|
Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 05.12.2018
|
Hujjat 13.01.1997 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish |
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
“YER OSTI BOYLIKLARI TOʻGʻRISIDA”GI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUNIGA MUVOFIQ NORMATIV HUJJATLARNI TASDIQLASh HAQIDA
LexUZ sharhiMazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 4-dekabrdagi 983-sonli “Yer qaʼrini geologik oʻrganish, foydalanish va muhofaza qilish sohasidagi boshqaruv va nazorat qilish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
“Yer osti boyliklari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagi:
Foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun kon ajratmalari berish tartibi toʻgʻrisidagi Nizom 1-ilovaga muvofiq;
Yer osti boyliklaridan foydalanish va muhofaza qilish, yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan oqilona foydalanish ustidan davlat tekshiruvi va nazorati oʻrnatish toʻgʻrisidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Keyingi tahrirga qarang.
2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Yoqilgʻi sanoati va energetika boʻlimiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri Oʻ. SULTONOV
Toshkent sh.,
1997-yil 13-yanvar,
19-son
Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 13-yanvardagi 19-son qaroriga
1-ILOVA
1-ILOVA
Foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun kon ajratmalari berish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
I. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom “Yer osti boyliklari toʻgʻrisida”, “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”, “Arxitektura va shaharsozlik toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunlari, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi (“Oʻzsanoattexnazorat” davlat qoʻmitasi) toʻgʻrisidagi Nizom talablari hisobga olingan holda ishlab chiqilgan.
Keyingi tahrirga qarang.
Nizom Oʻzbekiston Respublikasi hududida foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari, shu jumladan, neft, gaz hamda boshqa moddalar va materiallarni yer ostida saqlash, inshootlar qurish va ulardan foydalanish, zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish, oqova suvlarni (kommunal-maishiy maqsaddagidan tashqari) chiqarib yuborish uchun kon ajratmalari berishning yagona tartibini belgilaydi.
Litsenziyaga muvofiq va yer osti boyliklaridan foydalanish huquqini beruvchi litsenziyada koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanishga berilgan maydoni va chuqurligiga koʻra cheklangan yer qaʼrining geometriklashtirilgan uchastkasi kon ajratmalari deb ataladi.
* Ushbu Nizomda kon ajratmasi deganda foydalanuvchiga foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun beriladigan ham ishlov berilgan, ham ishlov berilmagan yer qaʼrining bir qismi tushuniladi (keyingi oʻrinlarda “kon ajratmasi” deb ataladi).
2. Nizom, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlarini loyihalashtiruvchi, quruvchi, foydalanuvchi va rekonstruksiya qiluvchi barcha yer qaʼridan foydalanuvchilar uchun majburiy hisoblanadi.
3. Kon ajratmalari olingan litsenziyalarga muvofiq foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari qurish va ulardan foydalanish huquqiga ega boʻlgan korxonalargagina ushbu korxonalarda maxsus loyihalar va kon-texnika xizmatlari mavjud boʻlgan taqdirda, berilishi mumkin.
4. Ishlangan kon inshooti yoki yer qaʼrining bir qismidan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari qurish va ulardan foydalanish yoxud konlarda obyektlarni joylashtirish uchun foydalanishni moʻljallayotgan qazilma boyliklarni qazib olish boʻyicha yer qaʼridan foydalanuvchi koʻrsatib oʻtilgan ishlar boshlangunga qadar unda foydali qazilma koniga ishlov berishga kon ajratmasi bor yoki yoʻqligidan qatʼi nazar, mazkur Nizomga muvofiq kon ajratmasi olishga majburdir.
5. Foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlarini qurish va ulardan foydalanish uchun kon ajratmasi, shu jumladan foydali qazilmalarni qazuvchi tugatilgan, konservatsiya qilingan yoki ishlab turgan korxonalarning ishlangan konlarida ham, Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi tomonidan beriladi. Yer osti inshootlari qurish va ulardan foydalanish yoki foydali qazilmalarni qazib oluvchi ishlab turgan korxonaning ishlov berilgan konlaridagi obyektlarga joylashtirish uchun kon ajratmasi foydali qazilmalarni qazuvchi korxona ixtiyorida boʻlgan yer qaʼridan foydalanuvchining roziligi bilan amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
6. Zararli moddalarni va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish, oqova suvlarni chiqarib yuborish uchun kon ajratmasi berishga istisno hollarda hamda har bir aniq holatda maxsus talablar va shartlarga rioya qilingan taqdirda yoʻl qoʻyiladi. Ixtisoslashtirilgan ilmiy-tadqiqot tashkilotining zararli moddalarni, ishlab chiqarish chiqindilari va oqova suvlarni zararsizlantirish va foydali suratda ishlatishning texnik imkoniyati yoʻqligi, shuningdek, zararli moddalar, ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish yoki oqova suvlarni yoki chiqarib tashlash moʻljallanayotgan gorizontlarning aralashib ketuvchi jinslari va qatlam suvlari bilan birga qoʻshilishi haqidagi xulosasi zarurligi toʻgʻrisidagi shart mana shunday shartlardan biri hisoblanadi.
7. Foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yangidan qurilayotgan yer osti inshootlari uchun, shuningdek, mavjud kon ajratmasiga yer qaʼrining bir qismini kesish (qoʻshish) zarurligini keltirib chiqaruvchi bunday inshootlarni rekonstruksiya qilish uchun kon ajratmasi loyiha hujjatlari tasdiqlangandan keyin bir oy muddatda koʻrsatib oʻtilgan inshootlar qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) boshlanishidan oldin rasmiylashtirilishi kerak.
8. Mavjud kon ajratmasiga nisbatan yer qaʼrining bir qismini kesish (qoʻshish) mazkur Nizom bilan belgilangan tartibda yangi kon ajratmasi sifatida rasmiylashtiriladi.
9. Yer osti inshooti qurilishi foydali qazilmalar qatlami mavjud boʻlgan maydonda yoki ilgari kon inshootlari bilan ishlangan jins qatlamida boshlangan taqdirda, uni soʻrovchi korxona yoki tashkilot kon ajratmasi rasmiylashtirilgunga qadar foydali qazilmalar joylashgan maydonda imorat qurish uchun belgilangan tartibda ruxsatnoma olishi zarur.
10. Foydali qazilmalar qazish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlarini litsenziyasiz va kon ajratilmasisiz qurish va ulardan foydalanish, teng ravishda uning tashqarisida ham, yer osti boyliklaridan oʻzboshimchalik bilan foydalanish hisoblanadi hamda Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan taqiqlanadi va ishlab chiqarish xarajatlarining oʻrni qoplanmasdan belgilangan tartibda toʻxtatiladi.
11. Foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda obyektlar qurilishini (rekonstruksiya qilinishining) loyihalashtirish jarayonida kon ajratmasi moʻljallanayotgan parametrlari oldindan “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi va Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi bilan kelishib olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
12. Yer osti boyliklaridan foydalanuvchining unga berilgan kon ajratmasini boshqa yuridik va jismoniy shaxslarga berishi taqiqlanadi. Yer osti inshootining tegishliligi oʻzgargan taqdirda kon ajratmasi mazkur Nizomda belgilangan tartibda yangi sifatida qayta rasmiylashtirilishi kerak.
Korxonaning nomi oʻzgargan taqdirda faqat kon ajratmasi dalolatnomasi va topografiya rejasi nusxasidagi yozuvlar qayta rasmiylashtiriladi.
13. Foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda yer osti inshootlari qurish maydonlarini tanlash komissiya tomonidan amalga oshiriladi. Komissiyaning tarkibi va ish tartibi Qurilish meʼyorlari va normalari hamda “Davarxitektqurilish” qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan tegishli nizomlar bilan belgilanadi.
Foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda yer osti inshooti va obyektlar qurilishi uchun yer uchastkasi berish toʻgʻrisidagi iltimosnoma hamda uning ajratilishi Oʻzbekiston Respublikasining yer toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda korxona (buyurtmachi) tomonidan beriladi.
14. Foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda yer osti inshootlari va obyektlari qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) boʻyicha ishlarni mablagʻ bilan taʼminlashga kon ajratmasini tasdiqlovchi litsenziya va dalolatnoma, shuningdek, davlat ekologiya ekspertizasining ijobiy xulosasi mavjud boʻlgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi va ular olib qoʻyilishi bilan toʻxtatiladi.
II. Kon ajratmasiga nisbatan asosiy talablar
1. Kon ajratmasi yer qaʼrining, geologik tuzilishning, kon-texnika va gidrogeologiya sharoitlarining zarur darajada batafsil oʻrganilgan qismigagina beriladi, undan foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish esa shu yaqin oradagi foydali qazilma konlari ishlanishini qiyinlashtirmaydi hamda kon ishlanmalariga, yer yuzasi va suv obyektlariga neft, gaz va boshqa moddalar va materiallarning ular saqlanishida suqilib kirishini, yer osti boyliklariga tashlanadigan oqova suvlar, yer qaʼriga koʻmilgan zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilarini istisno etadi.
2. Kon ajratmasi chegaralari togʻ jinslarining siljishi va qulashi zonalarini, shuningdek, ushbu inshootlarning normal ishlab turishini taʼminlovchi saqlovchi va toʻsuvchi tseliklarni hisobga olgan holda loyihalashtirilayotgan yer osti inshootining texnik chegaralari bilan belgilanadi.
