tamgʻasi mavjud boʻlgan etiketka boʻlishi lozim:

nomlanishi;

ishlab chiqaruvchining nomi va joylashgan joyi (yuridik manzili, shu jumladan, mamlakat, agar yuridik manziliga nomuvofiq boʻlsa, ishlab chiqarish(lar)ning va import qiluvchining manzili;

maqsadi (asosiy isteʼmol xususiyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar);

ozuqaviy moddalarning massa ulushi (tarkibi);

saqlash, tashish, foydalanish qoidalari va shartlari;

ishlab chiqarilgan sana, yaroqlilik muddati;

“Namlikdan saqlansin” va “Quyosh nuridan saqlansin” belgilari;

turkumning raqami;

xavflilik darajasi;

qadoqlangan oʻgʻitning miqdori;

qadoq birliklarining soni;

qadoqlovchining raqami.

112. Tamgʻani bosish texnologiyasi kafolat muddati davomida mahsulotni tashish, saqlash va sotish davomida uning oʻchib ketmasligini taʼminlashi kerak.

113. Uyum holda tashiladigan oʻgʻitlar uchun tamgʻa ilova qilingan hujjatlarda koʻrsatiladi.

114. Tamgʻalash davlat tilida lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosidan foydalangan holda amalga oshiriladi va boshqa tillarda ham takrorlanishi mumkin.

115. Mahsulotlarni ixtiyoriy ekologik markirovkalash toʻgʻrisida sertifikat mavjud boʻlmagan taqdirda, mahsulotning nomida, oʻramida, tovarga ilova qilinadigan hujjatlarda va mahsulotni reklama qilishda “eko” va “yeso” soʻzlaridan foydalanish taqiqlanadi.

116. Organik oʻgʻitlarni markalash va reklama qilishda organik mahsulotning belgilari (logotiplari), agar ular “Organic” standart talablariga muvofiq ishlab chiqarilgan boʻlsagina ishlatilishi mumkin.

117. Yarim suyuq va suyuq oʻgʻitlar polimer materiallardan tayyorlangan kanistrlar, plastik idishlar (PET-idishlar), polimer bochkalar, payvandlangan poʻlat bochkalarga solinadi.

118. Qadoqlash materiallari oʻgʻitlarni tashish, saqlash va ulardan foydalanish paytida but saqlanishini va sifatini hamda isteʼmolchi xavfsizligini taʼminlashi kerak. Aluminiy qoʻshib tayyorlangan qadoqlardan foydalanishga ruxsat berilmaydi.

6-bob. Muvofiqlikni baholash

1-§. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni identifikatsiyalash

119. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni identifikatsiyalashni amalga oshirishda taqdim etilgan oʻgʻit bilan yorliqda koʻrsatilgan koʻrsatkichlar bir xilligi aniqlanadi.

120. Oʻgʻitlarni identikifikatsiyalashni quyidagilar oʻtkazadi:

Oʻzbekiston Respublikasi hududida muomalaga chiqarishni taʼminlovchi ishlab chiqaruvchilar (sotuvchilar);

sertifikatlashtirish organi muvofiqlikni baholash va tasdiqlash maqsadida;

sanoat xavfsizligi ekspertizasi doirasidagi ekspert tashkiloti xavfli ishlab chiqarish obyektini xavfli ishlab chiqarish obyektlari davlat roʻyxatiga olish, shuningdek, zararli moddalarni ishlab chiqaruvchi, qayta ishlovchi yoki yoʻq qiluvchi tashkilotlarning fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash maqsadida va xavfli ishlab chiqarish obyektida baxtsiz hodisa yuz berganda boshqa shaxslarning hayotiga, sogʻligʻiga va (yoki) mulkiga hamda atrof-muhitga zarar yetkazganlik uchun;

davlat nazorati organi Texnik reglament talablariga muvofiqlikni baholash va tasdiqlash maqsadida.

121. Identifikatsiyalash oʻgʻitning nomi va turi, shuningdek, uning bir xilligi va aniqlanadigan oʻgʻit turining oʻziga xos xususiyatlari boʻyicha amalga oshiriladi.

122. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarni identifikatsiyalashda quyidagi usullardan biri yoki ular birgalikda qoʻllaniladi:

hujjatlar boʻyicha;

tashqi koʻzdan kechirish;

sinovlar.

123. Identifikatsiyalashda xavfsizlik pasportidan, yetkazib berish kelishuvlari va shartnomalaridan, organik va organik-mineral oʻgʻitlarning yorliqda keltirilgan maʼlumotlardan foydalaniladi.

2-§. Namunalar olish va sinovlarni oʻtkazish

124. Xavfsizlik koʻrsatkichlarini aniqlash uchun organik va organik-mineral oʻgʻitlarning namunalarini olish, ularning sifatini tahlil qilish Texnik reglament talablariga muvofiqlikni aniqlash maqsadida va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq akkreditatsiya qilingan organlar va laboratoriyalar tomonidan amalga oshiriladi.

125. Oʻgʻitlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini sinash texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan usullarga muvofiq amalga oshiriladi.

3-§. Muvofiqlikni tasdiqlash

126. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning ushbu Texnik reglament talablariga hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiqligini taʼminlash Texnik reglament talablari va oʻgʻitlarga nisbatan qoʻllaniladigan boshqa normativ hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

127. Oʻgʻitlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash roʻyxatga olish shaklida amalga oshiriladi.

128. Oʻgʻitlarni roʻyxatdan oʻtkazishda ariza beruvchilar yakka tartibdagi tadbirkor, yuridik yoki jismoniy shaxs, vakolatli ishlab chiqaruvchi yoki import qiluvchi boʻlishi mumkin.

Keyingi tahrirga qarang.

129. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Kimyolashtirish va oʻsimliklarni himoya qilish vositalarini sinovdan oʻtkazish va roʻyxatga olish komissiyasi tomonidan roʻyhatga olinadi.

Texnik reglamentga 6-ilovada keltirilgan shaklga muvofiq oʻgʻitni roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomani beradi.

130. Oʻgʻitni roʻyxatdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilish muddati cheklanmagan.

131. Respublika hududida foydalanishga ruxsat berilgan oʻsimliklarni himoya qilish vositalari va oʻgʻitlarning yangilangan davlat reyestri vakolatli organning rasmiy saytida joylashtiriladi.

4-§. Mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishini milliy belgi bilan tamgʻalash

132. Muvofiqlikni baholashdan oʻtgan, Texnik reglament talablariga muvofiq boʻlgan organik va organik-mineral oʻgʻitlar bozorda mahsulot muomalaga chiqarilishining milliy belgisi bilan tamgʻalanadi.

133. Mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishini milliy belgi bilan tamgʻalash oʻgʻitlarni muomalaga chiqarishdan oldin amalga oshiriladi.

134. Mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishi uchun milliy belgisi oʻgʻitlarni qadoqlashning har bir birligiga yoki etiketkaga / yorliqqa (agar qadoqqa belgi tushirishning iloji boʻlmasa) tushiriladi, shuningdek, oʻgʻitlar turkumiga ilova qilinadigan hujjatlarda koʻrsatiladi.

135. Mahsulot bozorda muomalaga chiqarilishining milliy belgisi oʻgʻitdan toʻliq foydalanilgunga qadar aniq tasvirni taʼminlaydigan usulda tushirilishi lozim.

7-bob. Davlat nazorati

136. Texnik reglament talablariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi, shuningdek, boshqa maxsus vakolatli davlat organlari oʻz vakolatlari doirasida amalga oshiradi.

Keyingi tahrirga qarang.

137. Texnik reglament talablariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshiruvchi organlarning qaroridan norozi boʻlgan tadbirkorlik subyektlari Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qoʻmitasi shuningdek, boshqa maxsus vakolatli davlat organlarining mansabdor shaxslari harakati (harakatsizligi) ustidan belgilangan tartibda yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

Keyingi tahrirga qarang.

8-bob. Yakunlovchi qoidalar

138. Texnik reglament kuchga kirgan paytdan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻgʻitlar xavfsizligiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydigan amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar Texnik reglamentga muvofiqlashtirilgunga qadar Texnik reglamentga zid boʻlmagan qismi boʻyicha qoʻllaniladi.

139. Texnik reglament kuchga kirgunga qadar oʻgʻitlarga berilgan veterinariya-sanitariya, sanitariya-epidemiologiya xulosalari ularning amal qilish muddati tugagunga qadar amal qiladi.

140. Texnik reglament talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

Keyingi tahrirga qarang.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
1-ILOVA

Texnik reglamentning talablari tegishli boʻlgan texnik tartibga solish obyektlari (TIF TN kodi 3101 00 000 0)

1. Organik oʻgʻitlar (goʻng, oʻsimlik mahsulotlari boʻlgan namlikni yutuvchi moddali tezak, torf, somon, payraha, poʻstloq, qirindi va boshqalar yoki namlikni yutuvchi moddalarsiz, kompost, yashil oʻgʻit (sideratlar), biogumus, vermikompost, somon, oqova suvlar loyqasi (tarkibiga koʻra), tuproq grunti.

2. Organik-mineral oʻgʻitlar (gumofos, gumofoska, torf-ammiakli oʻgʻitlar, torfomineral-ammiakli oʻgʻitlar, natriy va ammoniy gumatlari, oqova suvlar choʻkmasi (tarkibiga koʻra) va boshqalar).

