|
Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 31.10.2025
|
Hujjat 12.06.1993 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish |
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
Suv va suvdan foydalanish toʻgʻrisida
LexUZ sharhiMazkur Qonun Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 30-iyuldagi OʻRQ-1076-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining Suv kodeksini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Qonuniga asosan 2025-yil 31-oktabrdan oʻz kuchini yoʻqotadi.
I bob. ASOSIY QOIDALAR
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasi suv toʻgʻrisidagi qonunlarining vazifalari
Oʻzbekiston Respublikasining “Suv va suvdan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonunining vazifalari suvga doir munosabatlarni tartibga solishdan, aholi va xalq xoʻjaligi ehtiyojlari uchun suvdan oqilona foydalanishdan, suvni bulgʻanish, ifloslanish va kamayib ketishdan saqlashdan, suvning zararli taʼsirini oldini olish va uni bartaraf qilishdan, suv obyektlarining holatini yaxshilashdan, shuningdek suvga doir munosabatlar sohasida korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning huquqlarini himoya qilishdan iboratdir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
2-modda. Suv toʻgʻrisidagi qonunlar
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasida suvga doir munosabatlar ushbu Qonun hamda unga muvofiq chiqariladigan suv toʻgʻrisidagi boshqa qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Qoraqalpogʻiston Respublikasida suvga doir munosabatlar, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonunlari bilan ham tartibga solinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
3-modda. Suvga davlat egaligi
Suv Oʻzbekiston Respublikasining davlat mulki — umummilliy boylik hisoblanadi, suvdan oqilona foydalanish lozim boʻlib, u davlat tomonidan qoʻriqlanadi.
4-modda. Yagona davlat suv fondi
Oʻzbekiston Respublikasining yagona davlat suv fondi:
daryolar, koʻllar, suv omborlari, boshqa yer usti suv havzalari va suv manbalari, kanal va hovuzlarning suvlaridan;
yer osti suvlari va muzliklardan iboratdir.
Davlatlararo daryolar — Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon daryosi, Orol dengizi va boshqa suvlardan foydalanish huquqi davlatlararo bitimlarda belgilab beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
II bob. DAVLAT HOKIMIYATI VA BOSHQARUVI ORGANLARINING SUVGA DOIR MUNOSABATLARNI TARTIBGA SOLISH SOHASIDAGI VAKOLATLARI
5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining suvga doir munosabatlarni tartibga solish sohasidagi vakolatlari
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining suvga doir munosabatlarni tartibga solish sohasidagi tasarrufiga quyidagilar kiradi, chunonchi:
suvga doir qonunlar qabul qilish, ularga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish;
suv resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilishga oid davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlarini belgilash hamda suv xoʻjaligiga oid strategik davlat dasturlarini qabul qilish;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining tasarrufiga kiradigan boshqa masalalarni hal etish.
6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining suvga doir munosabatlarni tartibga solish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining suvga doir munosabatlarni tartibga solish sohasidagi tasarrufiga quyidagilar kiradi, chunonchi:
suv resurslaridan oqilona, kompleks foydalanish va ularni muhofaza qilish sohasida yagona siyosat oʻtkazish;
suv resurslaridan kompleks foydalanish va ularni muhofaza etishda vazirliklar, idoralar va yuridik shaxslarning faoliyatini uygʻunlashtirish;
suv fondi hosil qilish va undan foydalanish tartibini belgilash, suvdan foydalanishning meʼyorlari va limitlarini tasdiqlash;
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
suvlarning davlat tomonidan hisobga olib borilishini hamda suvdan foydalanishni nazorat qilish va ularni muhofaza etishni taʼminlash, davlat suv kadastri va suv monitoringini yuritish;
yirik avariyalar, falokatlar, ekologiya tangligi va suvlarning zararli taʼsiri oldini olish hamda ularga barham berish yuzasidan chora-tadbirlar ishlab chiqish;
suv resurslaridan foydalanganlik uchun haq toʻlash, suv obyektlarini bulgʻatganlik va quritib qoʻyganlik uchun haq undirish tartibini belgilash;
davlatlararo munosabatlarni rivojlantirish;
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
qonunlarda nazarda tutilgan boshqa chora-tadbirlarni amalga oshirish.
Keyingi tahrirga qarang.
