Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 8-yanvardagi PQ-1257-sonli “Respublika soliq organlari tizimini yanada modernizatsiya qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 17-apreldagi 320-son “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori.

(3-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 31-dekabrdagi OʻRQ-197-sonli Qonuni tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 52-son, 513-modda)

4-modda. Davlat soliq xizmati organlarining asosiy vazifalari

Oldingi tahrirga qarang.

Davlat soliq xizmati organlarining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

davlat soliq siyosatini amalga oshirish hamda soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi, soliqlarning toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishi ustidan nazoratni taʼminlash;

soliqlarning soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga, davlatning maqsadli jamgʻarmalari hamda budjetdan tashqari jamgʻarmalarga toʻliq va oʻz vaqtida tushishini taʼminlash;

soliqlar yigʻilishini oshirish boʻyicha choralar koʻrish, maʼlumotlar kompyuter bazasining yagona tizimini yuritish asosida soliq toʻlovchilarni hisobga qoʻyish mexanizmlarini takomillashtirish, ularga koʻrsatiladigan axborot-maslahat xizmatlari sohasini kengaytirish, soliqlarga oid huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va bartaraf etish boʻyicha kompleks tadbirlarni amalga oshirish;

pul mablagʻlarining gʻayriqonuniy aylanishi manbalariga barham berish, aholi bilan pulli hisob-kitoblarni amalga oshiruvchi yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan naqd pul tushumining toʻliq va oʻz vaqtida topshirilishi ustidan muntazam nazoratni taʼminlash;

xoʻjalik yurituvchi subyektlar, yuridik va jismoniy shaxslarning faoliyatini ragʻbatlantirishga, ularga zarur imtiyozlar va preferensiyalar berishga doir qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritish;

bozorlar va savdo komplekslarining moliya-xoʻjalik faoliyati, ular tomonidan soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshirish hamda ularning hududida aniqlangan huquqbuzarliklar boʻyicha surishtiruv oʻtkazib, jinoyat ishlarini tergovga tegishliligiga koʻra huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirish;

xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatini tekshirish masalalari boʻyicha nazorat qiluvchi organlar faoliyati muvofiqlashtirilishini taʼminlash, ushbu ishni amalga oshirishda bir-birini takrorlash va suiisteʼmolliklarga yoʻl qoʻymaslik;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan valyuta hamda eksport-import operatsiyalari amalga oshirilganda qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan oʻz vakolatlari doirasida nazoratni amalga oshirish;

davlat soliq xizmati organlarini halol, yuqori malakali xodimlar bilan toʻldirish, korrupsiya va ishga rasmiyatchilik bilan yondashish faktlariga barham berish boʻyicha tizimli ishni amalga oshirish, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishni doimiy asosda taʼminlash.

(4-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 15-sentabrdagi OʻRQ-256-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 37-son, 314-modda)

Keyingi tahrirga qarang.

5-modda. Davlat soliq xizmati organlarining huquqlari

Oldingi tahrirga qarang.

Davlat soliq xizmati organlari oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:

Oldingi tahrirga qarang.

1) soliq toʻlovchilarda moliyaviy hujjatlar, shartnomalar (kontraktlar), rejalar, smetalar, daromadlar haqidagi deklaratsiyalar hamda soliqlarni hisoblab chiqarish va toʻlash, fuqarolarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga jamgʻarib boriladigan majburiy pensiya badallarini kiritish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarning, shu jumladan elektron hujjatlarning, shuningdek eksport-import operatsiyalari bilan bogʻliq hujjatlarning tekshiruvlarini oʻtkazish;

(5-modda birinchi qismining 1-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 29-dekabrdagi OʻRQ-418-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 1-son, 1-modda)

2) soliq tekshiruvi oʻtkazayotganda:

daromadlar olish uchun soliq toʻlovchilar tomonidan foydalanilayotgan yoxud soliq solish obyektlarini saqlab turish bilan bogʻliq hududni, ishlab chiqarish binolari, omborxona, savdo binolarini va boshqa binolarni, shu jumladan joylarni koʻzdan kechirish;

mol-mulkni inventarizatsiya qilish va bajarilgan ishlar, koʻrsatilgan xizmatlar hajmining nazorat oʻlchovlarini oʻtkazish;

kassalarni hamda tovar-moddiy boyliklar va hujjatlar (shu jumladan elektron tarzidagi) saqlanadigan joylarni muhrlab qoʻyish;

soliqlarni hisoblab chiqarish hamda toʻlash bilan bogʻliq hujjatlarni talab qilib olish;

hujjatlarni (koʻchirma nusxalarni, shuningdek asl nusxalarni), shu jumladan elektron hujjatlarni, shuningdek predmetlarni (tovarlar, buyumlar, xom ashyo, materiallar va yarim tayyor mahsulotlarning namunalarini) olib qoʻyish, bundan soliq toʻlovchining faoliyatini toʻxtatib qoʻyishga sabab boʻladigan hujjatlar hamda predmetlar mustasno. Soliq toʻlovchining faoliyatini toʻxtatib qoʻyishga sabab boʻladigan hujjatlar va predmetlarni olib qoʻyish faqat sud qarori asosida amalga oshiriladi;

soliq toʻlovchidan, shuningdek soliq toʻlovchining rahbarlik vazifalarini yoki buxgalteriya hisobi va moliyaviy boshqaruv vazifalarini amalga oshirayotgan shaxslardan, boshqa moddiy javobgar xodimlaridan tushuntirishlar olish;

tarjimonni, ekspertni jalb etish va ekspertiza tayinlash;

soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining aniqlangan buzilishlari bartaraf etilishini talab qilish;

Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida va boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirish;

Keyingi tahrirga qarang.