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
2-ILOVA

Oʻgʻitlar va ularni ishlab chiqarish xom ashyosidagi (mahsulot va konsentratlardagi) tabiiy radionuklidlarning chegaraviy ruxsat etilgan konsentratsiyasi

T/r	Obyekt	SI oʻlchami (Bekkerel/ kilogramm)	Tizimdan tashqari oʻlchami
			Piko Kyuri/gramm	gramm ∕ tonna
Oʻgʻitlarda tabiiy radionuklidlarning chegaraviy ruxsat etilgan konsyentrasiyasi
1.	²³⁸ U va ²³² Th ning uran va toriy qatorining qolgan aʼzolari bilan radioaktiv muvozanatdagi solishtirma faolligi, mutanosib ravishda	1200	32,4	97,4
Alfa-radioaktivlik boʻyicha oʻgʻitlarni ishlab chiqarish uchun xom ashyo (maʼdanlar va konsyentratlar) tarkibida tabiiy radionuklidlarning chegaraviy ruxsat etilgan konsyentrasiyasi
2.	Oʻgʻitlar va meliorantlar ishlab chiqarish uchun xom ashyodagi radionuklidlarning (uran,toriy va ularning parchalanishi mahsulotlari) umumiy solishtirma alfa faolligi quyidagilardan oshmasligi kerak	10000	270	812

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
3-ILOVA

Chorvachilik chiqindilari asosida ishlab chiqariladigan organik oʻgʻitlarning xavfsizligiga va oʻgʻitlarning toksikologik, veterinariya-sanitariya, gigiyenik tavsiflariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Organik oʻgʻit turi
	Quruq goʻng (tezak)	Toʻshamali goʻng* (tezak)	Goʻng (tezak)asosidagi kompostlar*, toʻshamasiz goʻngning (tezak) qattiq qismi	Toʻshamasiz goʻng* (tezak), goʻng suyuqligi
1. Ayrim toksik elementlar aralashmalarining massa konsentratsiyasi (yalpi miqdori), quruq moddaning mg/kgdagi koʻrsatkichi quyidagilardan ortiq emas: qoʻrgʻoshin kadmiy simob margumush	130.0 2,0 2,1 10.0
2. Quruq moddada pestitsidlarning, shu jumladan, ularning alohida turlarning qoldiq miqdori, quruq moddaning mg / kg.dagi koʻrsatkichi, quyidagilardan ortiq emas: GXSG (izomerlaryigʻindisi) DDT va uning metabolitlari (umumiy miqdorlari)	0,1 0,1
3. Benz(a)piren* miqdori, quruq moddaning mg/kg.dagi koʻrsatkichi, quyidagidan ortiq emas:	-	0,02	0,02	-
4. Polixlorlangan bifenillarning miqdori*, mg/kg.dagi koʻrsatkichi, quyidagidan ortiq emas:	-	0,06	0,06	-
5. Sanitariya-koʻrsatkichli mikroorganizmlar indeksi, KOYE/ g: koliformalar enterobakteriyalar	1 — 9 1 — 9
6. Patogen va kasallik tugʻdiruvchi mikroorganizmlarning mavjudligi, shu jumladan, enterobakteriyalar (ichak tayoqchasining patogen serovariantlari, salmonellalar, proteylar), enterokoklar, stafilokoklar, klostridiyalar, batsillar, enteroviruslar, KOYE/g	Ruxsat etilmaydi
7. Gelmintlar, shu jumladan, nematodalar (askaridat, trixosefallar, strongilyat, strongiloidlar), trematodlar, sestodlarlarning hayotiy tuxumlari va lichinkalari, nusxa/kilogramm.	Ruxsat etilmaydi
8. Ichakdagi oddiy patogen sistalar, nusxa/100 g	Ruxsat etilmaydi
9. Sinantrop pashshalarining lichinkalari va gʻumbaklarining mavjudligi, nusxa/ kilogramm.	Ruxsat etilmaydi

* Oʻgʻit ishlab chiqarishda torf ishlatilgan hollarda aniqlanadi.

Goʻng asosidagi oʻgʻitlarning fizik-kimyoviy, mexanik va argokimyoviy koʻrsatkichlariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Organik oʻgʻit turi
	Quruq goʻng	Toʻshamali goʻng	Goʻng asosidagi kompostlar, toʻshamasiz goʻngning qattiq qismi	Toʻshamasiz goʻng				Goʻng suyuqligi
				Yarim suyuq		Suyuq	Goʻng oqmasi, toʻshamasiz goʻngning suyuq qismi
1. Quruq moddaning massa ulushi, foiz	85 foizdan kam emas	25 foizdan kam emas		8 foizdan kam emas		3 foizdan 8 foizgacha gacha	3 foizdan koʻp emas	3 foizdan kam emas
2. Ballastli begona mexanik aralashmalar mavjudligi, quruq moddaning foizdagi koʻrsatkichi, quyidagilardan ortiq emas:
oʻlchami 40 mm dan kam boʻlgan yuqori solishtirma vaznli toshlar, shagʻal, metall va boshqalar	1,5				1,0
oʻlchami 150 mm dan kam boʻlgan past solishtirma vaznlikanop, arqon, tarasha, tayoq va boshqalar	1,5				0,5
3. Vodorod ionlari faolligi koʻrsatkichi, pH birligi.	6,0 — 8,5
4. Organik moddaning massa ulushi, quruq moddaning foiz dagi koʻrsatkichi, quyidagilardan kam emas:	50				70
5. Boshlangʻich namlikdagi oʻgʻit tarkibidagi ozuqa moddalarining massa ulushi, foiz, quyidagilardan kam emas:
umumiy azot	0,6	0,3		0,2		0,1	0,05	0,1
P₂O₅ da ifoda etilgan umumiy fosfor	0,5	0,2		0,1		0,05	0,01	0,05
K₂O da ifoda etilgan umumiy kaliy	0,6	0,2		0,15		0,05	0,01	0,1