Zararli moddalarni, radioaktiv chiqindilar va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmishda, oqova suvlarni chiqarib tashlashda kon ajratmasi konturi ularni qatʼiy belgilangan chegaralarda lokalizatsiya qilish taʼminlanishi mumkin boʻlgan yer qaʼri qismi bilan belgilanadi.
Gazni yer ostida saqlash uchun kon ajratmasi chegaralari bunday saqlash joyi qurilishi uchun loyiha hujjatlariga muvofiq bugʻ qatlamlari bilan tugallanadigan gazning eng koʻp hajmda tarqalishi konturlari bilan, pyezometrik quduqlar mavjud boʻlgan taqdirda esa ushbu quduqlarni qamrab oluvchi konturlar bilan belgilanadi. Gazni yer ostida saqlash omborlari qurilishi uchun ular joylashgan bir maydonga toʻgʻrilangan bir yoki bir necha bugʻ qatlamlaridan, shuningdek ishlangan neft, gaz yoki suvli qatlamlardan (gorizontlardan) foydalanish mumkin.
Neft, gaz hamda boshqa moddalar va materiallarni yer ostida saqlash uchun kon ajratmasi chegaralarini belgilash, zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish, oqova suvlarni chiqarib yuborish aholi yashash joylari, xalq xoʻjaligi obyektlari, tabiiy obyektlar va boshqa obyektlar uchun belgilangan sanitariya zonalarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
3. Foydali qazilmalarni qazib olish boʻyicha ishlab turgan korxonalarning kon ishlanmalarida, shuningdek, foydali qazilma konlar yaqinidagi yer qaʼri uchastkalarida yer osti inshootlari qurish va ulardan foydalanish uchun kon ajratmasi berish uchun foydalanilayotgan inshootlar va ishlanayotgan konlarning oʻzaro zararli taʼsiri istisno etilgan hollarda yoʻl qoʻyiladi.
4. Kon ajratmasi muddatsiz yoki muddatli foydalanishga beriladi.
Yer osti boyliklaridan muddatli foydalanishda kon ajratmasi litsenziya bilan belgilanadigan muddatga, gazni yer ostida saqlash va neftni yer ostida saqlash uchun 8 yildan koʻp boʻlmagan muddatga beriladi. Zarurat boʻlganda kon ajratmasining amal qilish muddati uzaytirilishi mumkin. Kon ajratmasining amal qilish muddati uzaytirilganda faqat kon ajratmasi dalolatnomasi va topografiya rejalaridagi yozuvlar qayta rasmiylashtiriladi.
5. Korxonalar, binolar, inshootlar, shaharlar va boshqa aholi yashash joylari, kurortlar, oʻrmonzorlar, qoʻriqxonalar, suv taʼminoti manbalari, daryolar, suv havzalari, tarix, madaniyat va sanʼat yodgorliklari, qimmatli qishloq xoʻjaligi ekinlari, chegara polosalari, aerodromlar, maxsus vazifalarga moʻljallangan poligonlar, begonalashtirish polosalari, qalʼalar va mustahkamlangan rayonlar, qabristonlar va boshqa obyektlar joylashgan hududlar qaʼridan kon ajratmasi uchun manfaatdor vazirliklar, idoralar, tashkilotlar, mahalliy hokimiyat organlari va davlat nazorati organlari bilan kelishuv mavjud boʻlgan taqdirdagina yoʻl qoʻyiladi.
6. Loyiha tashkiloti boʻlajak kon ajratmasining asosiy parametrlarini loyihalashtirishga topshiriq olgandan keyin “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi bilan kelishib olishi shart. Buning uchun buyurtmanoma yuboriladi va unda loyihalashtirilayotgan korxonaning nomi va manzili, kon ajratmasi nima maqsadda soʻralayotganligi, uning joylashgan oʻrni, yer osti boyliklari uchastkasining geologik tuzilishi, kon-texnika va gidrogeologik sharoitlari toʻgʻrisida qisqacha maʼlumotlar koʻrsatiladi hamda kon ajratmasi asosiy parametrlarining texnik-iqtisodiy asoslanishi beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Buyurtmanomaga quyidagilar ilova qilinadi:
topografiya rejasi, geologiya xaritasi va geologik kesimlari nusxalari, ularda boʻlajak kon ajratmasining konturi koʻrsatilgan holda (zararli moddalarni va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish, oqova suvlarni chiqarib yuborish, gaz, neft va neft mahsulotlarini yer ostida saqlash joylari tashkil etish uchun boʻlajak kon ajratmasining asosiy parametrlarini kelishishda geologiya xaritalaridan tashqari koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanish moʻljallanayotgan gorizontning ustki qatlami va etagi boʻyicha tarkibiy xaritalar ilova qilinishi kerak);
manfaatdor korxona yoki tashkilotning foydali qazilma boyliklarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshooti tashkil etish zarurligi va unga yoʻl qoʻyilishi haqidagi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining mahalliy organlari bilan kelishilgan qarori;
manfaatdor yer osti boyliklaridan foydalanuvchining ishlangan konlardan yoki yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish toʻgʻrisidagi “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan qarori (agar ushbu ishlangan kon yoki yer qaʼri uchastkasi “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi tomonidan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari va ulardan foydalanish uchun istiqboli bor sifatida hisobga olingan taqdirda);
Keyingi tahrirga qarang.
hududiy geologiya ishlab chiqarish birlashmasi (Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya qoʻmitasi)ning u boʻyicha boʻlajak kon ajratmasining asosiy parametrlari kelishiladigan yer qaʼri uchastkasi toʻgʻrisidagi xulosasi;
foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootini loyihalashtirish uchun “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan topshiriq nusxasi.
Keyingi tahrirga qarang.
Kon ajratmasi asosiy parametrlarining dastlabki kelishuvini Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi loyiha tashkiloti nomiga xat bilan rasmiylashtiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining mulohazalari va takliflari kon ajratmasi loyihasini keyinchalik tayyorlashda hisobga olinishi kerak.
Keyingi tahrirga qarang.
Kon ajratmasi loyihasi foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda yer qaʼridan foydalanishdan manfaatdor boʻlgan korxona tomonidan yoki uning topshirigʻi bilan “Yer osti boyliklari toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni va mazkur Nizom talablari hisobga olingan holda ixtisoslashtirilgan loyiha tashkiloti tomonidan ishlab chiqiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
III. Kon ajratmasi loyihasining mazmuni
1. Yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish uchun kon ajratmasi loyihasi quyidagi boʻlimlardan iborat boʻlishi kerak:
tushuntirish xati;
kon ajratmasining uch oʻlchamli chegaralarini va oʻlchamlari hisob-kitobini asoslash;
soʻralayotgan kon ajratmasi chegaralarida yuza topografik rejasi, geologiya xaritalari va kesimlari nusxalari.
Tushuntirish xatida:
kon ajratmasi soʻrashdan maqsad, uning maʼmuriy joylashgan oʻrni, yer osti inshootini loyihalashtirgan va kon ajratmasi loyihasini tayyorlagan tashkilotning nomi koʻrsatilishi;
soʻralayotgan kon ajratmasi ustidagi hudud toʻgʻrisidagi, shu jumladan, qishloq xoʻjaligi va oʻrmon yer maydonlari, daryolar, koʻllar va boshqa suv obyektlari, aholi yashash joylari va sanoat obyektlari, alohida imoratlar va inshootlar, shuningdek, yer toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq yer qaysi toifaga kiritilganligi toʻgʻrisidagi umumiy maʼlumotlar keltirilishi;
kon ajratmasi doirasida, shuningdek, unga tutashib ketgan zonalarda yer qaʼri uchastkasining qisqacha geologik tavsifi berilishi, shu jumladan, ushbu uchastkaning geologik tuzilishi, kon-texnika va gidrogeologik sharoitlari hamda ularning oʻrganilganligi darajasi ifodalanmogʻi;
uning uchun kon ajratmasi soʻralayotgan yer osti inshooti qurilishi moʻljallanayotgan joydagi foydali qazilmalar konlari, shuningdek, foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda va foydali qazilmalarni qazib olish uchun yer qaʼridan foydalanish uchun berilgan aralash kon ajratmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi zarur.
Kon ajratmasi tugatilgan, konservatsiya qilingan yoxud foydali qazilmalarni qazish boʻyicha ishlab turgan korxonaning ishlangan konlari uchun soʻralayotgan hollarda ushbu korxona toʻgʻrisidagi qisqacha maʼlumot, shu jumladan, kon yuzasini ochish va ishlash tizimi sxemasi, foydalanilishi kerak boʻlgan kon ishlanmalari va burgʻulash quduqlarining holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar qoʻshimcha ravishda keltiriladi;
kon ajratmasini olish zarurligi asoslaniladi;
yer osti inshootidan foydalanishda bajarilishi kerak boʻlgan asosiy talablar bayon qilinadi.
Kon ajratmasi chegaralari va oʻlchamlari hisob-kitobini asoslash kon ajratmasiga kiritiladigan yer osti makonining hajmi belgilangan holda maydon boʻyicha ham, vertikal belgilar boʻyicha ham amalga oshirilishi kerak.
Yuzaning topografiya rejasi, geologiya xaritalari va kesimlari nusxalari ularni tuzish boʻyicha amaldagi yoʻriqnomalar talablariga javob berishi kerak.