3) savdo, tovarlarni berish va pullik xizmatlar koʻrsatish qoidalariga, shuningdek naqd pul tushumining bankka oʻz vaqtida topshirilishiga rioya etilishini tekshirish;

4) soliq tekshiruvlari oʻtkazilayotganda fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalarida saqlanayotgan maʼlumotlardan foydalanish;

5) soliq toʻlovchi tomonidan hisob hujjatlari yoʻqotilgan yoki yoʻq qilingan taqdirda, budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga oʻtkazilishi lozim boʻlgan soliqlar summasini soliq toʻlovchi toʻgʻrisidagi, shuningdek unga oʻxshash boshqa soliq toʻlovchilar haqidagi oʻzlarida mavjud boʻlgan maʼlumotlar asosida hisob-kitob qilish orqali mustaqil ravishda aniqlash;

6) soliq majburiyati boʻyicha daʼvo qilish muddati mobaynida soliqlarni hisoblash yoki ularning hisoblangan summasini qayta koʻrib chiqish;

7) soliqlarni undirishga doir vazifalarni amalga oshirayotgan davlat organlari va tashkilotlarini soliqlarning toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, toʻliq undirib olinishi hamda budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga oʻz vaqtida oʻtkazilishi yuzasidan nazorat qilish;

Oldingi tahrirga qarang.

8) soliq tekshiruvini oʻtkazishga soliq toʻlovchi tomonidan toʻsqinlik qilingan yoki soliq toʻlovchi daromadlar olish uchun foydalanayotgan yoxud soliq solish obyektini saqlash bilan bogʻliq hududlarni, binolarni, shu jumladan joylarni koʻzdan kechirish uchun davlat soliq xizmati organining mansabdor shaxslarini kiritish rad etilgan, soliq toʻlovchi qayd etilgan manzilda boʻlmagan, shuningdek soliq toʻlovchi tomonidan soliq hisoboti va (yoki) moliyaviy hisobot, kameral nazorat natijalari boʻyicha tafovutlarning asoslari yoxud aniqlashtirilgan soliq hisoboti belgilangan muddatda taqdim etilmagan hollarda banklardagi hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib turish yuzasidan sud tartibida choralar koʻrish (jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish aniqlangan hollar bundan mustasno).

(5-modda birinchi qismining 8-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2015-yil 29-dekabrdagi OʻRQ-396-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2015-y., 52-son, 645-modda)

Keyingi tahrirga qarang.

9) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda:

Keyingi tahrirga qarang.

soliqlarga oid huquqbuzarliklar haqidagi ishlarni koʻrib chiqish hamda yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan moliyaviy jazo choralarini qoʻllash. Xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan moliyaviy jazo choralari sud tartibida qoʻllaniladi, ular sodir etilgan huquqbuzarlikdagi aybiga iqror boʻlgan va moliyaviy jazo choralari summalarini ixtiyoriy ravishda toʻlagan hollar bundan mustasno;

LexUZ sharhi

Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 168, 218-moddalari.

maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish va maʼmuriy jazo choralarini qoʻllash;

LexUZ sharhi

Qoʻshimcha maʼlumot uchun qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 264-moddasi.

10) soliqlarga oid huquqbuzarliklarning aniqlangan faktlari boʻyicha tovar-moddiy boyliklarni qonun hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda davlat daromadiga oʻtkazish. Soliq toʻlovchilar — yuridik shaxslarning, yakka tartibdagi tadbirkorlarning tovar-moddiy boyliklarini davlat daromadiga oʻtkazish sud tartibida amalga oshiriladi;

Keyingi tahrirga qarang.

11) soliq toʻlovchilarning gʻayriqonuniy ravishda olgan mablagʻlarini davlat daromadiga undirish haqida ularga nisbatan sudda daʼvolar qoʻzgʻatish;

12) soliq toʻlovchiga majburiyatini bajarishi zarurligi haqida hamda soliq qarzini majburiy undirish yuzasidan koʻriladigan choralar toʻgʻrisida talabnoma yuborish;

Oldingi tahrirga qarang.