Tezak asosidagi oʻgʻitlarning fizik-kimyoviy, mexanik va agrokimyoviy koʻrsatkichlariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Organik oʻgʻit turi
	Quruq tezak	Toʻshamasiz tezak	Kompost, toʻshamasiz tezakning qattiq qismi	Toʻshamasiz tezak
	Quruq tezak	Toʻshamasiz tezak	Kompost, toʻshamasiz tezakning qattiq qismi	Yarim suyuq	Suyuq	Tyezak oqmasi
1. Quruq moddaning massa ulushi, foiz	85 foizdan kam emas	25 foizdan kam emas		8 foizdan kam emas	3 foizdan 8 foizgacha	3 foizdan ortiq emas
2. Ballastlibegona mexanik aralashmalar mavjudligi, quruq moddaning foizdagi koʻrsatkichi, quyidagilardan ortiq emas:
oʻlchami 40 mm dan kam boʻlgan yuqori solishtirma vaznli toshlar, shagʻal, metall va boshqalar	1,5			1,0
oʻlchami 150 mm dan kam boʻlgan past solishtirma vaznli kanop, arqon, tarasha, tayoq va boshqalar	1,5			0,5
3. Vodorod ionlari faolligi koʻrsatkichi, pH birligi.	6,0 — 8,5
4. Organik moddaning massa ulushi, quruq moddaning foiz dagi koʻrsatkichi, quyidagilardan kam emas:	50			70
5. Boshlangʻich namlikdagi oʻgʻit tarkibidagi ozuqa moddalarining massa ulushi, foiz, quyidagilardan kam emas:
umumiy azot	2,0	1,5	0,7	0,4	0,5	0,10
P₂O₅ da ifoda etilgan umumiy fosfor	2,0	0,7	0,5	0,3	0,15	0,1
K₂O da ifoda etilgan umumiy kaliy	0,8	0,6	0,3	0,15	0,06	0,04

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
4-ILOVA

Oʻsimlikshunoslik va oʻsimlik mahsulotlarini qayta ishlash korxonalarida organogen chiqindilar asosida ishlab chiqarilgan organik oʻgʻitlarning toksikologik, radiologik, fitosanitar xususiyatlariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Organik oʻgʻitturi
	Somon, poxol	Oʻsimlik kompostlari	Tezak chiqindisi	Spirtdan qolgan barda filtrati (fugat)
1. Toksik elementlarning, shujumladan, ayrim elementlarning massa ulushi, quruq moddalarning mg/kgda, quyidagi koʻrsatkichlardan ortiq emas:
qoʻrgʻoshin	5,0	130
kadmiy	0,3	2,0
simob	0,05	2,1
margimush	0,5	10,0
2. Quruq moddada pestisidlarning qoldiq miqdori, shu jumladan, ularning ayrim turlarining massa konsentratsiyasi, quruq moddalarning mg/kgda, quyidagilardan ortiq emas:
GXSG (izomerlar yigʻindisi)	0,1
DDT va uning metabolitlari (umumiy miqdori)	0,1
3. Tabiiy radionuklidlarning solishtirma taʼsir aktivligi, quruq moddalarning Bk/kgda, quyidagilardan ortiq emas:	300
4. Tyexnogen radionuklidlarning solishtirma taʼsir aktivligi (ACs / 45 + ASr / 30), quyidagidan ortiq emas:	1 nisbiy birlik
5. Karantin ahamiyatiga ega zararkunandalar, oʻsimliklar kasalliklarining qoʻzgʻatuvchilari, begona oʻtlar toʻgʻrisidagi roʻyxatga kiritilgan zararli organizmlarning mavjudligi	Ruxsat etilmaydi

