mazkur Reglamentning 32-bandida nazarda tutilgan holatlarda qayta rasmiylashtirilgan ariza beruvchining soʻrovnomasiga koʻra — litsenziya/litsenziya varaqalari;

avtotransport vositasining davlat raqami belgisi oʻzgarganda, avtotransport vositasining yuk koʻtarish yoki yoʻlovchi sigʻimi koʻpayganda (kamayganda), bir avtotransport vositasi shu turdagi boshqa avtotransport vositasiga almashtirilganda ushbu avtotransport vositasidagi mavjud litsenziya varaqalari asosida ariza beruvchining litsenziya varaqalarini qayta rasmiylashtirish boʻyicha arizasiga koʻra — qayta rasmiylashtirilgan litsenziya varaqalari beriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Ushbu bandda belgilangan har bir holatda ariza beruvchi (yoki litsenziat) avtotransport vositalari mavjud boʻlgan taqdirda, ularning mulk huquqi, ashyoviy huquqlar yoki ijara asosida tegishliligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan birga avtotransport vositalarining roʻyxatini soʻrovnomada koʻrsatadi.

2-bob. Litsenziya talablari va shartlari

11. Quyidagilar avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni tashish faoliyatini amalga oshirishda litsenziya talablari va shartlari hisoblanadi:

a) litsenziat tomonidan avtotransport vositalaridan foydalanishda, ularni shaylashda qonun hujjatlariga, tashish qoidalariga majburiy rioya qilinishi, yoʻl-transport hodisalarining oldini olish chora-tadbirlarining amalga oshirilishi;

b) yuridik shaxs shtatida yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash va avtotransportlardan foydalanish uchun masʼul boʻlgan, belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtgan mansabdor shaxslarning mavjud boʻlishi;

Keyingi tahrirga qarang.

v) litsenziat foydalanayotgan har bir avtotransport vositasi uchun litsenziya varaqasi mavjud boʻlishi;

g) avtotransport vositasining belgilangan tartibda texnik koʻrikdan oʻtganligini va texnik jihatdan sozligini tasdiqlovchi hujjatlarning mavjud boʻlishi;

d) qonun hujjatlariga muvofiq fuqarolarning ayrim toifalari imtiyozli tashilishi;

e) tenderlar natijalari boʻyicha, vakolatli organlar bilan shartnoma asosida yoʻlovchilarni yoʻlovchilar huquqlariga, harakatlanishning belgilangan jadvallariga, transportda yurish tariflariga rioya etgan, yoʻlovchilarning belgilangan toifalarini bepul va imtiyozli tarzda tashishni taʼminlagan, qoida buzish, antisanitariya holatlariga, xizmat koʻrsatish sifatining past boʻlishiga yoʻl qoʻymagan holda avtomobilda muntazam tashish (yoʻnalishsiz taksilardan tashqari);

j) tashish va yongʻin xavfsizligi talablarini bajarish, avtotransport vositasini texnik jihatdan soz holatda saqlash, uni asrash, texnik koʻrikdan oʻtkazish, texnika xavfsizligini taʼminlash, avtotransport vositalarini yoʻlga chiqishdan oldin texnik koʻrikdan oʻtkazish va haydovchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish;

z) yangidan olinayotgan va toʻldirilayotgan avtotransport vositalariga litsenziatlar tomonidan qoʻshimcha litsenziya varaqalarining oʻz vaqtida olinishi;

i) shaharlararo, viloyatlararo va xalqaro yoʻnalishda avtomobilda tashishlarni amalga oshirayotgan avtotransport vositalarida servis ustaxonasining tamgʻasi qoʻyilgan nazorat priborlari (taxograflar) mavjud boʻlishi;

k) yoʻnalishsiz taksilarning texnik holati va asbob-uskunalarning yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlashga doir normativ-huquqiy hujjatlar talablariga, tashqi koʻrinishiga va anjomlariga, yagona tanish belgilari bilan jihozlashga qoʻyiladigan talablarga muvofiqligi.

Keyingi tahrirga qarang.

3-bob. Litsenziya olish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar

12. Litsenziya olish uchun ariza beruvchi davlat xizmatlari markaziga quyidagi maʼlumotlarni taqdim etadi:

a) yuridik shaxs uchun — yuridik shaxsning nomi va tashkiliy-huquqiy shakli, joylashgan joyi (pochta manzili), bank muassasasining nomi va bankdagi hisob raqami; jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) uchun yuk tashish huquqiga litsenziya olishda — familiyasi, ismi, otasining ismi, pasportga hamda haydovchilik guvohnomasiga oid maʼlumotlar; faoliyatning litsenziyalanadigan turi (yoxud uning bir qismi) koʻrsatilgan holda litsenziya berish toʻgʻrisidagi soʻrovnoma va/yoki litsenziya varaqalari olish uchun korxona ixtiyorida boʻlgan avtotransport vositalarining roʻyxati bilan birga avtotransport vositalarining mulk huquqi, ashyoviy huquqlar yoki ijara asosida tegishliligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

b) ariza beruvchida haydovchilarni tibbiy koʻrikdan va avtotransport vositalarini texnik koʻrikdan oʻtkazish yoxud ariza beruvchining tegishli ixtisoslikdagi tashkilot bilan unga tibbiy koʻrik va texnik koʻrikdan oʻtish imkoniyati yaratib berilishi toʻgʻrisidagi shartnomasi mavjudligi haqidagi maʼlumotlar.