Neft, gaz hamda boshqa moddalar va materiallarni yer ostida saqlash, zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish, oqova suvlarni chiqarib tashlash uchun kon ajratmasi loyihalarida, shuningdek, koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanish moʻljallanayotgan gorizontning ustki qatlami va etagi boʻyicha tarkibiy xaritalar ham boʻlishi kerak.
Topografiya rejasining nusxasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:
tayanch geodeziya tarmogʻi punktlari, oʻrmonzorlar va qishloq xoʻjaligi ekinlarining konturlari, aholi yashash joylari, kon inshootlari, suv obyektlari, yoʻllar, yuza va yer osti kommunikatsiyalari, tabiat, tarix va madaniyat yodgorliklari, alohida imoratlar va inshootlar, ularning necha qavat ekanligi, kon inshootlari va burgʻulash quduqlarining ogʻzi, foydali qazilmalar konlari va aralash kon ajratmalari joylashgan chegaralar hamda loyihadagi ajratma chegaralari.
Varaqning boʻsh qismida reja toʻldirilgan sana, gorizontal yassilikda kon ajratmasi proyeksiyasi maydoni ( ming kv.m), grafik jihatdan reja va kesimlar bilan belgilanadigan soʻralayotgan kon ajratmasi burchak nuqtalari yoki oʻziga xos nuqtalarining x, y, z koordinatlari kattaligi koʻrsatiladi.
Varaqning yuqori oʻng tomonida kon ajratmasi berilganligini tasdiqlovchi yozuv uchun joy qoldiriladi.
Topografiya rejasi nusxasi masshtabi foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish uchun moʻljallanayotgan yer qaʼri uchastkasining oʻlchamiga bogʻliq ravishda tanlanadi va u 1:5000 masshtabdan mayda boʻlmasligi kerak. Ancha katta maydonga va uzunlikka ega boʻlgan yer osti inshootlari uchun rejalarni 1:5000 masshtabdan 1:25000 masshtabgacha foydalanishga ruxsat beriladi.
Foydali qazilmalar qazib olish boʻyicha tugatilgan, konservatsiya qilingan yoki ishlab turgan korxonalarning ishlatilgan kon inshootlaridan foydalanish uchun kon ajratmasi loyihalariga ushbu korxonalar kon inshootlari rejalari qoʻshimcha ravishda kiritiladi va ularda foydalanish moʻljallanayotgan inshootlar koʻrsatiladi.
Zarur boʻlganda kon ajratmasi chegaralari tarkibiy xaritalarda va vertikal kesimlarda ham koʻrsatiladi.
2. Kon ajratmasi muddatsiz foydalanish uchun rasmiylashtirilganda topografiya rejasining ikki nusxasi sintetik plyonkalarda yoki uzoq vaqt saqlash uchun yaroqli boʻlgan boshqa materiallarda tayyorlanishi kerak.
Kon ajratmasini 10 yilgacha boʻlgan muddatga rasmiylashtirishda topografiya rejasi nusxasi qogʻozda tayyorlanishi mumkin.
Kon ajratmasi chegaralari tushiriladigan tarkibiy xaritalar va vertikal kesimlar nusxalariga ham shunday talablar qoʻyiladi.
3. Yer ajratmasi loyihasiga quyidagilar ilova qilinishi kerak:
yer qaʼridan foydalanish huquqini beradigan litsenziya;
mahalliy hokimiyat organi va yerdan foydalanuvchining kon ajratmasi berilishiga roziligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomasi;
Keyingi tahrirga qarang.
manfaatdor korxona yoki tashkilotning foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshooti barpo etilishi zarurligi va mumkinligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining mahalliy organi bilan kelishilgan qarori;
korxona yoki idoraning ishlangan kon inshooti yoki yer qaʼri uchastkalaridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi bilan kelishilgan qarori;
unda geologik tuzilish, kon-texnika va gidrogeologiya sharoitlari oʻrganilganligi darajasi aks ettirilgan holda hududiy geologiya ishlab chiqarish birlashmasining kon ajratish loyihasi boʻyicha xulosasi;
yuqori turuvchi tashkilotning (boʻysunishiga koʻra) kon ajratmasi berish toʻgʻrisidagi iltimosnomasi;
ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining kon ishlanmalarining loyihada nazarda tutilgan maqsadlarda foydalanish uchun yaroqliligi toʻgʻrisidagi xulosasi;
ilmiy-tadqiqot tashkilotlarining zararli moddalar, ishlab chiqarish chiqindilari yoki oqova suvlarni zararsizlantirish va foydali suratda ishlatishning texnik jihatdan imkoni yoʻqligi haqidagi, shuningdek, zararli moddalar, ishlab chiqarish chiqindilari yoki oqova suvlarning ularni koʻmish yoki chiqarib tashlash moʻljallanayotgan aralashib ketadigan jinslar va gorizontlarning qatlam suvlari bilan birga qoʻshilib ketishi toʻgʻrisidagi xulosasi;
tasarrufida foydali qazilmalarni qazib olish boʻyicha ishlab turgan yoxud konservatsiya qilingan korxona boʻlgan yer qaʼridan foydalanuvchining kon ishlanmalarini foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish uchun boshqa yer qaʼridan foydaluvchiga berishga roziligi;
sanitariya nazorati organining xulosasi.
Izoh. Gaz, neft, boshqa moddalar va materiallarni yer ostida saqlash, zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish, oqova suvlarni chiqarib tashlash uchun inshootlar qurilishi moʻljallanayotganda kon ajratmasi loyihalariga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi mahalliy organining xulosasi ilova qilinishi kerak.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Kon ajratmalari loyihalari va ularga ilovalar tegishli tashkilotlar va korxonalarning rahbarlari tomonidan imzolanadi.
IV. Kon ajratmasi berish tartibi
1 . Litsenziya olgan korxona “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasiga buyurtmanoma yuboradi. Buyurtmanomada korxonaning nomi, uning qaysi idoraga boʻysunishi va manzili, soʻralayotgan kon ajratmasining joylashgan oʻrni va u nima maqsad uchun soʻralayotganligi koʻrsatiladi, shuningdek, foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari qurilishi uchun ekspertiza oʻtkazilganligi va loyiha tasdiqlanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Buyurtmanomaga yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanadigan korxonaning rahbari yoki yuqori turuvchi tashkilot (boʻysunishiga koʻra) rahbari imzo chekadi.
Buyurtmanomaga ilovalar bilan birgalikda ikki nusxada kon ajratmasi loyihasi ilova qilinadi.
2. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi kon ajratmasi loyihasini koʻrib chiqadi va buyurtmanoma olingandan keyin 30 kundan kechikmay u boʻyicha qaror chiqaradi.
Keyingi tahrirga qarang.
Zarur boʻlganda “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining talabiga koʻra kon ajratmasi olishga buyurtmanoma bergan korxona kon ajratmasi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha qoʻshimcha hujjatlarni taqdim etishga va tushuntirishlar berishga majburdir. Bunday hollarda qaror qabul qilish muddati tegishli ravishda uzaytiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Zarur boʻlganda kon ajratmasi loyihalari kon ajratmasini olishdan manfaatdor korxonaning vakili ishtirokida koʻrib chiqilishi mumkin.
3. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi kon ajratmasi berish toʻgʻrisidagi masalani hal etish chogʻida quyidagilarni koʻrib chiqadi va tekshiradi:
Keyingi tahrirga qarang.
yer osti boyliklari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari va mazkur Nizom talablarini hisobga olgan holda topografiya rejasiga yozuvlar toʻgʻri yozilganligi va soʻralayotgan kon ajratmasi chegaralarining asoslanganligi;
kon ajratmasi loyihasi mazmunining mazkur Nizom talablariga muvofiqligi, loyihaga ilova qilinishi kerak boʻlgan hujjatlarning mavjudligi;
kon ajratmasi soʻralayotgan yer osti inshootining loyihasi,uning berilayotgan yer qaʼri uchastkasidan kompleks foydalanish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha, shuningdek, ishlovchilarning va aholining salomatligi va hayoti xavfsizligini taʼminlash, atrof tabiiy muhitni, binolar, inshootlar va boshqa obyektlarni kon ishlarining zararli taʼsiridan muhofaza qilish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha loyiha yechimlarining toʻliqligi va asoslanganligiga oid qismi.
4. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining kon ajratmasi berish toʻgʻrisidagi masala boʻyicha qarori manfaatdor tashkilotlarga maʼlum qilinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining qaroridan norozi boʻlingan taqdirda ushbu qaror ustidan ikki oy muddatda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga shikoyat qilinishi kerak.
Keyingi tahrirga qarang.
5. Kon ajratmasi berish kon ajratmasini tasdiqlovchi dalolatnoma berilishi bilan, shuningdek, topografiya rejasi nusxasining yuqoridagi oʻng burchagidagi yozuv bilan 1 va 2-ilovalarga muvofiq rasmiylashtiriladi.
Kon ajratmasini tasdiqlovchi dalolatnoma ikki nusxada tuziladi. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi rahbarining imzosi gerbli muhr bilan tasdiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Izoh. Kon ajratmasini tasdiqlovchi dalolatnomalarning bosmaxona usulida tayyorlangan va oʻchirib-yozishlarsiz qoʻlda tushda toʻldirilgan blanklarda berilishiga yoʻl qoʻyiladi.