Oʻgʻitlarning fizik, mexanik, agrokimyoviy xususiyatlariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Organik oʻgʻitturi
Koʻrsatkichning nomlanishi	Somon, poxol	Oʻsimlik kompostlari	Tezak chiqindisi	Spirtdan qolgan barda filtrati (fugat)
1. Quruq moddaning massaulushi foizi quyidagidan kam boʻlmagan:	80	25	60	2,0
2. Ballastli begona mexanik aralashmalar mavjudligi, quruq moddaning foizdagi koʻrsatkichi, quyidagilardan ortiq emas:
oʻlchami 40 mm dan kam boʻlgan yuqori solishtirma vaznli toshlar, shagʻal, metall va boshqalar	Ruxsat etilmaydi	1,5	1,5	Ruxsat etilmaydi
oʻlchami 150 mmdan kam boʻlgan past solishtirma vaznli kanop, arqon, tarasha, tayoq va boshqalar	1,5	1,5	1,5	Ruxsat etilmaydi
3. Tuzli eritmadagi vodorodionlari faolligi koʻrsatkichi (pHtuz.) (Pokazatel aktivnosti vodorodnix ionov solevoy vityajki rNsol)	-	5,5 — 8,0	5,0 — 8,0	5,0 — 7,0
4. Organik moddaning massaulushi, quruq moddaning foizdagi koʻrsatkichi, quyidagilardan kam emas	80	50	20	80
5. Boshlangʻich namlikdagi oʻgʻit tarkibidagi ozuqa moddalarining massa ulushi, foizi quyidagilardan kam emas:
umumiy azot	-	0,30	0,20	0,10
P₂O₅daifoda etilgan umumiy fosfor	-	0,20	0,10	0,04
K₂O daifoda etilgan umumiy kaliy	-	0,30	0,20	0,04

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
5-ILOVA

Efflyuyentning xavfsizligiga va koʻrsatkichlariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Oʻsimlikshunoslik uchun koʻrsatkich qiymati
	anʼanaviy	organik
1. Toksik elementlarning, shujumladan, ayrim elementlarning massa konsentratsiyasi, quruq moddalar mg/kgda, quyidagilardan ortiq emas:
yalpi miqdori: qoʻrgʻoshin	130,0	45,0
kadmiy	2,0	0,7
simob	2,1	0,4
margimush	10,0	-
rux	220,0	200,0
mis	132,0	70,0
nikel	80,0	25,0
harakatchan shakllari: qoʻrgʻoshin	6,0
rux	23,0
mis	3,0
nikel	4,0
xrom (III)	6,0
2. Quruq moddada pestisidlarning qoldiq miqdori, shu jumladan, ularning ayrim turlarinin gmassa konsentratsiyasi, quruq moddalar mg/kgda, quyidagilardan ortiq emas:
GXSG (izomerlar yigʻindisi)	0,1
DDT va uning metabolitlari (umumiy miqdori)	0,1
3. Tabiiy radionuklidlarning solishtirma taʼsir aktivligi, quruq moddalarning Bk / kgda, quyidagilardan ortiq emas:	300
4. Tyexnogen radionuklidlarning solishtirma taʼsir aktivligi (ACs / 45 + ASr / 30), nisbiy birlik, quyidagidan ortiq emas:	1
5. Sanitariya koʻrsatkichli mikroorganizmlarning indeksi, hujayralar/g:
koliformalar	1 — 9
enterobakteriyalar	1 — 9
6. Patogen kasalliklarni qoʻzgʻatuvchimikroorganizmlarning mavjudligi, shujumladan, enterobakteriyalar (ichak tayoqchasining patogen serovariantlari, salmonellalar, proteylar), enterokoklar (stafilokoklar, klostridiyalar, batsillar), enteroviruslar, hujayralar /g	Ruxsat etilmaydi
7. Gelmintlar, shu jumladan, nematodalar (askaridat, trixosyefallar, strongilyat, strongilidlar), trematodlar, syestodlarlarning tuxumlari va lichinkalari, nusxa/kilogramm	Ruxsat etilmaydi
8. Ichakdagi oddiy patogen sistalar, nusxa/100 g	Ruxsat etilmaydi
9. Sinantrop pashshalarining lichinkalari va gʻumbaklarining mavjudligi, nusxa/kilogramm	Ruxsat etilmaydi
10. Begona oʻtlarning urugʻlari mavjudligi, nusxa/kilogramm	Ruxsat etilmaydi

Efflyuyetning fizik-kimyoviy, mexanik va agrokimyoviy xususiyatlariga qoʻyiladigan talablar

