Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

“xorijdan mablagʻ jalb qilish” — Oʻzbekiston Respublikasi yoki uning rezidenti tomonidan xorijiy davlatlar yoki norezidentlar aktivlarining (kreditlar, zayomlar va boshqalarning) mazkur xorijiy davlatga yoki norezidentga yoxud ularning talabiga koʻra uchinchi shaxsga shartlashilgan davrda adekvat aktivlarni, shu jumladan aktivlardan foydalanganlik uchun toʻlovlarni taqdim etish majburiyatini oʻz zimmasiga olgan holda jalb etilishi;

“davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi” — aktivlarni chet el manbalaridan (xorijiy davlatlar, ularning yuridik shaxslaridan va xalqaro tashkilotlardan) jalb etish hamda buning natijasida Oʻzbekiston Respublikasining qarz oluvchi sifatidagi yoki qarz oluvchi rezidentlarning oʻz kreditlari (zayomlari)ni toʻlashiga kafil sifatidagi majburiyatlari yuzaga kelishi;

“rezidentning tashqi qarzi” — uning xorijdan mablagʻ jalb qilishi natijasida yuzaga kelgan majburiyatlari yigʻindisi;

“davlat tashqi qarzi” — davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi natijasida yuzaga kelgan Oʻzbekiston Respublikasining majburiyatlari yigʻindisi;

“umumiy tashqi qarz” — rezidentlarning davlat tomonidan kafolatlanmagan tashqi qarzlari hamda davlat tashqi qarzi summasi;

“qarz oluvchi” — xorijdan mablagʻ jalb qilgan yoxud xorijdan mablagʻ jalb qilish niyatini hujjat bilan tasdiqlagan Oʻzbekiston Respublikasi nomidan ish koʻruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoki rezident;

“kredit beruvchi” — xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisidagi shartnoma boʻyicha aktivlar bergan yoki aktivlar berish niyatida boʻlgan xorijiy davlat yoki norezident (xorijiy davlatlarning yuridik va jismoniy shaxslari). Agar norezidentlar bir nechta boʻlsa, u holda kreditorlar guruhidagi vakolatli boshqaruvchi vazifasini bajaruvchi norezident kredit beruvchi hisoblanishi mumkin.

Xorijdan mablagʻ jalb qilish bilan bogʻliq munosabatlar ushbu Qonun hamda boshqa qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida Oʻzbekiston Respublikasining xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida bayon etilganidan koʻra boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnomalar qoidalari qoʻllanadi.

Xorijdan mablagʻ quyidagi yoʻllar bilan jalb qilinadi:

davlat yoki Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlmish yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan zayomlar, tovarlar yoki xizmatlarni import qilish shaklida kreditlar jalb etilishi;

norezidentlar mablagʻlarining Oʻzbekiston Respublikasi moliya institutlari tomonidan depozitlarga jalb etilishi;

lizing operatsiyalari;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va rezidentlarning obligatsiyalar, veksellar hamda boshqa xil qimmatli qogʻozlar chiqarib, chet el bozorlarida joylashtirishi;

boshqa tur va shakllardan foydalanish.

Davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan shartnomalar tuzish huquqiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoki ular tomonidan vakolat berilgan organ egadir.

Davlat tashqi qarzining eng yuqori miqdori har yili Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari tomonidan kelgusi yil uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti va davlat maqsadli jamgʻarmalari budjetlari qabul qilinayotganda belgilanadi.

Davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi toʻgʻrisidagi shartnomalarni tuzish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasining davlat kafolati (bundan buyon matnda davlat kafolati deb yuritiladi) qarz oluvchi-rezident oʻzidan undiriladigan summani qarz (kredit) berish kelishuvlarida belgilangan muddatda toʻlamagan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasining qarz beruvchi oldidagi qarzni toʻliq yoki qisman toʻlash majburiyatidir.

Davlat kafolatlari qarz beruvchilarga qarz oluvchi-rezidentlar oʻzlari olgan kreditlar (qarzlar) boʻyicha majburiyatlarni bajarishining taʼminoti sifatida beriladi. Jismoniy shaxslarning majburiyatlari boʻyicha davlat kafolatlari berilmaydi.

Kreditlar (qarzlar) boʻyicha davlat kafolatlari qarz oluvchi bilan tuzilgan shartnoma shartlari asosida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga koʻra beriladi.