6. Kon ajratmasini tasdiqlovchi dalolatnomaning va kon ajratmasining rasmiylashtirilgan birinchi nusxasi korxonaga beriladi, ushbu hujjatlarning ikkinchi nusxasi “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasida saqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
7. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi tomonidan berilgan kon ajratmalarini hisobga olish 3-ilovada keltirilgan shakl boʻyicha Kon ajratmalarini hisobga olish daftarida amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
V. Kon ajratmasini olgan korxonaning vazifalari
1.Foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda yer qaʼridan foydalanish uchun kon ajratmasi berilgan korxona quyidagilarga majburdir:
yer qaʼridan faqat ular berilgan maqsadlarda foydalanish;
kon ajratmasi va unga tutashib ketgan zonalar doirasida yer qaʼri uchastkasining geologik tuzilishi, kon-texnika, gidrogeologik va boshqa sharoitlari oʻrganilishi toʻliqligini taʼminlash;
yer osti inshootlari qurish va ulardan foydalanish jarayonida kon ishlarining marksheyder taʼminlanishini tashkil etish, shuningdek, geologik va marksheyder hujjatlarini tuzish;
togʻ jinslarining siljishini, ehtimol tutilgan deformatsiya zonasida joylashgan mavjud yer usti inshootlari va qurilayotgan hamda foydalanilayotgan yer osti inshootlari obyektlarining deformatsiyasini kuzatishni tashkil etish;
yer osti inshootlari qurilishi yoki rekonstruksiya qilinishi chogʻida qoʻshimcha ravishda qazib olinadigan, vaqtincha foydalanilmaydigan qazilma boyliklarni saqlash va ularning hisobini yuritish;
kon ishlanmalarining holati, kon ajratmasi bilan belgilangan koʻmilgan zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilari, shuningdek, chiqarib tashlangan oqova suvlarning zararsizlantirilishi chegaralarining saqlanishini muntazam kuzatishni va nazorat qilishni tashkil etish;
ishlovchilar va aholining salomatligi va hayoti xavfsizligini, yer qaʼrini va atrof tabiiy muhitning boshqa obyektlarini, binolar va inshootlarni kon ishlarining zararli taʼsiridan muhofaza qilishni taʼminlash;
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining ruxsatisiz kon ajratmasi hududi ustida binolar, inshootlar va boshqa obyektlar qurilishiga yoʻl qoʻymaslik;
Keyingi tahrirga qarang.
qoʻriqxonalar, tabiat, tarix va madaniyat yodgorliklarining yer qaʼridan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan ishlarning zararli taʼsiridan saqlanishini taʼminlash;
yer qaʼridan foydalanish chogʻida buzilgan yer uchastkalarining xavfsiz holatga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq foydalanish uchun yaroqli holatga keltirilishini taʼminlash;
yer osti gaz omborxonalaridan foydalanish chogʻida haydalayotgan gazning kon ajratmasidan tashqariga harakat qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
yer osti gaz omborxonalari va quduqlarning germetikligini nazorat qilishga oid tadbirlarni muntazam ravishda, bir yilda kamida bir marta amalga oshirish;
nogermetik quduqlardan foydalanishga, shuningdek, gazning boshqa gorizontlarga oqishiga hamda uning yer yuzasiga oqib chiqishiga yoʻl qoʻymaslik.
VI.Yer qaʼridan foydalanish huquqini toʻxtatish asoslari va tartibi
1.Yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish huquqi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda toʻxtatilishi, birmuncha vaqt toʻxtatilishi yoki cheklab qoʻyilishi mumkin.
2. Yer qaʼridan foydalanish huquqi, agar yer qaʼridan foydalanuvchi:
kon ajratmasi berilgandan soʻng bir yil davomida yer qaʼri uchastkasidan u taqdim etilgan maqsadlarda foydalanishga kirishmasa;
atrof tabiiy muhitga va kishilarning salomatligiga salbiy taʼsir koʻrsatishning yoʻl qoʻyiladigan normalaridan ortiqcha boʻlsa;
yer qaʼridan u berilgan maqsadlarga nomuvofiq holda foydalansa;
yer qaʼridan foydalanish va uni muhofaza qilishning boshqa qoidalari buzilgan taqdirda toʻxtatilishi, birmuncha vaqt toʻxtatilishi yoki cheklab qoʻyilishi mumkin.
3. Bunday qonun buzilishlariga yoʻl qoʻyilgan hollarda “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi kon ajratmasini tasdiqlovchi dalolatnomani bekor qiladi hamda litsenziyani olib qoʻyish masalasini qoʻyadi.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun foydalanuvchi korxona konservatsiya qilinganda yoki tugatilganida kon ajratmasi dalolatnomasi korxonani konservatsiya qilish yoki tugatish toʻgʻrisidagi dalolatnoma rasmiylashtirilganidan keyin 30 kun muddatda “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasiga qaytariladi.
Keyingi tahrirga qarang.
VII. Mazkur Nizom talablari qanday bajarilayotganligini nazorat qilish
1. Mazkur Nizom bilan belgilangan kon ajratmasini rasmiylashtirish, uni oʻz vaqtida olish va uning saqlanishi tartibiga rioya qilish uchun javobgarlik yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanuvchi korxona rahbarlari zimmasiga yuklanadi, korxonani loyihalashtirishda esa loyiha bosh muhandisiga va loyihalashtirish tashkiloti rahbariga yuklanadi.
Yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanuvchi korxonalarning rahbarlari mansabdor shaxslari kon ajratmasini tasdiqlovchi dalolatnomada bayon qilingan majburiyatlarning bajarilishi uchun ham javobgar boʻladilar.
Yer qaʼridan oʻzboshimchalik bilan foydalanishda aybdor boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
2. Yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanuvchilarda kon ajratmasi dalolatnomasi mavjudligi, kon ajratmasi hujjatlari toʻliq va toʻgʻriligini nazorat qilishni, shuningdek, kon ajratmasi doirasida yer osti inshootlari qurish va ulardan foydalanish chogʻida yer osti boyliklari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilishini nazorat qilishni oʻz vakolatlariga muvofiq “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi amalga oshiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
Nizomga 1-ILOVA
|
| |
| Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi (“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi) | Gosudarstvenniy komitet Respubliki Uzbekistan po nadzoru za bezopasnim vedeniyem rabot v promishlennosti i gornomu nadzoru (Gosgortexnadzor Respubliki Uzbekistan) |
|
Kon ajratmasini tasdiqlovchi | |
|
DALOLATNOMA | |
|
Toshkent shahri | |
|
Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi(“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi) | |||||||||
| 199_ yil “__” ____da Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi ___________________________________________________ | |||||||||
| ________________________________________________________________ ga | |||||||||
|
(tashkilot yoki korxonaning toʻliq nomi va uning mansubligi) | |||||||||
| _______________________________________maqsadlarida foydalanish uchun | |||||||||
|
(kon ajratmasi berilganligining maqsadi) | |||||||||
| rejada burchak (oʻziga xos) nuqtalar bilan_______________________________ | |||||||||
| _____________________________________shuningdek, tarkibiy xaritalar va | |||||||||
|
(nuqtalar raqami) | |||||||||
| vertikal kesimlarda________________________________________________ | |||||||||
|
(xaritalar va kesimlar raqami) | |||||||||
|
belgilangan chegaralarda kon ajratmasi berdi. Rejada belgilangan kon ajratmasi proyeksiyasining maydoni va yer osti kengligining hajmi_________________________________________________________ni | |||||||||
|
(ming kv.m, ming kub m - yozuv bilan) | |||||||||
| tashkil etadi. | |||||||||
| Kon ajratmasi ___________________________________________________ | |||||||||
|
(qishloq, tuman, viloyat, respublika nomi) | |||||||||
| _____________________________________________________da joylashgan. | |||||||||
|
Mazkur dalolatnoma ikki nusxada tuzildi, 199___yil _______________da ___________ tart�b raqami bilan Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi reyestriga kiritildi. |
Keyingi tahrirga qarang.
Korxona koʻrsatib oʻtilgan maqsadlarda yer qaʼridan foydalanish uchun kon ajratmasida quyidagilarni bajarishga majburdir:
yer osti inshootlari qurilishi, shuningdek, yer qaʼridan foydalanish boʻyicha boshqa ishlar boshlanishidan bir oy oldin bu haqda “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasini xabardor qilish;
Keyingi tahrirga qarang.
yer qaʼridan faqat ular berilgan maqsadlarda foydalanish;
kon ajratmasi va unga tutashib ketgan zonalar doirasida yer qaʼri uchastkasining geologik tuzilishi, kon-texnika, gidrogeologik va boshqa sharoitlarning toʻliq oʻrganilishini taʼminlash;
yer osti ishnootlari qurilishi va ulardan foydalanish jarayonida kon ishlarining marksheyder taʼminlanishini, shuningdek, geologik va marksheyder hujjatlari tuzilishini tashkil etish;
togʻ jinslari siljishi, mavjud yer usti inshootlari va obyektlari, ehtimol tutilgan deformatsiya zonasida joylashgan qurilayotgan va foydalanilayotgan yer osti inshootlari deformatsiyasini kuzatishni tashkil etish;
yer osti inshootlari qurish yoki ularni rekonstruksiya qilish chogʻida qoʻshimcha ravishda qazib olinadigan, vaqtincha foydalanilmaydigan foydali qazilmalarni saqlab qolish va ularning hisobini yuritish;
kon ishlanmalarining holati, kon ajratmasi bilan belgilangan koʻmilgan zararli moddalar va ishlab chiqarish chiqindilari, shuningdek, chiqarib tashlangan oqova suvlarning zararsizlantirilishi chegaralarining saqlab qolinishini doimiy kuzatish va nazorat qilishni tashkil etish;
xodimlarning salomatligi va hayoti uchun xavfsizligini, yer qaʼrini va atrof tabiiy muhitning boshqa obyektlarini, binolar va inshootlarni kon ishlarining zararli taʼsiridan muhofaza qilishni taʼminlash;
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining ruxsatisiz kon ajratmasi ustidagi hududga binolar, inshootlar va boshqa obyektlar qurilishiga yoʻl qoʻymaslik;
Keyingi tahrirga qarang.