Koʻrsatkichning nomlanishi	Anaerob tarzda qayta ishlangan toʻshamali va toʻshamasiz goʻng (tezak) asosida ishlab chiqariladigan efflyuyent uchun koʻrsatkichlarning qiymati
Koʻrsatkichning nomlanishi	qoramol goʻngi, uning asosidagi kompost aralashmalari	choʻchqagoʻngi, uning asosidagi kompost aralashmalari	ot goʻngi, uning asosidagi kompost aralashmalari	qushtezagi, uning asosidagi kompost aralashmalari
1. Ballastli begona mexanik aralashmalar mavjudligi, quruqmoddaning foizdagi koʻrsatkichi, quyidagilardan ortiq emas:
oʻlchami 40 mm dan kam boʻlgan yuqori solishtirma vaznli toshlar, shagʻal, metall va boshqalar	1,5
oʻlchami 150 mm dan kam boʻlgan past solishtirma vaznli kanop, arqon, tarasha, tayoq va boshqalar	1,5
2. Vodorod ionlari faolligi koʻrsatkichi, pH birligi.	6,0 — 8,0
3. Efflyuyent tarkibidagi ozuqa moddalarining massaulushi, foiz, quyidagilardan kam emas:
umumiyazot	0,2	0,2	0,3	0,3
P₂O₅da ifoda etilgan umumiy fosfor	0,1	0,1	0,1	0,1
K₂Oda ifoda etilgan umumiy kaliy	0,2	0,1	0,2	0,1

*Suyuq turdagi efflyuyentlarning tavsiya etilgan solish miqdorlari Qishloq xoʻjaligi vazirligi tomonidan belgilanadi.

Keyingi tahrirga qarang.

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
6-ILOVA

Organik (organik-mineral) oʻgʻit davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida guvohnoma

		№________________ 20_____y. “______” __________________

Ushbu guvohnoma_____________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________
(tashkilotning nomi va davlat roʻyxatidan oʻtkazish raqami, yakka tartibdagi tadbirkorning F.I.O va uning roʻyxatdan oʻtkazish raqami)
__________________________________________________________________________ tomonidan berilgan. Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi haqidagi umumiy texnik reglamentga muvofiq: ___________________________________________________________________________________________
(organik (organik-mineral) oʻgʻitlar nomlanishi)

___________________________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________________________ __________________ — raqami bilan davlat roʻyxatiga olindi. ___________________________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ va respublika hududida muomalaga chiqarilishi mumkin.


Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Kimyolashtirish va oʻsimliklarni himoya qilish vositalarini sinovdan oʻtkazish va roʻyxatga olish boʻyicha davlat komissiyasi raisi
			(imzo)

	M.Oʻ

Organik va organik-mineral oʻgʻitlarning xavfsizligi toʻgʻrisidagi umumiy texnik reglamentga
7-ILOVA

Organik va organik-mineral oʻgʻitlar uchun xavfsizlik pasportini tuzish qoidalari

Xavfsizlik pasportining tarkibi

1. Xavfsizlik pasportidagi maʼlumotlar muayyan tartibda joylashtirilgan quyidagi boʻlimlarda keltiriladi:

1) oʻgʻitlarni identifikatsiyalash va ishlab chiqaruvchi yoki yetkazib beruvchi haqida maʼlumot;

2) xavfni (xavflarni) identifikatsiyalash;

3) tarkibi (ingrediyentlar haqida maʼlumot);

4) birinchi yordam choralari;

5) yongʻin va portlash xavfsizligini taʼminlash choralari va vositalari;

6) avariyalar va favqulodda vaziyatlar hamda ularning oqibatlarining oldini olish va bartaraf qilish choralari;

7) yuk ortish va tushirish ishlarida oʻgʻitlarni saqlash va ular bilan muomalada boʻlish qoidalari;

8) xavfli taʼsirni nazorat qilish va shaxsiy himoya vositalari;

9) fizik-kimyoviy xususiyatlar;

10) barqarorlik va reaksiya qobiliyati;

11) toksiklik toʻgʻrisida maʼlumotlar;

12) atrof-muhitga taʼsiri toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

13) olib chiqib ketish boʻyicha tavsiyalar;

14) tashish boʻyicha (transportirovka qilishda) maʼlumot;

15) milliy va xalqaro qonunchilik toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

16) qoʻshimcha maʼlumotlar.

Xavfsizlik pasporti boʻlimlari tarkibiga qoʻyiladigan umumiy talablar

2. Ushbu Ilovaning 1-bandida koʻrsatib oʻtilgan 16 ta boʻlimlarning har biri ishonchli maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak. Bunday maʼlumotlar boʻlmasa, bu haqida maʼlumot koʻrsatib oʻtilishi kerak.

3. Har bir boʻlimning mazmuni quyidagi jadvalning talablari va tavsiyalariga muvofiq boʻlishi kerak. Boʻlimni boʻlinmalarga boʻlish mumkin.

4. Xavfsizlik pasportida keltirilgan maʼlumotlar hajmi cheklanmagan.

Xavfsizlik pasporti hajmi toʻgʻridan-toʻgʻri oʻgʻitlarning xavflilik darajasi va ulardan xavfsiz foydalanishni taʼminlash uchun zarur boʻlgan maʼlumot hajmiga bogʻliq.