7-modda. Mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlarining suvga doir munosabatlarni tartibga solish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlarining suvga doir munosabatlarni tartibga solish sohasidagi tasarrufiga quyidagilar kiradi, chunonchi:
oʻz hududidagi suv resurslaridan foydalanish va ularni muhofaza qilishning asosiy yoʻnalishlarini belgilash;
suv resurslaridan foydalanishni tartibga solish va ularni muhofaza qilish sohasida qonuniylik hamda huquq-tartibotni taʼminlash;
suv obyektlari holatini hisobga olib borish va ularga baho berish, suvlardan foydalanilishi va ularning muhofaza qilinishi, suv isteʼmolining belgilangan limitlariga rioya etilishi, suvdan foydalanuvchilarning suvdan foydalanish hisobini yuritishlari ustidan nazorat qilib borish;
suv obyektlarini saqlash va ularning holatini yaxshilash, suvlarning zararli taʼsir koʻrsatishini, shuningdek bulgʻanishini oldini olish va uni bartaraf etish hamda avariyalar, toshqin, sel va tabiiy ofatlar natijasida vayron boʻlgan obyektlarni tiklash yuzasidan tadbirlar oʻtkazish;
qonunlarda nazarda tutilgan boshqa masalalarni tartibga solish.
Keyingi tahrirga qarang.
III bob. SUVDAN FOYDALANISH VA UNI MUHOFAZA QILISH SOHASIDA DAVLAT BOSHQARUVI VA NAZORATI
8-modda. Suvdan foydalanish sohasida davlat boshqaruvi
Suvdan foydalanish sohasida davlat boshqaruvi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari, shuningdek bu sohada maxsus vakolati boʻlgan hamda suvdan foydalanishni bevosita yoki havza (hududiy) boshqarmalari orqali tartibga solib turuvchi davlat organlari hamda boshqa davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligi (yer usti suvlari), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi (yer osti suvlari) hamda Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi (yer osti issiq suvlari va mineral suvlar) oʻz vakolatlari doirasida suvdan foydalanishni tartibga solish sohasida maxsus vakolati boʻlgan davlat organlari hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
LexUZ sharhiQarang: Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-apreldagi PQ-107-sonli “Suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish boʻyicha kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori.
9-modda. Suvdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati
Suvdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratining vazifasi suvdan foydalanish borasida belgilab qoʻyilgan tartibga barcha vazirliklar, davlat qoʻmitalari va idoralar, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolar rioya qilishlari, suvni muhofaza qilish, suvning zararli taʼsirining oldini olish va bartaraf qilish vazifalarini, suvni hisobga olish qoidalarini, shuningdek suv toʻgʻrisidagi qonunlarda belgilab berilgan boshqa qoidalarni bajarishlarini taʼminlashdir.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvdan foydalanish va uni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari, Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi amalga oshiradilar. Suvdan foydalanish ustidan idoraviy nazoratni Oʻzbekiston Respublikasi Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi organlari amalga oshiradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
10-modda. Suvdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirishda jamoat birlashmalari, jamoalar va fuqarolarning ishtiroki
Jamoat birlashmalari, jamoalar oʻz nizomlariga muvofiq hamda fuqarolar suvdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirishda davlat organlariga koʻmaklashadilar.
Bu tadbirlarni oʻtkazishda davlat organlari jamoat birlashmalari, jamoalar va fuqarolarning takliflarini hisobga oladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
IV bob. SUVNING HOLATIGA TAʼSIR ETUVCHI KORXONALAR, INSHOOTLAR VA BOSHQA OBYEKTLARNI JOYLASHTIRISH, LOYIHALASH, QURISH VA ISHGA TUSHIRISH
Keyingi tahrirga qarang.
11-modda. Suvning holatiga taʼsir etuvchi korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalash, qurish va ishga tushirish shartlari
Suvning holatiga taʼsir oʻtkazadigan yangi va taʼmirlangan korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalash, qurish hamda ishga tushirish, shuningdek yangi texnologiya jarayonlarini joriy etish chogʻida aholining sihat-salomatligini saqlash va ichimlik suvga boʻlgan talablarini hamda maishiy ehtiyojlarini birinchi navbatda qondirish sharti bilan suvdan oqilona foydalanishni taʼminlash lozim. Bunda suv obyektlaridan olinadigan va shu obyektlarga qaytariladigan suvni hisobga olishni, suvni bulgʻanish, ifloslanish va kamayib ketishdan saqlashni, suvning zararli taʼsirini oldini olishni, yerlarni suv bosish xavfini imkon qadar kamaytirishni, yerlarni shoʻrlanishdan, zax bosishdan yoki qaqrab qolishdan muhofaza qilishni, shuningdek qulay tabiiy sharoitlar va landshaftlarni saqlab qolishni taʼminlovchi tadbirlarni oʻtkazish koʻzda tutiladi.