qoʻriqxonalar, tabiat, tarix va madaniyat yodgorliklarining yer qaʼridan foydalanish bilan bogʻliq ishlarning zararli taʼsiridan saqlanishini taʼminlash;
yer qaʼridan foydalanish chogʻida buzilgan yer uchastkalarining xavfsiz holatga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq foydalanish uchun yaroqli holatga keltirilishini taʼminlash;
yer osti gaz omborxonalaridan foydalanish chogʻida haydalayotgan gazning kon ajratmasidan tashqariga harakat qilishiga yoʻl qoʻymaslik;
yer osti gaz omborxonalari va quduqlarning germetikligini nazorat qilishga oid tadbirlarni muntazam ravishda, bir yilda kamida bir marta amalga oshirish;
nogermetik quduqlardan foydalanishga, shuningdek, gazning boshqa gorizontlarga oqishiga hamda uning yer yuzasiga oqib chiqishiga yoʻl qoʻymaslik.
Agar yer qaʼridan foydalanuvchi unga kon ajratmasi berilgandan keyin bir yil davomida yer qaʼri uchastkasidan u taqdim etilgan maqsadlarda foydalanishga kirishmasa kon ajratmasi dalolatnomasi oʻz kuchini yoʻqotadi va “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasiga qaytarilishi kerak.
Korxona konservatsiya qilinganda yoki tugatilganda yer qaʼri uchastkasidan foydalanish boʻyicha ishlar toʻxtatilgan kunda toʻldirilgan geologiya va marksheyder hujjatlarining asl nusxalari 10 kun muddatda yuqori turgan tashkilotga topshirilishi, marksheyder rejalari, geologiya xaritalari va usti ochiq konlar nusxalari esa mana shu muddatda manfaatdor korxonalarga, tashkilotlarga, shu jumladan, konservatsiya qilinayotgan yoki tugatilayotgan korxonaning yer qaʼridan foydalanuvchi qoʻshni korxonalarga berilishi kerak.
Kon ajratmasi dalolatnomasi kon-geologik va marksheyder hujjatlarining nusxalari olinganligi toʻgʻrisida tashkilotlarning tilxatlari nusxalari bilan birgalikda korxona konservatsiya qilinishi yoki tugatilishi haqidagi dalolatnoma rasmiylashtirilgandan soʻng 15 kun muddatda “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasiga topshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
| Muhr oʻrni |
Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi raisi |
| | ________________________________ |
| | (imzo, ismi va otasining ismi, familiyasi) |
| | _ _ _ _ _ _ |
Keyingi tahrirga qarang.
Nizomga 2-ILOVA
Topografik reja nusxasidagi yozuv namunasi
|
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi tomonidan | |||||||||
|
______________________________________________________ga | |||||||||
|
(yer qaʼridan foydalanuvchining nomi va uning qaysi idoraga boʻysunishi) | |||||||||
|
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ | |||||||||
|
(kon ajratmasi nima maqsadda berilganligi) | |||||||||
|
maqsadlarida yer qaʼridan foydalanish uchun kon ajratmasi berildi. | |||||||||
| Berilgan kon ajratmasi____________________________________________ | |||||||||
|
(kon ajratmasining maʼmuriy holati, manzili) | |||||||||
| da mazkur rejada __________________________________________ | |||||||||
|
(nuqtalarning raqami) | |||||||||
| nuqtalari bilan belgilangan chegaralarda joylashgan, bunda quyidagilardan foydalanilishi kerak: | |||||||||
| ____________________________________________________________ | |||||||||
|
(obyektlar sanaladi, ularning yer yuzasiga chiquvchi proyeksiyasi maydoni, kon ajratmas�ning yuqori va quyi chegaralari chuqurligi) | |||||||||
| Kon ajratmasi dalolatnomasi 199___yil “___” ____________da ________ tartib raqami bilan “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi reyestriga kiritilgan. | |||||||||
| Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi raisi | |||||||||
|
_______________________________________________________ | |||||||||
|
(imzo, ismi va otasining ismi, familiyasi) |
Keyingi tahrirga qarang.
Nizomga 3-ILOVA
Foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish uchun berilgan yer qaʼri uchastkasi kon ajratmalarini
HISOBGA OLISh DAFTARI (REESTRI)
| Kon ajratmasining reyestr raqami | Kon ajratmasi berilgan sana | Kon ajratmasi joylashgan joy | Kon ajratmasi olgan korxonaning nomi, manzili va uning qaysi idoraga boʻysunishi | Kon ajratmasi nima uchun berilganligi | Kon ajratmasining maydoni va hajmi, ming kv.m ming kub m | Izoh (korxona konservatsiya qilinganligi yoki tugatilganligi toʻgʻrisida va sababi koʻrsatilgan holda kon ajratmasi olib qoʻyilganligi toʻgʻrisida belgi) |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
Izoh: Daftar raqam qoʻyib chiqilgan, ip oʻtkazib bogʻlangan va u “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining muhri bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.
Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 13-yanvardagi 19-son qaroriga
2-ILOVA
2-ILOVA
Yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼrini geologik oʻrganish hamda mineral resurslardan oqilona foydalanish uchun davlat tekshiruvi va nazorati toʻgʻrisida
NIZOM
1. Mazkur Nizom “Yer osti boyliklari toʻgʻrisida”gi, “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, boshqa qonun hujjatlariga muvofiq ishlab chiqilgan hamda yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼrini geologik oʻrganish hamda mineral resurslardan oqilona foydalanish uchun davlat tekshiruvi va nazorati organlarining funksiyalari va vakolatini, ularning vazifalari, huquq va majburiyatlarini belgilaydi, shuningdek davlat tekshiruvi va nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi.
2. Yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan oqilona foydalanish uchun davlat tekshiruvi va nazoratining vazifasi barcha yer qaʼridan foydalanuvchilar tomonidan qonunchilikka, yer qaʼridan foydalanishning belgilangan tartibiga, yer qaʼrini geologik oʻrganish, yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi tasdiqlangan qoida va meʼyorlarga, ularning ishlarni geologik-marksheyderlik taʼminoti boʻyicha talablar monitoringiga, davlat hisobi va hisobotini yuritish qoidalariga rioya etishlarini taʼminlashdir.
3. Yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼrini geologik oʻrganish hamda mineral resurslardan oqilona foydalanish uchun davlat tekshiruvi va nazorati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi), Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi) va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Davlat geologiya qoʻmitasi) tuzilmasida tashkil etiladigan davlat tekshiruvi va nazorati organlari tomonidan amalga oshiriladi:
Keyingi tahrirga qarang.
yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish hamda chiqindilarga nisbatan ekologik nazoratni — Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalari (yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish davlat ekologiya nazorati organlari);
yer osti boyliklarini muhofaza qilish, mineral xomashyoni qayta ishlash uchun hamda geologiya-marksheyderlik nazorati — yer osti boyliklarini muhofaza qilish, mineral xomashyoni qayta ishlash hamda geologiya-marksheyderlik nazorati, shuningdek, neft va gaz sanoati boʻyicha respublika inspeksiyalari tomonidan — “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi va uning hududiy inspeksiyalari (davlat kon nazorati organlari);
Keyingi tahrirga qarang.
yer qaʼrini geologik oʻrganish hamda mineral resurslardan foydalanish uchun — Davlat geologiya qoʻmitasi va uning hududiy boʻlinmalari (davlat geologiya nazorati organlari) .
Keyingi tahrirga qarang.
Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi, “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi hamda Davlat geologiya qoʻmitasining davlat tekshiruvi va nazorati organlari oʻz funksiyalarini qonunchilik va mazkur Nizom bilan belgilangan vakolatlar doirasida amalga oshiradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining Yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish hamda chiqindilarga nisbatan davlat ekologiya nazorati boshqarmasining boshligʻi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining Yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish davlat ekologiya nazorati davlat bosh inspektori hisoblanadi.
Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining Yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish hamda chiqindilarga nisbatan davlat ekologiya nazorati boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining Yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish davlat ekologiya nazorati davlat bosh inspektorining oʻrinbosari hisoblanadi.
Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining Yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish hamda chiqindilarga nisbatan davlat ekologiya nazorati boshqarmasining yetakchi mutaxassislari Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining Yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish davlat ekologiya nazorati davlat inspektorlari hisoblanadilar.
Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish davlat ekologiya nazorati organlarining hududiy boʻlinmalari rahbarlari va yetakchi mutaxassislari oʻzlari faoliyat koʻrsatayotgan hududlarda yer qaʼrini muhofaza qilish va undan foydalanish davlat ekologiya nazorati davlat inspektorlari hisoblanadilar.
5. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi Yer qaʼrini muhofaza qilish, mineral xomashyoni qayta ishlash va geologiya-marksheyder tekshiruvi nazorati respublika inspeksiyasining boshligʻi “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining kon nazorati Bosh davlat inspektori hisoblanadi.
Yer qaʼrini muhofaza qilish, mineral xomashyoni qayta ishlash va geologiya-marksheyder tekshiruvi nazorati respublika inspeksiyasi boshligʻining oʻrinbosari “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining kon nazorati boʻyicha Bosh davlat bosh inspektori oʻrinbosari hisoblanadi.
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi Neft va gaz sanoatida nazorat qilish respublika inspeksiyasining bosh mutaxassisi “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining neft va gaz sanoati obyektlarida kon nazorati davlat bosh inspektorining oʻrinbosari hisoblanadilar.
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining Yer osti boyliklarini muhofaza qilish, mineral xomashyoni qayta ishlash va geologiya-marksheyderlik tekshiruvi nazorati respublika inspeksiyasining yetakchi mutaxassislari “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi kon nazorati davlat inspektorlari hisoblanadilar.
“Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi Neft va gaz sanoatida nazorat qilish respublika inspeksiyasining yetakchi mutaxassislari “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining neft va gaz sanoati obyektlarida kon nazorati boʻyicha davlat inspektorlari hisoblanadilar.
Davlat kon nazorati organlarining hududiy boʻlinmalari rahbarlari va yetakchi mutaxassislari oʻzlari faoliyat koʻrsatayotgan hududda oʻz yoʻnalishlari boʻyicha kon nazorati davlat inspektorlari hisoblanadilar.
Keyingi tahrirga qarang.
6. Davlat geologiya qoʻmitasi (davlat geologiya tekshiruvi boʻlimi)ning Yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan foydalanish davlat nazorati boʻlim boshligʻi Davlat geologiya qoʻmitasi davlat geologiya nazoratining bosh davlat inspektori hisoblanadi.
Davlat geologiya qoʻmitasi Davlat geologiya tekshiruvi boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari Davlat geologiya qoʻmitasining Davlat bosh inspektorining oʻrinbosari hisoblanadi.
Davlat geologiya qoʻmitasi Davlat geologiya tekshiruvi boʻlimining yetakchi mutaxassislari Davlat geologiya qoʻmitasi davlat geologiya nazoratining davlat inspektorlari hisoblanadilar.
Davlat geologiya tekshiruvi organlari hududiy boʻlinmalarining rahbarlari va yetakchi mutaxassislari oʻzlari faoliyat koʻrsatayotgan hududda Oʻzbekiston Respublikasining davlat geologiya tekshiruvi davlat inspektorlari hisoblanadilar.
Keyingi tahrirga qarang.
7. Yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼrini geologik oʻrganish hamda mineral resurslardan oqilona foydalanish uchun davlat tekshiruvi va nazorati organlarining davlat inspektorlari Oʻzbekiston Respublikasining tegishli qoʻmitalari raislari tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod etiladilar.
8. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish davlat ekologiya nazorati, “Sanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi davlat kon nazorati hamda Davlat geologiya qoʻmitasi davlat geologiya nazorati organlari quyidagilar ustidan tekshiruv va nazoratni birgalikda amalga oshiradilar:
Keyingi tahrirga qarang.
yer qaʼridan foydalanish huquqi uchun litsenziyalar berishning belgilangan tartibiga rioya etilishi;
litsenziyalarda belgilangan yer qaʼridan foydalanish, shu jumladan yer osti boyliklaridan foydalanish huquqi uchun toʻlovlarning oʻz vaqtida va toʻgʻri kiritilishi shartlariga rioya etilishi;
yer osti boyliklaridan oʻzboshimchalik bilan foydalanishni, foydali qazilmalar joylashgan maydonlarda asoslanmagan va oʻzboshimchalik bilan imoratlar qurishni bartaraf etish, shuningdek, ishlarning sanoatda foydalanishga jalb etilmagan foydali qazilma konlarining buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan salbiy taʼsirini bartaraf etish ;
foydali qazilmalar joylashgan maydonlarda, shuningdek, foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari ustidagi maydonlarda imoratlar qurish shartlariga rioya etilishi;
yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasidagi qonunchilik talablariga rioya etilishi ustidan idoraviy nazoratni tashkil etish va amalga oshirish.
9. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi tabiatni muhofaza qilish hamda tabiiy resurslardan foydalanish sohasi “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi, Davlat geologiya qoʻmitasi, shuningdek, boshqa vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar faoliyatini muvofiqlashtiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
10. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi Yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish davlat ekologiya tekshiruvi organlari quyidagilar ustidan davlat tekshiruvini amalga oshiradilar:
litsenziyalarda belgilangan yer osti boyliklaridan foydalanishning ekologik, shu jumladan, ulardan foydalanganlik uchun toʻlovlarning oʻz vaqtida va toʻgʻri kiritilishi shartlari hamda talablariga rioya etilishi;
yer qaʼridan foydalanuvchilar tomonidan atrof-muhitni yer qaʼridan foydalanish bilan bogʻliq ishlarning zararli taʼsiridan muhofaza qilishga doir qonunchilikning bajarilishi hamda chora-tadbirlarning amalga oshirilishi;
mineral resurslardan oqilona foydalanish boʻyicha respublika, tarmoq ekologiya standartlari va normativlarining ishlab chiqilishi hamda joriy etilishi;
foydali qazilma konlarini qazish loyihalari, shuningdek foydali qazilmalarni qazib olish, mineral xomashyoni qayta ishlash korxonalarini qurish, rekonstruksiya qilish hamda kengaytirish loyihalarining davlat ekologiya ekspertizasining oʻz vaqtida oʻtkazilishi;
yer qaʼridan foydalanish, mineral xomashyodan oqilona va kompleks foydalanish bilan bogʻliq ishlarning atrof-muhitning ekologik xavfsizligi;
foydali qazilma konlarini qazish hamda mineral xomashyoni qayta ishlashning resurslarni tejovchi texnologiyalarini loyihalashtirish, rivojlantirish hamda joriy etish;
foydali qazilma jismlarining morfologiyasi va konlarni qazishning kon-texnik sharoitlariga qarab ochish va aralash jinslar chiqitlarini oqilona joylashtirishga doir ochiq kon ishlarini loyihalashtirish hamda amalga oshirish;
keng tarqalgan foydali qazilma konlarini qazishning belgilangan qoida va meʼyorlariga rioya qilish;
foydali qazilmalarni qazib olish hamda mineral xomashyoni qayta ishlash chogʻida mineral xomashyodan kompleks foydalanish, qoʻshimcha qazib olinadigan, biroq vaqtincha foydalanilmayotgan foydali qazilmalar va ular tarkibidagi qimmatli komponentlarni saqlash hamda hisobga olish, foydali qazilma ostida joylashgan jinslardan oqilona foydalanish;
yer qaʼridan foydalanish hamda mineral xomashyoni qayta ishlash chogʻida ifloslanish, toʻlib qolish hamda izdan chiqishdan atrof-muhitni muhofaza qilishga oid talablarga rioya qilish;
kon ostida yotgan va sigʻdiruvchi jinslar chiqitlarining, ombor orti, terrikonlarning atrof-muhitga zararli taʼsirini eng kam taʼminlagan holda joylashtirish;
yer qaʼrida zararli moddalar, radioaktiv chiqitlar hamda ishlab chiqarish chiqitlarining belgilangan tartibda koʻmilishiga rioya qilish;
yer qaʼridan foydalanish chogʻida suv resurslaridan foydalanish, yer osti suvlarining ifloslanishi, chiqindilarga toʻlishi hamda kamayishining oldini olish;
yer qaʼridan foydalanish, shu jumladan, yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan holda foydalanish jarayonida buzilgan yerlarni ulardan keyinchalik foydalanish uchun yaroqli holga keltirish.
11. “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining davlat kon nazorati organlari quyidagilar ustidan davlat tekshiruvi va nazoratini amalga oshiradilar:
Keyingi tahrirga qarang.