5. Xavfsizlik pasportining barcha sahifalari raqamlangan boʻlishi kerak. Bunda xavfsizlik pasportining umumiy hajmi (masalan, “3 betlik hujjatning 1-beti”) yoki sahifa raqami va hujjat matnining davomi haqidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak (masalan, “Davomi keyingi sahifada” yoki “Hujjatning oxiri”).

6. Raqamlar va oʻlchovlar Xalqaro oʻlcham birliklari tizimining (SI) tegishli oʻlcham birliklarida ifodalanishi kerak. Bunga qoʻshimcha ravishda sonlar va oʻlchovlarni mahsulotlar yetkazib beriladigan mintaqaga mos keluvchi oʻlcham birliklarda aks ettirishga ruxsat beriladi.

7. Xavfsizlik pasporti oʻgʻitlarni bozorga yetkazib berishdan oldin ular isteʼmolchiga taqdim etilishini taʼminlaydigan muddat ichida tuziladi va nashr etiladi.

8. Majburiy boʻlimlarga kiritilgan maʼlumotlarning toʻliqligini va ishonchliligini oshiruvchi qoʻshimcha yoki yangi hamda muhim axborot tushganidan soʻng xavfsizlik pasporti yangilanishi va qayta nashr etilishi kerak. Xavfsizlik pasportining yangi tahriri oʻgʻit sotib olgan barcha isteʼmolchilarga avvalgi nashrdan keyin 12 oyda yetkazib berilishi kerak.

9. Xavfsizlik pasportining birinchi va keyingi nashrlarida sana (kun, oy, nashr etilgan yil) koʻrsatilishi shart.

10. Qoʻshimcha maʼlumotlar kiritilgandan soʻng nashr etilishidan yoki qayta nashr etilishidan oldin xavfsizlik pasporti qonunchilikda belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkaziladi.

Xavfsizlik pasportlari boʻlimlariga kiritilgan maʼlumotlarning tarkibi, mazmuni va shakliga qoʻyiladigan minimal talablar