Suvning holatiga taʼsir qiluvchi korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni qurish loyihalari suv obyektlaridan dam olish va sport uchun foydalanish imkoniyatlari hisobga olingan holda tuzilishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
12-modda. Baliqchilik xoʻjaligi suv havzalarida korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalash, qurish va ishga tushirish shartlari
Baliqchilik xoʻjaligi suv havzalarida yangi va taʼmirlangan korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni joylashtirish, loyihalash, qurish va ishga tushirish chogʻida ushbu Qonun 15-moddasining talablariga rioya qilish bilan bir qatorda, baliq zaxiralariga yetkazilayotgan zararning oʻrnini qoplash, boshqa suv hayvonlari va oʻsimliklarini muhofaza qilish hamda ularni asrash, qayta tiklash va koʻpaytirishni taʼminlaydigan tadbirlarni oʻz vaqtida amalga oshirish lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
13-modda. Suvning holatiga taʼsir etuvchi korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlar quriladigan joylarni belgilash
Suvning holatiga taʼsir etadigan korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlar quriladigan joylar mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari, suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish, sanitariya nazorati, geologiya va mineral resurslar organlari hamda boshqa organlar bilan kelishgan holda qonunlarga muvofiq belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
14-modda. Suvning holatiga taʼsir etuvchi korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni qurish loyihalarini kelishib olish
Suvning holatiga taʼsir etuvchi korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni qurish loyihalari davlat ekspertizasidan oʻtkaziladi, suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish, geologiya va mineral resurslar organlari hamda boshqa organlar bilan qonunlarga muvofiq kelishib olinishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Ishlab chiqarish sharoitlariga koʻra aylanma suv taʼminotiga va bechiqit texnologiyaga oʻtkazilishi mumkin boʻlmagan sanoat korxonalarining suv bilan betoʻxtov taʼminlash tizimlarini loyihalash va qurishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
15-modda. Suvning holatiga taʼsir etuvchi korxonalar, inshootlar va boshqa obyektlarni ishga tushirishni taqiqlash
Suvning bulgʻanishi va ifloslanishi yoki zararli taʼsir koʻrsatishining oldini oluvchi qurilmalar bilan taʼminlanmagan yangi va taʼmirlangan korxonalar, sexlar, agregatlarni, kommunal va boshqa obyektlarni ishga tushirish:
loyihalarda nazarda tutilgan yerlarning suv bosishi, zaxlanishi, botqoqlanishi, shoʻrlanishining hamda tuproq eroziyasining oldini olish tadbirlari amalga oshirilmaguncha sugʻorish va suv bilan taʼminlash tizimlarini, suv omborlari va kanallarni ishga tushirish;
tasdiqlangan loyihalarga muvofiq, suv toʻplanadigan va boshqa inshootlarni qurib bitkazmay turib, zax qochirish tarmoqlarini ishga tushirish;
tasdiqlangan loyihalarga muvofiq baliqlarni saqlab qolish qurilmalari boʻlmagan suv olish inshootlarini ishga tushirish;
tasdiqlangan loyihalarga muvofiq, toshqin suvlarni va baliqlarni oʻtkazib yuboradigan qurilmalari tayyor boʻlmagan gidrotexnika inshootlarini ishga tushirish;
yer osti suv zaxiralari tasdiqlanmagan guruhli suv olish inshootlarini ishga tushirish;
suvni tartibga soluvchi qurilmalar bilan taʼminlamay turib va tegishli hollarda sanitariya muhofazasi tegralarini belgilamay turib, suv chiqarish uchun burgʻilangan quduqlarni ishga tushirish taqiqlanadi.
Suv omborlarini ularning oʻzanini loyihada koʻrsatilganidek tayyor qilib qoʻyish tadbirlari amalga oshirilmaguncha suv bilan toʻldirish taqiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
16-modda. Suv obyektlaridan oʻtadigan koʻpriklar, oʻtish yoʻllari va boshqa transport kommunikatsiyalarini qurish loyihalarini kelishib olish
Suv obyektlaridan oʻtuvchi koʻpriklar, oʻtish yoʻllari va boshqa transport kommunikatsiyalarini qurish loyihalari suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish organlari hamda lozim boʻlgan hollarda energetika organlari bilan kelishib olingan va toshqin suvlarni oʻtkazib yuborishni, suv obyektlaridan foydalanish rejimini, suvning bulgʻanish, ifloslanish va kamayib ketish holatiga yoʻl qoʻymaslikni, uning zararli taʼsirini oldini olishni taʼminlovchi tadbirlarni oʻtkazishga moʻljallangan boʻlishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
V bob. SUV OBYEKTLARIDA, SUVNI MUHOFAZA QILISH TEGRALARI VA SOHIL BOʻYLARIDA QILINADIGAN ISHLARNI BAJARISH
Keyingi tahrirga qarang.