yer qaʼridan foydalanish huquqi uchun litsenziya olishga daʼvogarning texnik va texnologik taʼminlanganligi;
foydali qazilmalarni qazib olish, mineral xomashyoni qayta ishlash korxonalari, shuningdek yer osti boyliklarining texnik xavfsizligi va ularni saqlash yuzasidan foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlari va obyektlarini qurish, rekonstruksiya qilish va kengaytirish uchun loyihalashtirish va loyihalarga topshiriqlarning belgilangan tartibda kelishilishiga rioya etilishi;
kon ajratmalarining belgilangan tartibda kelishilishi va berilishiga rioya etilishi;
foydali qazilma konlarini qazishning belgilangan qoida va meʼyorlariga rioya etilishi;
foydali qazilma zaxiralari va ular tarkibidagi komponentlarning ahvoli va harakatini hisobga olinishi;
yer qaʼridan foydalanish va uni muhofaza qilish, sanoat va tajriba-sanoat qazuviga oʻtkazilgan konlarda kon ishlarini marksheyder va geologik taʼminlashning ahvoli, yer qaʼridan foydalanish va uni muhofaza qilishni idoraviy tekshiruvning samaraliligi;
yer qaʼridan foydalanuvchilar tomonidan foydali qazilma zaxiralarini tasdiqlovchi organlar qarorlarining bajarilishi;
kon ishlarini rivojlantirish rejalarining tuzilishi va amalga oshirilishi, qazilma boyliklarni qazib olish va qayta ishlash chogʻida ularning nobudgarchiligi va sifatsizlanishining belgilangan normativlariga rioya etilishi;
yer qaʼridan foydalanuvchilar tomonidan, shu jumladan neft va gaz sanoati obyektlarida olib boriladigan kon, burgʻulash va boshqa ishlarda xavfsizlik qoida va meʼyorlariga rioya etilishi;
kon chizma hujjatlariga xavfli zonalar chegaralarining toʻgʻri belgilanishi va kiritilishi, kon ishlanmalarining holatini hisoblash;
foydali qazilmalar qazib olish va mineral xomashyoni qayta ishlash korxonalarini qurish uchun maydonlar tanlash;
yer qaʼridan foydalanuvchilar tomonidan foydali qazilmalar qazib olish korxonalari va obyektlarini va foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti inshootlarini tugatish hamda konservatsiyalashning belgilangan tartibiga rioya etilishi;
foydali qazilma zaxiralarini qazib olish jarayonida qazib olingan va nobud qilingan, shu jumladan, sanoat ahamiyatini yoʻqotgan foydali qazilma zaxiralari, yoxud keyingi geologiya kon qidiruv ishlari chogʻida tasdiqlanmagan foydali qazilmalarni yer qaʼridan foydalanuvchining hisobidan chiqarilganligiga doir maʼlumotlarning ishonchliligi;
qazib olingan va qazib olish, tayyorlash, tashish va saqlash jarayonida nobud etilgan uglevodorod xomashyosi hamda qoʻshimcha komponentlarni neft-gaz qazib oluvchi korxonalar hisobidan chiqarilganligining ishonchliligi;
neft va gaz sanoati obyektlarida yer osti boyliklarining muhofaza etilishi, ishlarning xavfsiz, avariyalarsiz olib borilishi;
neft va gaz uchun chuqur quduqlarni loyihalashtirish, qurish, ulardan foydalanish va ularni tugatishning qoidalari va meʼyorlariga rioya etilishi;
yer osti boyliklarini muhofaza qilish va texnika xavfsizligi sohasidagi korxonalar va tashkilotlarning rahbar xodimlari va mutaxassislarini oʻz vaqtida attestatsiyadan oʻtkazilishi.
12. Davlat geologiya qoʻmitasining davlat geologiya nazorati organlari quyidagilarni nazorat qilishni amalga oshiradilar:
yer qaʼrini geologik oʻrganish boʻyicha mintaqaviy, geologik suratga tushirish, gidrogeologiya, muhandislik-geologiya, geoekologiya, qidiruv, ilmiy-tadqiqot va boshqa davlat mablagʻlari hisobiga bajariladigan ishlar yoʻnalishlarining mineral xomashyo bazasini rivojlantirish, mineral resurslardan oqilona va kompleks foydalanish davlat dasturlari, geologik topshiriqlar, loyihalar, shuningdek, bu ishlarni amalga oshirishni tartibga soluvchi boshqa hujjatlarga muvofiqligi;
yer qaʼrini geologik oʻrganish ishlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazishning oʻz vaqtidaligi va toʻgʻriligi;
yer qaʼridan uni geologik oʻrganish uchun foydalanish huquqini beradigan litsenziyalarda belgilangan shartlarga rioya etilishi;
yer osti boyliklari toʻgʻrisidagi geologik va boshqa axborotlarni sotish (berish, almashish, sotish)ning belgilangan tartibiga rioya etilishi;
yer qaʼrini geologik oʻrganishning, oʻrganilgan foydali qazilma konlarini qazishning kon-texnik, gidrogeologik, muhandislik-geologik, geoekologik va boshqa sharoitlarining, foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan yer osti ishootlarini qurish va ulardan foydalanish uchun moʻljallangan uchastkalarning geologik qurilishi, shuningdek, zararli moddalar, radioaktiv chiqindilar va ishlab chiqarish chiqindilarini koʻmish sharoitlarining toʻlaqonligi;
yer qaʼrini geologik oʻrganishga doir olib boriladigan ishlarning barcha yer qaʼridan foydalanuvchilar uchun majburiy kuchga ega boʻlgan uslubiy koʻrsatmalar va boshqa normativ hujjatlarga muvofiqligi;
asosiy va ular bilan birga joylashgan foydali qazilmalar hamda ular tarkibidagi qimmatli komponentlar miqdori va sifati, shuningdek yer qaʼrining foydali qazilmalar qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalaniladigan uchastkalarining tabiiy oʻziga xosliklari toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlarning toʻlaqonliligi va ishonchliligi;
laboratoriya-tahlil tadqiqotlarining sifati;
tasdiqlanmagan zaxiralarda ishlayotgan suv boshi inshootlaridan foydalanish uchastkalarida gidrogeologik tadqiqotlarning bajarilishining taʼminlanishi;
yer qaʼrini geologik oʻrganish boʻyicha ishlarning foydali qazilmalarni koʻp nobud etadigan va ular sifatini tushiradigan uslub va yoʻllar bilan olib borilishi;
geologiya-qidiruv ishlarini oʻtkazishda qoʻshimcha qazib olinadigan va vaqtincha foydalanilmaydigan foydali qazilmalarning alohida joylanishi va saqlanishiga rioya etilishi;
yer qaʼrini keyinchalik oʻrganish, foydali qazilma konlarini oʻrganish va qazish, shuningdek, yer qaʼridan foydali qazilmalarni qazib olish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda foydalanish chogʻida foydalanilishi mumkin boʻlgan geologiya va ishlab chiqarish texnik hujjatlar, togʻ jinslari va rudalar namunalari, burgʻulash quduqlarining kernlari, namuna dublikatlarining saqlanishi;
yer qaʼrining alohida ilmiy-madaniy qiymat kasb etuvchi uchastkalarining tabiiy geologik qoʻriqxonalar, stratotipik va tayanch boʻlinmalar, tabiatning alohida geologik yodgorliklari, paleontologik qoldiqlarning noyob yigʻilmalari, kam uchraydigan mineral hosilalarni saqlash sharoitlariga rioya etishga doir holati;
yer qaʼrini geologik oʻrganishga oid ishlarni olib borish uchun ajratilgan davlat mablagʻlarining oqilona sarflanishi.
13. Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish boʻyicha davlat bosh inspektori va uning oʻrinbosari, “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasining kon nazorati boʻyicha davlat bosh inspektori va uning oʻrinbosarlari, tegishli faoliyat yoʻnalishlari boʻyicha quyidagi huquqlarga egadirlar:
Keyingi tahrirga qarang.
toʻsiqlarsiz, istalgan vaqtda, nazorat etuvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirishni hisobga olgan holda korxonalar va obyektlarda tekshiruvlar oʻtkazish, shuningdek, tegishli vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar va korxonalar bilan kelishilgan holda koʻrik va tekshiruvlar oʻtkazishda qatnashish uchun mutaxassislarni jalb etish;
nazorati ostidagi korxonalar, tashkilotlar va obyektlar rahbarlariga, shuningdek, davlat boshqaruv organlariga yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼridan foydalanish bilan bogʻliq ishlarni ekologik va texnik xavfsiz olib borish sohasida aniqlangan qoidalar va meʼyorlar buzilishlarini bartaraf etish toʻgʻrisidagi bajarishlari uchun majburiy boʻlgan yozma koʻrsatmalar berish, qarorlar chiqarish;
yer qaʼrida ishlarni xavfsiz olib borish va uni muhofaza qilishning ekologiya talablari, qoida va meʼyorlarini buzgan holda olib borilayotgan ishlarni toʻxtatib qoʻyish, ish joylari va asbob-uskunalarni muhrlab qoʻyish;
tabiatni muhofaza qilish, ishlarni xavfsiz olib borish, yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish sohasidagi talablarni buzganlik uchun mansabdor shaxslar va fuqarolarni qonun bilan belgilangan tartibda javobgarlikka tortish;
nazorati ostidagi korxonalar va obyektlar rahbarlari va muhandis-texnik xodimlarining yer osti boyliklarining texnik, ekologik xavfsizligi va ularni muhofaza qilish qoidalari va normativlariga doir bilimlarini tekshirishda qatnashish;
tegishlicha Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi va “Oʻzsanoatkontexnazorat” davlat qoʻmitasi rahbariyatining koʻrib chiqishi uchun tabiatni muhofaza qilish talablari, ishlarni xavfsiz olib borish hamda yer osti boyliklarini muhofaza qilish qoidalari va meʼyorlarini muntazam buzib kelayotgan shaxslarni yoki ularni bir marotaba qoʻpol xatosi uchun egallab turgan lavozimidan boʻshatish yoki ishlarga texnik rahbarlik qilish huquqidan bir yilgacha muddatga mahrum qilish toʻgʻrisidagi asoslangan tavsiyanomalarni tegishli ravishda kiritish;
Keyingi tahrirga qarang.
zarur hollarda tekshirish materiallarini aybdor shaxslarni jinoiy javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi masalani koʻrib chiqish uchun huquqni muhofaza qilish organlariga belgilangan tartibda oshirish;
vazirliklar, idoralar, boshqaruv organlari, shuningdek, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va tashkilotlar rahbarlarining tabiatni, yer osti boyliklarini muhofaza qilish va kon ishlarini xavfsiz olib borish masalalari boʻyicha hisobotlari va axborotlarini tinglash;
asbob-uskunalar va materiallarning, ishchi va atrof-muhitga oid tahlillarning nazorat sinovlarini oʻtkazishni, shuningdek, loyihalash va loyihalash-konstruktorlik yechimlarining mustaqil ekspertizasini oʻtkazilishini tayinlash;
vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralardan va boshqa davlat boshqaruvi organlari, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va fuqarolardan yer osti boyliklaridan, atrof-tabiiy muhitdan foydalanish va ularni muhofaza qilish masalalariga doir zarur axborotlarni belgilangan tartibda bepul olish.