Kafil oldidagi shartnoma majburiyatlari qarz oluvchi tomonidan bajarilmagan taqdirda, u kafil bilan kelishmay turib foydani taqsimlashga hamda boshqa qarzlar boʻyicha toʻlovlarni amalga oshirishga haqli emas.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi davlat kafolatlarini rasmiylashtirish boʻyicha vakolatli organdir.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi berilgan davlat kafolatlari bilan shart qilib qoʻyilgan toʻlovlarni amalga oshirgach, amalga oshirilgan toʻlovlar va ular bilan bogʻliq xarajatlar summasini qarz oluvchi-rezidentdan soʻzsiz undirib olish huquqiga ega.

Davlat kafolatlarini rasmiylashtirish, berish, roʻyxatdan oʻtkazish va ular boʻyicha majburiyatlarni bajarish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Agar rezidentlarning qarz majburiyatlari kafolatlanmagan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi ular yuzasidan javobgar boʻlmaydi.

Qarz oluvchi quyidagilarni bajarishi:

oʻzi tuzgan shartnomalardan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarishi;

xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisida tuzilgan shartnomalar hamda ular yuzasidan operatsiyalar haqida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga, kafolatlangan qarzlar boʻyicha esa Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga ham hisobotlar taqdim etishi;

har bir alohida tashqi qarz boʻyicha qarzning toʻliq toʻlanganligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga xabar berishi shart.

Xorijdan mablagʻ jalb qilish borasida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining vakolatlariga quyidagilar kiradi:

xorijdan mablagʻ jalb qilish masalalari yuzasidan xalqaro moliya tashkilotlari bilan muzokaralar olib borish;

davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi boʻyicha loyihalarni baholash;

davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi boʻyicha shartnomalarni va davlat kafolatlarini roʻyxatdan oʻtkazish;

davlat tashqi qarzini hisobga olish va monitoring qilish;

davlat tashqi qarziga xizmat koʻrsatish, davlat kafolatlarini bajarish;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlar.

Xorijdan mablagʻ jalb qilish borasida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining vakolatlariga quyidagilar kiradi:

xorijdan mablagʻ jalb qilish masalalari boʻyicha xalqaro moliya tashkilotlari bilan muzokaralar olib borish;

Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan kafolatlanmagan xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisidagi shartnomalarni roʻyxatga olish;

xorijdan mablagʻ jalb qilishga doir operatsiyalarni hisobga olish va kuzatib borish;

umumiy tashqi qarzning hisobini yuritish;

davlat tashqi qarzlariga hisob-kitob-bank xizmati koʻrsatilishini tashkil etish;

Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan kafolatlangan xorijdan jalb qilingan mablagʻlarga hisob-kitob-bank xizmatlari koʻrsatish yuzasidan vakolatli banklarga agentlik vakolatlarini berish;

xorijdan mablagʻ jalb qilish boʻyicha maʼlumotlar bazasini yaratish;

Vazirlar Mahkamasiga rezidentlarning tashqi qarzi boʻyicha axborotlar taqdim etish;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlar.

Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilish sohasidagi vakolatlari jumlasiga quyidagilar kiradi:

davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilish hajmlarini va uning maqsadga muvofiqligini baholash, davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilish boʻyicha olinadigan mablagʻlardan samarali hamda oqilona foydalanilishi, shuningdek davlat tashqi qarzlariga oʻz vaqtida xizmat koʻrsatilishi ustidan nazorat qilish;

davlatning xorijdan mablagʻ jalb qilishi hisobidan amalga oshiriladigan investitsiya loyihalarining maqsadga muvofiqligi va asoslanganligini baholash;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlar.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki xalqaro moliya tashkilotlariga Oʻzbekiston Respublikasining tuzilgan shartnomalarga muvofiq xorijdan mablagʻ jalb qilishi toʻgʻrisida axborot taqdim etadi.

Xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisidagi shartnomalar bilan bogʻliq masalalar yuzasidan qarz beruvchi bilan qarz oluvchi oʻrtasida chiqqan bahslar, agar xalqaro shartnomalarda boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, sud tartibida yoki taraflarning kelishuviga koʻra — xolislar tekshiruvi tartibida hal etiladi.

Xorijdan mablagʻ jalb qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzgan shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.