13) soliq toʻlovchi soliq hisoboti taqdim etilgan sanadan eʼtiboran oʻn kun ichida yozma ariza, shu jumladan soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti orqali yuboriladigan ariza bermagan taqdirda, soliqlarning ortiqcha toʻlangan summalarini boshqa turdagi soliqlar boʻyicha soliq qarzini, penya va jarimalarni uzish hisobiga hisobga olishni amalga oshirish toʻgʻrisida tegishli moliya organlariga mustaqil ravishda xulosa taqdim etish;

(5-modda birinchi qismining 13-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 13-iyundagi OʻRQ-436-son Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 24-son, 487-modda)

14) Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksida belgilangan hollarda, agar hujjatlar chet tilida tuzilgan boʻlsa, ularning notarial tartibda tasdiqlangan davlat tilidagi tarjimasini talab qilish;

15) taxmin qilinayotgan soliq solinadigan foydadan kelib chiqqan holda hisoblab chiqarilgan yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi summasi hisobot davri uchun budjetga toʻlanishi lozim boʻlgan yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻi summasiga nisbatan 10 foizdan koʻproq kamaytirilgan taqdirda, joriy toʻlovlarni yuridik shaxslardan olinadigan foyda soligʻining haqiqiy summasidan kelib chiqib, penya hisoblagan holda qayta hisoblash;

(5-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 31-dekabrdagi OʻRQ-197-sonli Qonuni tahririda — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 52-son, 513-modda)

Oldingi tahrirga qarang.

16) bozorlar, savdo komplekslari hududlarida va ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarini vaqtincha saqlash joylarida bir martalik yigʻimlar, ijara haqi toʻliq tushishi va ularning topshirilishi hisobga olinishiga, fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalaridan, toʻlovlarni plastik kartochkalar asosida qabul qilish boʻyicha hisob-kitob terminallaridan foydalanilishiga, shuningdek savdo va xizmat koʻrsatish qoidalariga rioya etilishiga oid qisqa muddatli tekshiruvlar oʻtkazish;

(5-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 15-sentabrdagi OʻRQ-256-sonli Qonuniga muvofiq 16-band bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2010-y., 37-son, 314-modda)

Oldingi tahrirga qarang.

17) bozorlar, savdo komplekslari hududlarida va ularga tutash boʻlgan avtotransport vositalarini vaqtincha saqlash joylarida aniqlangan moliyaviy-iqtisodiy va soliq sohalarida huquqbuzarliklar sodir etilganligi faktlari yuzasidan tergovga qadar tekshiruvlar oʻtkazish, ular boʻyicha jinoyat ishlari qoʻzgʻatish hamda surishtiruv oʻtkazib, jinoyat ishlarini tergovga tegishliligiga koʻra huquqni muhofaza qiluvchi organlarga topshirish.

(5-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 15-sentabrdagi OʻRQ-256-sonli Qonuniga muvofiq 17-band bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2010-y., 37-son, 314-modda)

Keyingi tahrirga qarang.

Davlat soliq xizmati organlari ushbu Qonunda va boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilgan oʻzga huquqlarga ham egadirlar.

Keyingi tahrirga qarang.

Oldingi tahrirga qarang.

Ushbu modda birinchi qismining 1—7-bandlarida nazarda tutilgan huquqlar davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslariga, 8—15-bandlarida nazarda tutilgan huquqlar faqat davlat soliq xizmati organlari boshliqlariga va ularning oʻrinbosarlariga, 16 va 17-bandlarida nazarda tutilgan huquqlar esa davlat soliq xizmati organlarining qonun hujjatlarida vakolat berilgan boʻlinmalari mansabdor shaxslariga belgilangan tartibda beriladi.

(5-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 15-sentabrdagi OʻRQ-256-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 37-son, 314-modda)

Keyingi tahrirga qarang.

Davlat soliq xizmati organlari davlat statistika, axborot, arxiv, maʼlumot va boshqa tashkilotlarining soliq toʻlovchilar haqidagi maʼlumotlarni berish yuzasidan koʻrsatadigan xizmatlari (bajaradigan ishlari) uchun haq toʻlashdan ozod qilinadi.

6-modda. Davlat soliq xizmati organlarining majburiyatlari

Oldingi tahrirga qarang.

Davlat soliq xizmati organlari:

1) soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi, soliqlarning toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, budjetga va davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻliq hamda oʻz vaqtida toʻlanishi, shuningdek fuqarolarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga jamgʻarib boriladigan majburiy pensiya badallarining toʻgʻri va toʻliq hisoblab chiqarilishi hamda oʻz vaqtida kiritilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirishi, ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari talablariga rioya etishi;

Keyingi tahrirga qarang.

2) soliq toʻlovchilarning huquqlarini hamda qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilishi;

3) soliq toʻlovchilar, soliq solish obyektlari va soliq solish bilan bogʻliq obyektlar, hisoblab chiqarilgan va toʻlangan soliqlarning toʻliq va oʻz vaqtida hisobga olinishini, shuningdek jismoniy shaxslarning tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish tartibiga rioya etishlari yuzasidan nazoratni taʼminlashi;

4) soliq tekshiruvlari oʻtkazilayotganda soliq toʻlovchilarga ularning huquqlari va majburiyatlarini maʼlum qilishi, shuningdek tekshirishlarni tartibga solishga doir qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga rioya etishi;

5) soliq toʻlovchilarga oʻtkazilgan tekshiruvlar natijalari toʻgʻrisida maʼlum qilishi;