Ariza beruvchidan mazkur Reglamentda nazarda tutilmagan hujjatlar va maʼlumotlar taqdim etilishini talab qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Ariza beruvchi taqdim etgan maʼlumotlarining toʻgʻriligi va haqiqiyligi uchun javob beradi.

Keyingi tahrirga qarang.

4-bob. Davlat xizmatlari koʻrsatish tartibi

13. Davlat xizmatlari koʻrsatish jarayoni ushbu Reglamentning 3-ilovasidagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.

14. Ariza beruvchi davlat xizmatlaridan foydalanish uchun davlat xizmatlari markaziga oʻzi kelib murojaat etadi yoki davlat xizmatidan elektron tarzda foydalanish uchun yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida (keyingi oʻrinlarda — YIDXP) roʻyxatdan oʻtadi.

Keyingi tahrirga qarang.

15. Ariza beruvchi shaxsan oʻzi borgan taqdirda davlat xizmatlari markazi xodimi ariza beruvchi nomidan mazkur Reglamentga:

4-ilovaga muvofiq shaklda avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashish faoliyatiga litsenziya berish boʻyicha davlat xizmatlaridan foydalanish uchun soʻrovnoma;

Keyingi tahrirga qarang.

5-ilovaga muvofiq shaklda litsenziya varaqalarini olish uchun korxona ixtiyorida boʻlgan avtotransport vositalari toʻgʻrisida maʼlumotlar toʻldiriladi.

YIDXP orqali murojaat qilingan taqdirda esa, ariza beruvchi mazkur bandning ikkinchi-uchinchi xatboshilarida belgilangan shakllarda soʻrovnoma va maʼlumotlarni shaxsan oʻzi toʻldiradi.

Keyingi tahrirga qarang.

Ariza beruvchidan mazkur bandda koʻrsatilmagan maʼlumotlar va hujjatlarni taqdim etishni talab qilish taqiqlanadi.

16. Ariza beruvchi maʼlumotlarni rasmiylashtirgandan va soʻrovnomaga kiritgandan soʻng uni oʻz elektron raqamli imzosi (keyingi oʻrinlarda — ERI deb yuritiladi) bilan tasdiqlaydi.

Oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda soʻrovnomani ERI bilan tasdiqlash imkoniyati boʻlmagan hollarda tegishli imzolar identifikatsiya qilishning boshqa vositalari (daktiloskopiya, elektron imzo va boshqalar) bilan ham tasdiqlanishi mumkin.

Keyingi tahrirga qarang.

17. Davlat xizmatlarini koʻrsatganlik uchun qonun hujjatlarida belgilangan eng kam oylik ish haqining bir baravari miqdorida yigʻim va avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashish faoliyatini amalga oshirish yuzasidan litsenziya varaqalarini berish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorlarda davlat boji undiriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Davlat xizmatlarini koʻrsatganligi uchun yigʻim va davlat boji toʻlanganligini tasdiqlash axborot-kommunikatsiya tizimlari orqali amalga oshiriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

18. Davlat xizmatlaridan foydalanish uchun YIDXP orqali murojaat etilganda 17-bandda koʻrsatilgan toʻlov summasining 90 foizi undiriladi.

19. Davlat xizmatlarini koʻrsatganligi uchun yigʻim summasi toʻliq miqdorda Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi huzuridagi Transport va logistikani rivojlantirish jamgʻarmasining maxsus gʻaznachilik hisob raqamiga (keyingi oʻrinlarda Transport jamgʻarmasi deb ataladi) oʻtkaziladi va quyidagi tartibda taqsimlanadi:

20 foizi — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligining budjetdan tashqari jamgʻarmasining shaxsiy hisob raqamiga oʻtkaziladi;

Keyingi tahrirga qarang.

10 foizi — “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi qoshidagi Elektron hukumat va raqamli iqtisodiyot loyihalarini boshqarish markazi” DUKning vakolatli bankdagi maxsus hisob raqamiga oʻtkaziladi (agar davlat xizmati YIDXP orqali koʻrsatilsa);

Keyingi tahrirga qarang.

qolgan mablagʻlar Transport jamgʻarmasida qoladi.

20. Ariza beruvchi davlat xizmatidan foydalanishning har qanday bosqichida bosh tortishga haqlidir.

Ariza beruvchi davlat xizmatidan foydalanishdan bosh tortgan taqdirda, uning soʻrovnomasi koʻrib chiqilmaydi va toʻlangan yigʻimlar miqdori qaytarilmaydi.

21. Davlat xizmatlari markaziga shaxsan borib murojaat qilinganda soʻrovnoma toʻldirilgandan keyin bir soat mobaynida soʻrovnoma litsenziyalovchi organga yuboriladi.

YIDXP orqali murojaat qilinganda soʻrovnoma avtomatik tarzda litsenziyalovchi organga kelib tushadi.

Keyingi tahrirga qarang.

22. Litsenziyalovchi organ soʻrovnoma tushgan paytdan boshlab bir ish kuni mobaynida:

elektron hamkorlik yoʻli bilan Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining Yoʻl harakati xavfsizligi bosh boshqarmasidan litsenziya varaqasi olish uchun taqdim etilayotgan avtotransport vositasi(lar)ga tegishli maʼlumotlarni elektron soʻrov orqali oladi;

elektron hamkorlik yoʻli bilan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligidan mulk huquqi, boshqa ashyoviy huquq yoki ijara shartnomasi asosida mavjud avtotransport vositalari toʻgʻrisida maʼlumotlarni oladi;

litsenziyalovchi organ mazkur Reglament asosida ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarning toʻliqligini va litsenziya talablariga muvofiqligini oʻrganib chiqadi.