14. Oʻzbekiston Respublikasi yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish hamda kon nazoratini davlat ekologik tekshiruvi boʻyicha davlat inspektorlari oʻzlari faoliyat koʻrsatayotgan hududda quyidagi huquqlarga egadirlar:
nazorat organlari faoliyatini muvofiqlashtirishni hisobga olgan holda toʻsiqlarsiz, istalgan paytda korxonalar va obyektlarda tekshiruvlar oʻtkazish;
nazorati ostidagi korxonalar, tashkilotlar va obyektlar rahbarlariga yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish, yer qaʼridan foydalanish bilan bogʻliq ishlarni ekologik va texnik xavfsiz olib borish sohasida aniqlangan qoida va meʼyorlarning buzilishlarini bartaraf etish toʻgʻrisida bajarilishi majburiy boʻlgan yozma koʻrsatmalar berish, qarorlar chiqarish;
tabiatni muhofaza qilish sohasidagi talablarni, ishlarni xavfsiz olib borish va yer osti boyliklarini muhofaza qilish boʻyicha qoidalar va meʼyorlar buzilgan holda olib borilayotgan ishlarni toʻxtatib qoʻyish, ish joylari va asbob-uskunalarni muhrlash;
tabiatni muhofaza qilish, ishlarni xavfsiz olib borish, yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish sohasidagi talablarni buzganlik uchun qonunda belgilangan tartibda mansabdor shaxslar va fuqarolarni javobgarlikka tortish;
nazorati ostidagi korxonalar rahbarlari va muhandis-texnik xodimlarining yer osti boyliklari xavfsizligi va ularni muhofaza qilish qoidalari va meʼyorlariga doir bilimlarini tekshirishda qatnashish;
vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, boshqa davlat boshqaruvi organlari, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va fuqarolardan yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilishga doir zarur axborotlarni belgilangan tartibda bepul olish.
15. Davlat geologiya qoʻmitasining Davlat geologiya nazorati davlat bosh inspektori va uning oʻrinbosari quyidagi huquqlarga egadirlar:
yer qaʼridan foydalanuvchiga, yer qaʼrini geologik oʻrganishga doir ishlarni amalga oshirish uchun masʼul boʻlgan boshqa mansabdor shaxslarga bu ishlarni amalga oshirishning amaldagi tartibi buzishlarini bartaraf etishga doir bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;
yer qaʼrini geologik oʻrganishning belgilangan qoidalari va meʼyorlari buzilgan, mineral resurslardan nooqilona foydalangan hollarda yer osti boyliklaridan foydalanishni toʻxtatib qoʻyish, toʻxtatib turish yoki huquqni cheklash toʻgʻrisida qarorlar kiritish;
yer qaʼridan foydalanuvchidan yer qaʼri: geologik oʻrganish va mineral resurslardan foydalanishga doir ishlarni olib borish qoidalari va meʼyorlariga himoya etilishi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha yozma tushuntirishlar soʻrash;
yer qaʼridan foydalanuvchini tekshirish natijalari, yer qaʼrini geologik oʻrganishga doir ishlarni olib borishning qoidalari va meʼyorlarining aniqlangan buzilishlari toʻgʻrisida yozma ravishda xabardor etish, zarur hollarda yer qaʼridan foydalanish huquqini beruvchi litsenziyalarni bekor qilish toʻgʻrisida takliflar berish;
korxonalar, tashkilotlar va muassasalar rahbarlari oldiga yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan oqilona foydalanishga doir ishlarni olib borishning belgilangan tartibini buzganlikda, yer qaʼridan oʻzboshimchalik bilan foydalanilgan taqdirda esa mahalliy hokimiyat organlari oldiga ham aybdor boʻlgan shaxslarni javobgarlikka tortish toʻgʻrisida masala quyish;
yer qaʼrini geologik oʻrganishga doir ishlar toʻxtatib qoʻyilgan, olib boriladigan ishlarning toʻlaqonligi va sifatiga qoʻyilgan amaldagi talablarning bajarilmaganligi, alohida turdagi ishlarning hajmlari va qiymati oshirib yuborilganligi, shuningdek, davlat mablagʻlarining oʻzini oqlamagan holda sarflanishi bilan bogʻliq boshqa buzilishlar boʻlgan taqdirda materiallarni zarur sanksiyalar koʻrish uchun banklarning tegishli muassasalariga joʻnatish;
korxonalar, tashkilotlar va muassasalar rahbarlari bilan kelishilgan holda davlat geologiya tekshiruvini amalga oshirishga doir ishlarda qatnashish uchun mutaxassislarni jalb etish;
murakkabroq obyektlar boʻyicha yer qaʼrini geologik oʻrganishga oid ishlarning ahvolini baholash va ishlarni yanada yoʻnaltirish uchun mustaqil ekspertlarni shartnoma asosida jalb etish;
vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, boshqa davlat boshqaruvi organlari, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va fuqarolardan yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan foydalanish masalalariga doir zarur axborotlarni belgilangan tartibda bepul olish.
16. Oʻzbekiston Respublikasi davlat geologiya nazorati davlat inspektorlari quyidagi huquqlarga ega:
yer qaʼridan foydalanuvchiga, yer qaʼrini geologik oʻrganishga ishlarni olib borish uchun masʼul boʻlgan boshqa mansabdor shaxslar ushbu ishlarni amalga oshirishning amaldagi tartibini buzishning oldini olish boʻyicha bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;
yer qaʼridan foydalanuvchidan yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan foydalanishga doir ishlarni olib borish qoidalari va meʼyorlariga rioya etilishi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha yozma tushuntirishlar soʻrash;
yer qaʼridan foydalanuvchini tekshirish natijalari, yer qaʼrini geologik oʻrganishga doir ishlarni olib borishning qoidalari va meʼyorlarining aniqlangan buzilishlari toʻgʻrisida yozma ravishda xabardor qilish;
vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, boshqa davlat boshqaruvi organlari, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va fuqarolardan yer qaʼrini geologik oʻrganish va mineral resurslardan foydalanish masalalariga doir zarur axborotlarni belgilangan tartibda bepul olish.
17. Yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanuvchi davlat ekologiya tekshiruvi, davlat kon nazorati va davlat geologiya tekshiruvi organlari mazkur Nizomda belgilangan faoliyat yoʻnalishlari boʻyicha davlat tekshiruvi va nazoratini tashkil etish va amalga oshirish uchun qonunchilikka muvofiq javob beradilar.
18. Yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanuvchi davlat ekologiya tekshiruvi, davlat kon nazorati va davlat geologiya tekshiruvi organlari oʻz funksiyalarini nazoratlari ostidagi obyektlarni bevosita tekshirish, shuningdek, geologiya, marksheyder, ishlab chiqarish-texnik, moliya va loyiha-smeta hujjatlarini oʻrganish yoʻli bilan amalga oshiradilar.
19. Davlat tekshiruvi va nazorati organlari oʻz ishlarini mahalliy hokimiyat organlari bilan oʻzaro yaqin hamkorlikda olib boradilar.
Yer osti boyliklari toʻgʻrisidagi, tabiatni muhofaza qilish haqidagi qonunchiliklarning, shuningdek, yer osti boyliklaridan foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasida belgilangan qoidalar va meʼyorlarning barcha buzilishlari toʻgʻrisida davlat tekshiruvi va nazorati organlari mahalliy hokimiyat organlarini xabardor qilishga, shuningdek, ularning koʻrsatib oʻtilgan qoida buzilishlarni bartaraf etish boʻyicha takliflarini hisobga olishga majburdirlar.
20. Yer qaʼridan foydalanuvchilar tekshiruvni amalga oshiradigan davlat tekshiruvi va nazorati organlarining mansabdor shaxslariga ishlash uchun zarur sharoitlarni (transport, xizmat va turar joy binolari, maxsus kiyim-bosh, himoya va aloqa vositalari bilan taʼminlash) yaratishlari, geologiya, marksheyder, ishlab chiqarish-texnik, loyiha-smeta, moliyaviy va boshqa hujjatlarni taqdim etishlari, tekshiruv va nazorat organlari vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha tushuntirishlar berishlari shart.
21. Davlat tekshiruvi va nazorati organlarining faoliyatni toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisidagi eki yer qaʼridan foydalanish huquqini muddatidan ilgari bekor qilish haqidagi qarorlari amaldagi qonunchilikka muvofiq koʻrib chiqilishi kerak.
22. Yer osti boyliklarini muhofaza qilish va ulardan foydalanuvchi davlat ekologiya tekshiruvi, kon nazorati va davlat geologiya tekshiruvi organlari oʻz nomlari yozilgan muhrga va maxsus blanklarga ega boʻladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