Boʻlimning nomlanishi	Tarkibi
1. Oʻgʻitlarni identifikatsiyalash va ishlab chiqaruvchi yoki yetkazib beruvchi haqida maʼlumot.	Oʻgʻitlarning normativ hujjatda koʻrsatilgan nomiga muvofiq nomlanishi. Identifikatsiyalashning boshqa usullari. Oʻgʻitlardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar va cheklovlar. Oʻgʻitlarni ishlab chiqarish, olib kirish va muomalaga chiqarish uchun masʼul boʻlgan tashkilotning (shaxsning familiyasi) toʻliq rasmiy nomi, manzili va telefon raqami. Favqulodda holatlarda maslahatlar beruvchi tashkilotning shoshilinch xizmatlar telefon raqami.
2. Xavfni (xavflarni) identifikatsiyalash.	Oʻgʻitlar xavfi tasniflanishi toʻgʻrisidagi va oʻgʻitlar muomalada boʻlgan hududda amalda boʻlgan qonunchilikka muvofiq boʻlgan maʼlumotlar (baʼzi hollarda).
3. Tarkibi (ingrediyentlar haqida maʼlumot).	Moddalar aralashmasidan iborat boʻlgan oʻgʻitlar uchun: sotib oluvchiga va boshqa manfaatdor tomonlarga uning ishlatilishi bilan bogʻliq xavfni aniqlashga yordam beruvchi tarkib toʻgʻrisidagi maʼlumot; inson salomatligi yoki atrof-muhitga xavf tugʻdiruvchi barcha tarkibiy qismlar uchun esa quyidagi maʼlumotlar taqdim etilishi kerak: komponentning nomi va boshqa identifikatsiyalovchi belgilar, konsentratsiyasi yoki konsentratsiyalar diapazoni, xavf tavsifi (xavfning tasnifi, ish hududidagi gigiyenik meʼyorlar).
4. Birinchi yordam choralari.	Voqea joyida jabrlanganlarga birinchi tibbiy yordam koʻrsatish uchun zarur choralar, jarohatlanganlarga darhol tibbiy yordam koʻrsatilishi kerak boʻlgan holatlarning tavsifi.
5. Yongʻin va portlash xavfsizligini taʼminlash choralari va vositalari.	Oʻgʻitlarning yongʻin va portlash xavfining umumiy xususiyatlari. Yongʻin va portlash xavfi koʻrsatkichlari. Yonuvchi mahsulotlar va termal dekstrutsiya natijasida kelib chiquvchi xavfning xususiyatlari. Tavsiya etilgan yongʻinlarni oʻchirish vositalari. Yongʻinga qarshi shaxsiy himoya vositalari. Oʻt oʻchirish paytidagi oʻziga xos jihatlar.
6. Avariyalar va favqulodda vaziyatlar hamda ular oqibatlarining oldini olish va bartaraf qilish choralari.	Favqulodda vaziyatlar va avariya holatlarida individual va jamoaviy xavfsizlikni taʼminlashga qaratilgan alangalanish va chang manbalarini bartaraf qilish, nafas olish, koʻz va terini himoya qilish vositalaridan foydalanish kabi choralar. Favqulodda vaziyatlarni yoki avariya holatlarini bartaraf etish tartibi. Favqulodda vaziyatlar va avariya holatlarini bartaraf etishda, atrof-muhit muhofazasini taʼminlashda (izolyatsiyaning zarurati va turlari, yer osti va yer usti suvlari, tuproqni muhofaza qilish choralari, yaqin atrofdagi aholini xabardor qilish zaruriyati va boshqalar) ehtiyot choralari. Neytrallashtirish va tozalash usullari.
7. Yuk ortish va tushirish ishlarida oʻgʻitlarni saqlash va ularni qoʻllash qoidalari.	Oʻgʻitlar bilan ishlashda ehtiyot choralari. Oʻgʻitlarni xavfsiz saqlash shartlari va muddatlari, shu jumladan: omborxonalar yoki konteynerlarning tuzilishi xususiyatlari, shu jumladan, daxlsiz devorlar (toʻsiqlar) va shamollatish; saqlash paytida bir-biriga nomutanosib moddalar va materiallar roʻyxati; ruxsat etilgan harorat va namlik diapazoni; tavsiya etilgan qadoq (idishlar) materiallari turi; saqlash shartlariga qoʻyiladigan qoʻshimcha maxsus talablar.
8. Xavfli taʼsirni nazorat qilish va shaxsiy himoya vositalari.	Nazorat qilinishi majburiy boʻlgan parametrlar, ularning ruxsat etilgan chegaraviy miqdorlari (ularni belgilaydigan standartlar va boshqa normativ hujjatlarga asoslangan holda). Belgilangan parametrlarni taʼminlash va nazorat qilish choralari. Xodimlarning shaxsiy himoya vositalari haqida maʼlumot.
9. Fizik-kimyoviy xususiyatlar.	Fizik holati (qattiq, suyuq, gazsimon). Oʻz-oʻzidan yonish harorati. Yonuvchanlikning yuqori/quyi chegaralari yoki portlash chegaralari. Zichlik. Qovushqoqlik.
10. Barqarorlik va reaksiya qilish qobiliyati.	Kimyoviy barqarorlik. Xavfli reaksiyalar ehtimoli. Oldi olinishi lozim boʻlganholatlar. Nomuvofiq moddalar va materiallar.
11. Toksikliklik toʻgʻrisidagi maʼlumot.	Insonga tegib ketganda toksikologik oqibatlarning qisqacha, ammo batafsil tavsifi.
12. Atrof-muhitga taʼsiri toʻgʻrisidagi maʼlumot.	Atrof-muhitga (havo, suv, tuproq) boʻlishi mumkin boʻlgan taʼsirlarni baholash. Atrof-muhitdagi barqarorlik va transformatsiya haqida maʼlumotlar. Salbiy taʼsirning boshqa turlari.
13. Olib chiqib ketish boʻyicha tavsiyalar.	Xavfsiz ishlov berish boʻyicha tavsiyalar. Amaldagi milliy qonunchilikka muvofiq oʻgʻitlarni chiqarib tashlash, qayta ishlash yoki yoʻq qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar. Ifloslangan qadoqlarni (idishlarni) yoʻq qilish usullari.
14. Tashish haqida (transportirovka qilish) maʼlumot.	Birlashgan Millatlar Tashkilotining tavsiyalariga muvofiq yuk tushirish turining va/yoki transportning nomlanishi. Transport vositalarining turlari. Transport tamgʻasi va qadoqlash guruhi. Amaldagi qoidalarga muvofiq xavfsiz tashish boʻyicha tavsiyalar (shu jumladan, korxona hududida).
15. Milliy va xalqaro qonunchilik toʻgʻrisidagi maʼlumot.	Oʻgʻitlarni muomalaga chiqarishni tartibga soluvchi qonunchilik toʻgʻrisida maʼlumot. Inson va atrof-muhitni muhofaza qilish talablarini tartibga soluvchi hujjatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
16. Qoʻshimcha maʼlumot.	Xavfsizlik pasportini qayta koʻrib chiqishda (qayta nashr etishda) oʻzgartirishlar kiritilgan boʻlimlarni koʻrsatish lozim. Xavfsizlik pasportini tuzishda ishlatilgan maʼlumotlar manbalarining roʻyxati.

Keyingi tahrirga qarang.

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.11.2020-y., 09/20/729/1525-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.12.2021-y., 09/21/752/1166-son; 05.04.2022-y., 09/22/153/0266-son; 07.03.2024-y., 09/24/115/0189-son; 13.01.2025-y., 09/25/9/0024-son)