23. Ariza beruvchi davlat xizmati koʻrsatganligi uchun belgilangan miqdorda toʻlovlar amalga oshirilishini taʼminlaydi.

Davlat xizmatlari markazlari (oʻzi shaxsan kelib murojaat qilganda) yoki YIDXP orqali (elektron shaklda murojaat qilgan taqdirda) tushgan soʻrovnomada maʼlumotlar toʻliq taqdim qilingandan hamda yigʻim va davlat bojlari toʻliq toʻlanganligi tasdiqlangandan keyin litsenziya/litsenziya varaqalari rasmiylashtirib beriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

24. Litsenziyalovchi organ davlat boji tushgan vaqtdan boshlab bir ish kunida QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan litsenziya/litsenziya varaqalarini rasmiylashtiradi hamda uni litsenziyalovchi organ vakolatli shaxsining ERIsi bilan tasdiqlab, tegishli davlat xizmatlari markaziga (oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda) yoki ariza beruvchiga (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) YIDXP orqali elektron ravishda yuboradi.

Keyingi tahrirga qarang.

Davlat xizmatlari markazi, QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan litsenziya/litsenziya varaqalari tushgandan soʻng 10 daqiqada uni ariza beruvchining elektron manziliga yuboradi va ariza beruvchini bu haqda axborot-kommunikatsiya tizimi orqali xabardor qiladi. davlat xizmatlari markazi ariza beruvchi oʻzi kelib murojaat qilgan taqdirda ariza beruvchining soʻroviga koʻra, unga QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan litsenziya/litsenziya varaqalarini elektron shaklda yoki qogʻoz shaklda muhrini bosib berish yoʻli bilan taqdim etishi mumkin.

25. Litsenziya/litsenziya varaqalarini berish “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 17-moddasida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha rad qilinadi.

Keyingi tahrirga qarang.

Bunda ariza beruvchi tomonidan soʻrovnoma ERI yoki imzolar identifikatsiya qilishning boshqa vositalari (daktiloskopiya, elektron imzo va boshqalar) bilan tasdiqlanmaganligi, soʻrovnomada, litsenziya varaqalari olish uchun korxona ixtiyorida boʻlgan avtotransport vositalari toʻgʻrisida va haydovchilarni tibbiy koʻrikdan va avtotransport vositalarini texnik koʻrikdan oʻtkazish yoxud ariza beruvchining tegishli ixtisoslikdagi tashkilot bilan unga tibbiy koʻrik va texnik koʻrikdan oʻtish imkoniyati berilishi toʻgʻrisidagi shartnomasi mavjudligi haqidagi maʼlumotlarda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar qayd etilganligi, litsenziya daʼvogarining litsenziya talablari va shartlariga, shuningdek, tanlov (tender) shartlariga nomuvofiqligi hamda arizani koʻrib chiqqanlik uchun yigʻim toʻlanmaganligi, davlat xizmati koʻrsatilganligi va davlat boji uchun toʻlovlar amalga oshirilmaganligi davlat xizmatini koʻrsatilishiga rad etish uchun yetarli asos boʻla oladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Litsenziya varaqalarini berishni boshqa asoslarda rad etish qatʼiy taqiqlanadi.

Ariza beruvchi litsenziya berish rad etilishi toʻgʻrisidagi qaror, shuningdek, litsenziyalovchi organ mansabdor shaxsining xatti-harakati (harakatsizligi) ustidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqiga ega.

Keyingi tahrirga qarang.

26. Litsenziya varaqalarini berish uchun toʻlovlar belgilangan muddatlarda toʻlanmagan taqdirda, ariza beruvchi litsenziya varaqalarini berish yuzasidan umumiy tartibda qayta murojaat qilishga haqli.

27. Ariza beruvchiga avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni tashishga litsenziya berish yoki litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror ariza beruvchining soʻrovnomasi barcha zarur hujjatlar bilan birgalikda olingan kundan boshlab ikki ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda qabul qilinadi.

Litsenziyalovchi organ davlat xizmatlari markazini qaror qabul qilingani toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin bir ish kuni mobaynida xabardor qiladi.

Keyingi tahrirga qarang.

28. Agar litsenziyalovchi organ litsenziya berish toʻgʻrisidagi soʻrovnomani koʻrib chiqish muddati mobaynida litsenziya berish yoki uni berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qilmasa, u holda koʻrsatib oʻtilgan muddat tamom boʻlgandan keyin ariza beruvchi oʻzi soʻrovnoma bergan faoliyatni, bu haqda litsenziyalovchi organni yozma ravishda xabardor qilib, amalga oshirish huquqiga ega.

29. Litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnoma davlat xizmatlari markaziga rad etishning aniq sabablari va ariza beruvchi koʻrsatib oʻtilgan sabablarni bartaraf etib hujjatlarni takroran koʻrib chiqishga taqdim etishi uchun yetarli boʻlgan muddat koʻrsatilgan holda axborot tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Litsenziya berishni rad etish haqidagi xabarnomada koʻrsatilgan muddat kamchiliklarni bartaraf etish uchun zarur boʻlgan vaqtga mutanosib boʻlishi kerak.

30. Ariza beruvchi tomonidan litsenziya/litsenziya varaqasi berish rad etilishiga asos boʻlgan sabablar bartaraf etilgan taqdirda, litsenziya olish uchun ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarni takroran koʻrib chiqish ariza beruvchining rad etish sabablari bartaraf etilgani toʻgʻrisidagi arizasi va rad etish sabablari bartaraf etilganini tasdiqlovchi hujjatlar olingan kundan boshlab ikki ish kunidan ortiq boʻlmagan muddatda amalga oshiriladi.

Litsenziya olish uchun ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarni takroriy koʻrib chiqishda litsenziyalovchi organ tomonidan ariza beruvchiga ilgari axborot tizimi orqali elektron shaklda bayon qilinmagan rad etish sabablari koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Rad etish sabablari bartaraf etilganini tasdiqlovchi hujjatlar bilan bogʻliq boʻlgan rad etish sabablarini koʻrsatish bundan mustasno.

Ariza beruvchining arizasini qayta koʻrib chiqishda ilgari litsenziya/litsenziya varaqasi berishni rad etish toʻgʻrisidagi bildirishnomada koʻrsatilmagan yangi asoslar boʻyicha litsenziya/litsenziya varaqasi berishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Litsenziya/litsenziya varaqasi berish rad etilganligi toʻgʻrisidagi bildirishnomada koʻrsatilgan muddat oʻtgandan keyin berilgan ariza yangidan berilgan ariza hisoblanadi.

5-bob. Litsenziya shartnomasi, litsenziya va litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirish

31. Litsenziyalovchi organ bilan litsenziat oʻrtasidagi oʻzaro huquq va majburiyatlarni belgilovchi litsenziya shartnomasi ommaviy oferta shaklida YIDXPga joylashtiriladi va ariza berish jarayonida akseptlanadi.

Keyingi tahrirga qarang.

32. Litsenziat — yuridik shaxs qayta tashkil etilgan, uning nomi yoki joylashgan joyi (pochta manzili) oʻzgargan taqdirda litsenziat yoki uning huquqiy vorisi qayta roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin bir oy muddatda koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni tasdiqlovchi tegishli maʼlumotlarni koʻrsatgan holda litsenziya/litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirish toʻgʻrisida davlat xizmatlari markaziga yoki YIDXP orqali litsenziya/litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirish uchun ariza berishi shart.

Litsenziat — jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor)ning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki yashash joyi oʻzgargan taqdirda litsenziat qayta roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin bir oy muddatda koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni tasdiqlovchi tegishli maʼlumotlarni koʻrsatgan holda litsenziya/litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirish toʻgʻrisida davlat xizmatlari markaziga yoki YIDXP orqali litsenziya/litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirish uchun ariza berishi shart.

Litsenziya/litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirilgunga qadar litsenziat unda koʻrsatilgan faoliyatni ilgari berilgan litsenziya/litsenziya varaqasi asosida amalga oshiradi.

Keyingi tahrirga qarang.

33. Litsenziyalovchi organ litsenziya/litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirishda litsenziyalar reyestriga tegishli oʻzgartirishlar kiritadi. Litsenziyalarni qayta rasmiylashtirish tegishli maʼlumotlar koʻrsatilgan holda litsenziya/litsenziya varaqalarini qayta rasmiylashtirish toʻgʻrisidagi ariza litsenziyalovchi organ tomonidan qabul qilingan kundan boshlab bir ish kuni mobaynida amalga oshiriladi.

Litsenziyalar/litsenziya varaqalarini qayta rasmiylashtirishda ariza beruvchining litsenziya/litsenziya varaqasini berish toʻgʻrisidagi arizasi koʻrib chiqilganligi uchun toʻlanadigan summaning yarmi miqdorida yigʻim undiriladi.

6-bob. Litsenziya talablari va shartlariga rioya etilishini nazorat qilish

34. Litsenziya talablari va shartlariga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshirishda litsenziyalovchi organ:

Keyingi tahrirga qarang.

litsenziya talablari va shartlari buzilishi holatlari toʻgʻrisida jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) va yuridik shaxslar murojaatlari asosida tekshiruvlar oʻtkazadi yoki litsenziat faoliyati xavf-tahlil natijalari boʻyicha tekshiruv oʻtkazish tashabbusi bilan chiqadi;

litsenziya talablari va shartlariga rioya etilishini tekshirish chogʻida paydo boʻluvchi masalalar yuzasidan litsenziatdan zarur axborotni soʻraydi va oladi;

tekshirishlar natijalari asosida litsenziya talablari va shartlarining aniq buzilishini koʻrsatgan holda dalolatnomalar (maʼlumotnomalar) tuzadi;

aniqlangan qonun buzilishlarini bartaraf etish majburiyatini yuklovchi qarorlar chiqaradi, bunday qonun buzilishlarini bartaraf etish muddatlarini belgilaydi;

qonun hujjatlarida belgilangan hollarda litsenziyalarning amal qilishini toʻxtatib turish, tugatish yoxud ularni bekor qilish masalasi boʻyicha qaror chiqaradi va/yoki sudga murojaat qiladi;

avtomobil transportida yoʻlovchilar hamda yuklarni tashish faoliyatini litsenziya/litsenziya varaqalarisiz amalga oshirishning aniqlangan hollari toʻgʻrisidagi materiallarni qonun hujjatlarida nazarda tutilgan chora-tadbirlar koʻrish uchun belgilangan tartibda sud organlariga yuboradi.

7-bob. Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatib turish, toʻxtatish, litsenziyani bekor qilish

35. Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatib turish “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 22-moddasida nazarda tutilgan hollarda va tartibda amalga oshiriladi.

Bunda litsenziyalovchi organ litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilish muddatini oʻn ish kunidan koʻp boʻlmagan muddatga toʻxtatib turadi. Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilish muddatini oʻn ish kunidan ortiq muddatga toʻxtatib turish litsenziyalovchi organning arizasiga koʻra sud tomonidan amalga oshiriladi.

Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qaror sud yoki litsenziyalovchi organ tomonidan litsenziatga yozma shaklda, qaror qabul qilingan (chiqarilgan) kundan boshlab uch ish kunidan kechikmay, litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishi toʻxtatib turilishiga sabab boʻlgan holatlarning litsenziat tomonidan bartaraf etish muddati koʻrsatilgan holda yetkaziladi.

Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishi toʻxtatib turilishiga sabab boʻlgan holatlar litsenziat tomonidan bartaraf etilgan taqdirda, litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatib turgan litsenziyalovchi organ yoki oʻzining arizasiga koʻra litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishi sud tomonidan toʻxtatib turilgan organ koʻrsatib oʻtilgan holatlarning bartaraf etilgani toʻgʻrisidagi tasdiqnoma olingan kundan boshlab uch ish kuni mobaynida uning amal qilishini tiklash yoki tiklashni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi kerak.

Litsenziyalovchi organ yoki sudning litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi qarori yuzasidan belgilangan tartibda shikoyat berilishi mumkin.

Keyingi tahrirga qarang.

36. Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatish “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 23-moddasida nazarda tutilgan hollarda va tartibda amalga oshiriladi.

Bunda litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda litsenziyalovchi organ tomonidan qabul qilinadi:

litsenziat litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qilganda;

yuridik shaxs tugatilganda — tugatilgan vaqtdan boshlab yoki uning faoliyati qayta tashkil etish natijasida toʻxtatilganda — qayta tashkil etish vaqtidan boshlab, uning oʻzgartirilishi bundan mustasno;

avtomobil transportida shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashishni amalga oshiruvchi jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor)ning — litsenziatning davlat roʻyxatidan oʻtkazilgani toʻgʻrisidagi guvohnomaning amal qilishi tugaganda;

avtomobil transportida shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashishni amalga oshiruvchi jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor)ning — litsenziatning muomalaga layoqatliligi cheklanganda yoki u muomalaga layoqatlsiz deb topilganda.

Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatish toʻgʻrisidagi qaror quyidagi hollarda faqat sud tomonidan qabul qilinadi:

litsenziya talablari va shartlari muntazam yoki bir marta qoʻpol tarzda buzilganda;

litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatib turishga sabab boʻlgan holatlar litsenziyalovchi organ yoki sud belgilagan muddatda litsenziat tomonidan bartaraf etilmaganda;

litsenziyalovchi organning litsenziya/litsenziya varaqasi berish toʻgʻrisidagi qarorining noqonuniyligi aniqlanganda qabul qilinadi.

Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini toʻxtatish toʻgʻrisidagi qaror sud yoki litsenziyalovchi organ tomonidan litsenziatga yozma shaklda, qarorni puxta asoslagan holda qaror qabul qilingan (chiqarilgan) sanadan boshlab uch ish kundan kechikmay yetkaziladi. Litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishi uni toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan sanadan boshlab toʻxtatiladi.

Litsenziyalovchi organ yoki sudning litsenziyaning/litsenziya varaqasining amal qilishini tugatish toʻgʻrisidagi qarori yuzasidan belgilangan tartibda shikoyat berilishi mumkin.

Keyingi tahrirga qarang.

37. Quyidagilar litsenziat tomonidan litsenziya talablari va shartlarining qoʻpol tarzda buzilishi hisoblanadi:

litsenziatning shtatida Vazirlik tomonidan belgilangan tartibda tegishli lavozimni egallash uchun attestatsiyadan oʻtgan, yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan mansabdor shaxslarning boʻlmasligi;

Keyingi tahrirga qarang.

litsenziat tomonidan ishlatish uchun belgilangan tartibda ruxsat etilmagan va yoʻlga chiqishdan oldin texnik koʻrikdan oʻtmagan avtotransport vositalaridan foydalanilishi;

davriy tibbiy koʻrikdan va yoʻlga chiqishdan oldin tibbiy koʻrikdan oʻtmagan haydovchilarning ishlashiga yoʻl qoʻyilishi;

litsenziya varaqalari bilan taʼminlanmagan avtotransport vositalariga yoʻl varaqalarining berilishi;

Keyingi tahrirga qarang.

38. Litsenziyani/litsenziya varaqasini bekor qilish “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 24-moddasida nazarda tutilgan tartibda va holatlarda amalga oshiriladi.

Litsenziyalovchi organning litsenziyani/litsenziya varaqasini bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori litsenziatga yozma (elektron) shaklda, asoslangan holda qaror qabul qilingan kunidan boshlab uch ish kundan kechikmay yetkaziladi. Sudning litsenziyani/litsenziya varaqasini bekor qilish toʻgʻrisidagi qarori litsenziatga va litsenziyalovchi organga qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda yetkaziladi.

Bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror litsenziya/litsenziya varaqasini berilgan sanadan boshlab amal qiladi.

Litsenziyani/litsenziya varaqasini bekor qilishda toʻlangan davlat boji qaytarilmaydi.

Keyingi tahrirga qarang.

8-bob. Litsenziyalar reyestri

39. Litsenziyalovchi organ belgilangan tartibda litsenziyalar reyestrini yuritadi. Litsenziyalar reyestrida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

yuridik shaxsning nomi, uning tashkiliy-huquqiy shakli, pochta manzili, telefoni;

jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor) — yuk tashishni amalga oshirish boʻyicha litsenziat uchun — familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi;

litsenziya va litsenziya varaqasining berilgan sanasi va tartib raqami;

litsenziya varaqasining amal qilish muddati;

avtotransport vositasining rusumi va davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan raqami;

faoliyat turiga berilgan litsenziyalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

litsenziya/litsenziya varaqalarini qayta rasmiylashtirish, amal qilish muddatini toʻxtatib turish va tiklashning asoslari va sanasi;

litsenziya/litsenziya varaqalarining amal qilishini toʻxtatish asoslari va sanasi;

Keyingi tahrirga qarang.

litsenziya/litsenziya varaqalarning bekor qilishning asoslari va sanasi.

40. Litsenziya/litsenziya varaqalarining reyestrlarida mavjud boʻlgan maʼlumotlar litsenziyalovchi organning veb-saytida joylashtiriladi va tanishish uchun ochiq boʻladi.

9-bob. Davlat boji toʻlash tartibi

41. Avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashishga litsenziya varaqalari berilganligi uchun davlat boji miqdorlari va ularning taqsimlanishi hamda qaysi maqsadlarda ishlatilishi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Avtotransport vositalari soni toʻldirilgan (koʻpaytirilgan) taqdirda davlat boji har bir litsenziya varaqasi uchun qoʻshimcha ravishda undiriladi.

Avtotransport vositasining yuk koʻtarish yoki yoʻlovchi sigʻimi koʻpayishi munosabati bilan litsenziya varaqasini qayta rasmiylashtirishda davlat boji undirilmaydi.

Keyingi tahrirga qarang.

10-bob. Yakunlovchi qoidalar

42. Davlat xizmatlari markazlari va litsenziyalovchi organ oʻz faoliyatini amalga oshirishi natijasida olingan maʼlumotlarning sir saqlanishini taʼminlaydi.

43. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari agentligi, uning hududiy boshqarmalari va davlat xizmatlari markazlari ushbu Reglament talablari ijrosi boʻyicha davlat organlari va boshqa tashkilotlarning faoliyati ustidan, shu jumladan, YIDXP orqali, doimiy nazoratni amalga oshiradi va monitoring olib boradi.

Keyingi tahrirga qarang.

44. Ariza beruvchilar davlat organlari va boshqa tashkilotlar xodimlarining xatti-harakatlari yuzasidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilishlari mumkin.

45. Mazkur Reglament talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

LexUZ sharhi

Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 215⁵-moddasi.

Keyingi tahrirga qarang.

Avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni tashish faoliyatini litseziyalash jarayoniga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qoʻllagan holda litsenziya va litsenziya varaqalarini elektron shaklda rasmiylashtirish boʻyicha ishlarni amalga oshirish

SXEMASI

Bosqichlar	Subyektlar	Tadbirlar	Bajarish muddatlari
1-bosqich	Ariza beruvchi	1. Litsenziya va litsenziya varaqalari olish uchun Davlat xizmatlari markaziga oʻzi kelib murojaat qilish yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida roʻyxatdan oʻtish. 2. Maʼmuriy reglament va ommaviy oferta bilan tanishib chiqish. 3. Davlat xizmatini koʻrsatish uchun yigʻim toʻlash.	1. Xohishiga koʻra 2. Murojaat qilganda
1-bosqich	Ariza beruvchi		1. Xohishiga koʻra 2. Murojaat qilganda

2-bosqich	1. Davlat xizmatlari markazi 2. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali	Soʻrovnomani litsenziyalovchi organ (Transport vazirligi)ga yuborish.	1. 1 soat mobaynida 2. Avtomatik tarzda
2-bosqich			1. 1 soat mobaynida 2. Avtomatik tarzda

3-bosqich	Litsenziyalovchi organ (Transport vazirligi va hududiy boshqarmalari)	1. Ariza beruvchini litsenziya talab va shartlariga mosligini oʻrganadi. 2. Ariza beruvchini litsenziya talab va shartlariga nomuvofiq deb topilgan taqdirda davlat xizmatlari markaziga (oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda) yoki ariza beruvchiga (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali litsenziya berishni rad etish toʻgʻrisida qabul qilgan qarori yuzasidan xabar yuborish.	1. 1 ish kuni 2. 1 ish kuni
3-bosqich			1. 1 ish kuni 2. 1 ish kuni

4-bosqich	Davlat xizmatlari markazi	Ariza beruvchini (oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda) qabul qilingan qaror haqida hamda litsenziya/litsenziya varaqalari berish uchun oʻrnatilgan tartibda davlat boji toʻlovlarini amalga oshirish toʻgʻrisida xabardor qilish.	1 soat mobaynida
4-bosqich	Davlat xizmatlari markazi		1 soat mobaynida

5-bosqich	Ariza beruvchi	Litsenziya/litsenziya varaqalari berish haqida qaror kelib tushgandan soʻng, litsenziya varaqalari berish uchun davlat boji toʻlovlari amalga oshiriladi.	3 oy mobaynida
5-bosqich	Ariza beruvchi		3 oy mobaynida

6-bosqich	Litsenziyalovchi organ (Transport vazirligi va hududiy boshqarmalari)	1. Ijobiy qaror mavjudligi va litsenziya/litsenziya varaqalari berish uchun toʻlovlar toʻlanganidan soʻng QR kod bilan himoyalangan litsenziya/litsenziya varaqalarini oʻzining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlab rasmiylashtirish. 2. Litsenziya/litsenziya varaqalarini (oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda) Davlat xizmatlari markaziga yoki ariza beruvchiga (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yuborish.	1 ish kunida
6-bosqich			1 ish kunida

7-bosqich	Davlat xizmatlari markazi	Litsenziya/litsenziya varaqasini talabgorga oʻzi shaxsan kelganda unga oʻz muhrini qoʻyish yoʻli bilan berish.	1 soat mobaynida
7-bosqich	Davlat xizmatlari markazi		1 soat mobaynida

Keyingi tahrirga qarang.

__________________ (sana)	________________ (raqam)
Avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashish faoliyatiga litsenziya berish yuzasidan davlat xizmatlaridan foydalanish uchun SOʻROVNOMA
I. Ariza beruvchi toʻgʻrisida maʼlumot — jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor):
1. Litsenziyalanadigan faoliyat turi
2. F.I.Sh.
3. Pasport maʼlumotlari (seriya va raqami)
4. Haydovchilik guvohnomasi (seriya, raqami va kategoriya)
5. STIR
6. MFO
7. Hisob raqami
8. Xizmat koʻrsatayotgan bank nomi
9. Manzil
10. Telefon raqami
11. Elektron pochta manzili
12. Haydovchilarni tibbiy koʻrikdan va avtotransport vositalarini texnik koʻrikdan oʻtkazish boʻyicha maʼlumotlar	Oʻz hududida borligi	Shartnoma asosida
		№	Sanasi	Shartnoma tuzilgan tashkilot nomi

II. Ariza beruvchi toʻgʻrisida maʼlumot — yuridik shaxs:
1. Litsenziyalanadigan faoliyat turi
2. Tashkilotning toʻliq nomi
3. Mulkchilik shakli
4. STIR
5. MFO
6. OKED
7. Hisob raqami
8. Xizmat koʻrsatayotgan bank nomi
9. Asosiy faoliyat turi
10. Yuridik manzili
11. Telefon raqami
12. Elektron pochta manzili
13. Haydovchilarni tibbiy koʻrikdan va avtotransport vositalarini texnik koʻrikdan oʻtkazish boʻyicha maʼlumotlar	Oʻz hududida borligi	Shartnoma asosida
		№	Sanasi	Shartnoma tuzilgan tashkilot nomi

14. Shtatda belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtgan mansabdor shaxslarning mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumot

Avtomobil transportida yoʻlovchilarni va yuklarni shaharda, shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashish faoliyatiga litsenziya varaqasini berish yuzasidan davlat xizmatlaridan foydalanish uchun SOʻROVNOMA
I. Ariza beruvchi toʻgʻrisida maʼlumot — jismoniy shaxs (yakka tartibdagi tadbirkor):
1. Litsenziyalanadigan faoliyat turi
2. Litsenziya raqami
3. Berilgan sana
4. Telefon raqami
5. Elektron pochta manzili
II. Ariza beruvchi toʻgʻrisida maʼlumot — yuridik shaxs:
1. Litsenziyalanadigan faoliyat turi
2. Tashkilotning toʻliq nomi
3. Mulkchilik shakli
4. Litsenziya raqami
5. Berilgan sana
6. Telefon raqami
7. Elektron pochta manzili
8. Shtatda belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtgan mansabdor shaxslarning mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumot

Keyingi tahrirga qarang.

Litsenziya varaqalarini olish uchun tashkilot ixtiyorida boʻlgan avtotransport vositalari toʻgʻrisida

MAʼLUMOT

T/r

Avtotransport vositasining rusumi

Davlat raqami

Ishlab chiqaril-gan yili

Yuk koʻtarishi quvvati, yoʻlovchi sigʻimi

Avtotransport turi

Faoliyat

turi

Faoliyat koʻrsatish muddati

Avtotransport vositasining texnik holati

Mulkchilik toʻgʻrisida maʼlumotlar, ijara shartnomasi muddati, sanasi, ijaraga beruvchi nomi

Avtotransport vositasining qayd etish guvohnomasi raqami

Berilgan sanasi

Texnik holati

Keyingi tahrirga qarang.

Haydovchilarni tibbiy koʻrikdan va avtotransport vositalarini texnik koʻrikdan oʻtkazish yoxud ariza beruvchining tegishli ixtisoslikdagi tashkilot bilan unga tibbiy koʻrik va texnik koʻrikdan oʻtish imkoniyati berilishi toʻgʻrisidagi shartnomasi mavjudligi haqidagi

MAʼLUMOT

____________________________ hududida avtotransport vositalariga TX-1, TX-2 va joriy taʼmirlash ishlarini bajarish uchun barcha shart-sharoitlar mavjud. Tashkilotning tibbiy xonasi barcha tibbiy jihozlar bilan taʼminlangan.

Tashkilotda avtotransport vositasini texnik jihatdan soz holda saqlash, uni asrash, texnik koʻrikdan oʻtkazish, texnika xavfsizligini taʼminlash uchun barcha sharoitlar mavjud, avtotransport vositalarini yoʻlga chiqishdan oldin texnik koʻrikdan tashkilot mexanigi oʻtkazadi va haydovchilarni tibbiy koʻrikdan tashkilot tibbiy xodimi oʻtkazadi.

Avtotransport vositalarini kundalik texnik koʻrikdan oʻtkazish va haydovchilarni kundalik tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun yaratilgan shart-sharoitlar litsenziya shartnomasi shartlariga mos keladi.

_________________________________________________________________________________________________

MAʼLUMOT

______________________________ga tegishli avtomobillarni texnik koʻrikdan oʻtkazish va haydovchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun bilan _______ yil _______ oyida _______-sonli shartnoma tuzilgan.

Ushbu tuzilgan shartnomaga asosan____________ garaji hududida__________________ xodimlari tomonidan avtotransport vositasi kundalik texnik koʻrikdan va haydovchi kundalik tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi.

Avtotransport vositasini kundalik texnik koʻrikdan oʻtkazish va haydovchilarni kundalik tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun yaratilgan shart-sharoitlar litsenziya shartnomasi shartlariga mos keladi.

Keyingi tahrirga qarang.

Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 30-iyuldagi 636-son qaroriga
2-ILOVA

T/r	Faoliyat turi	Sigʻimi (yoʻlovchi oʻrni va yuk koʻtarish quvvati)	Avtomototransport vositasining bir birligi uchun 1 yilga davlat boji summasi (eng kam oylik ish haqi karraligida)
1.	Yoʻlovchilarni shaharda avtobuslarda tashish	14 oʻringacha	1,0
1.	Yoʻlovchilarni shaharda avtobuslarda tashish	14 oʻrindan ortiq	2,5
2.	Yoʻlovchilarni shaharda mikroavtobuslarda tashish	1 ta transport vositasi uchun	8,0
3.	Yoʻlovchilarni shaharda yengil avtomobillarda tashish	4 oʻringacha	2,0
3.	Yoʻlovchilarni shaharda yengil avtomobillarda tashish	4 oʻrindan ortiq	3,5
4.	Yoʻlovchilarni shahar atrofida avtobuslarda tashish	19 oʻringacha	2,0
4.	Yoʻlovchilarni shahar atrofida avtobuslarda tashish	19 oʻrindan ortiq	4,0
5.	Yoʻlovchilarni shahar atrofida mikroavtobuslarda tashish	1 ta transport vositasi uchun	8,0
6.	Yoʻlovchilarni shahar atrofida yengil avtomobillarda tashish	4 oʻringacha	2,0
6.		4 oʻrindan ortiq	3,5
7.	Yoʻlovchilarni shaharlararo yoʻnalishlar boʻyicha avtobuslarda tashish	30 oʻringacha	6,0
7.		30 oʻrindan ortiq	16,5
8.	Yoʻlovchilarni shaharlararo yoʻnalishlar boʻyicha mikroavtobuslarda tashish	1 ta transport vositasi uchun	19,5
9.	Yoʻlovchilarni shaharlararo yoʻnalishlar boʻyicha yengil avtomobillarda tashish	1 ta transport vositasi uchun	5,5
10.	Yoʻlovchilarni xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha avtobuslarda tashish	12 oʻrindan ortiq	28,0
11.	Yoʻlovchilarni xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha mikroavtobuslarda tashish	1 ta transport vositasi uchun	22,0
12.	Yoʻlovchilarni xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha yengil avtomobillarda tashish	1 ta transport vositasi uchun	7,0
13.	Yuklarni avtomobil transportida shaharda va shahar atrofida tashish	3,5 tonnagacha	1,0
		3,5 tonnadan 10 tonnagacha	2,5
		10 tonnadan 16 tonnagacha	4,0
		16 tonnadan ortiq	5,5
14.	Yuklarni avtomobil transportida shaharlararo yoʻnalishlar boʻyicha tashish	3,5 tonnagacha	2,0
		3,5 tonnadan 10 tonnagacha	4,0
		10 tonnadan 16 tonnagacha	5,5
		16 tonnadan ortiq	7,0
15.	Yuklarni avtomobil transportida xalqaro yoʻnalishlar boʻyicha tashish	1 ta yuk koʻtaruvchi transport vositasi uchun	7,0

Keyingi tahrirga qarang.

(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 31.07.2019-y., 09/19/636/3495-son; 29.12.2019-y., 09/19/1046/4242-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2021-y., 09/21/399/0614-son; 26.02.2022-y., 09/22/88/0165-son; 06.08.2022-y., 09/22/431/0716-son; 29.09.2022-y., 09/22/541/0859-son; 22.03.2023-y., 09/23/116/0158-son; 10.07.2024-y., 09/24/380/0487-son; 02.08.2024-y., 09/24/465/0569-son; 18.11.2024-y., 09/24/757/0939-son; 02.04.2025-y., 09/25/200/0300-son)