17-modda. Suv obyektlarida, suvni muhofaza qilish tegralari va sohil boʻylarida qilinadigan ishlarni bajarish tartibi
Suv obyektlarining sohil boʻylarida suv obyektlari bulgʻalanishi, ifloslanishi va kamayib ketishining oldini olish, ularning maqbul suv rejimi va tegishli holatini saqlab turishga moʻljallangan suvni muhofaza qilish tegralari va qirgʻoq boʻyi mintaqalari ajratiladi.
Suv obyektlari, suvni muhofaza qilish tegralari va suv havzalarining sohil boʻylarida, yer osti suv manbalari hosil boʻladigan maxsus qoʻriqlanadigan mintaqalarda suvning holatiga taʼsir qiladigan qurilish, oʻzan tubini chuqurlashtirish va portlatish ishlari, foydali qazilmalar va suv oʻsimliklarini olish, kabellar, quvurlar va boshqa kommunikatsiyalar oʻtkazish, daraxtlarni kesish, parmalash, qishloq xoʻjaligi ishlari va boshqa xil ishlar qonunlarga muvofiq mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari tabiatni muhofaza qilish, suv xoʻjaligi organlari va boshqa organlar bilan kelishib bajariladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvning holatiga taʼsir qiluvchi barcha ishlar ushbu Qonun talablariga muvofiq ravishda, ilmiy asoslangan meʼyor va qoidalar asosida qishloq xoʻjaligi, baliqchilik xoʻjaligi, oʻrmon xoʻjaligi, kommunal xoʻjalik manfaatlarini hisobga olgan holda oʻtkaziladi.
Keyingi tahrirga qarang.
VI bob. SUVDAN FOYDALANUVCHILAR VA SUVDAN FOYDALANISH OBYEKTLARI
Keyingi tahrirga qarang.
18-modda. Suvdan foydalanuvchilar
Mulkchilikning barcha shaklidagi korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, dehqon xoʻjaliklari va Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, boshqa davlatlarning fuqarolari hamda fuqaroligi boʻlmagan shaxslar suvdan foydalanuvchilar boʻlishlari mumkin. Qonunlarda nazarda tutilgan hollarda boshqa tashkilotlar va shaxslar ham suvdan foydalanuvchi boʻlishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
19-modda. Suvdan foydalanish obyektlari
Ushbu Qonunning 4-moddasida koʻrsatilgan suv obyektlari (yoki ularning qismlari) foydalanishga beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
20-modda. Suv obyektlaridan foydalanishni qisman yoki batamom taqiqlash
Alohida davlat ahamiyatiga yoxud alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga ega boʻlgan suv obyektlaridan foydalanish qonunlarda belgilangan tartibda qisman yoki batamom taqiqlanishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
VII bob. SUVDAN FOYDALANISH TURLARI
Keyingi tahrirga qarang.
21-modda. Suvdan asosiy maqsadga muvofiq foydalanish turlari
Suv obyektlari aholining ichimlik suvga boʻlgan ehtiyojlarini, maishiy, davolash, kurort, sogʻlomlashtirish, hordiq chiqarish va boshqa ehtiyojlarini, qishloq xoʻjaligi, sanoat, energetika, transport, baliqchilik xoʻjaligi hamda boshqa davlat yoki jamoat ehtiyojlarini qondirish uchun qonunlarda koʻzda tutilgan talablar va shartlarga rioya qilingan holda foydalanishga beriladi.
Oqindi suvlarni oqizish uchun suv obyektlaridan foydalanishga qonunlarda koʻzda tutilgan hollarda hamda maxsus talablar va shartlarga rioya qilingan taqdirdagina yoʻl qoʻyilishi mumkin.
Suv obyektlari ayni bir vaqtda bitta yoki bir necha maqsadlarda foydalanishga berilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
22-modda. Suvdan umumiy va maxsus foydalanish
Suvdan foydalanish turi ikki xildir: suvdan umumiy foydalanish — suvning holatiga taʼsir qiladigan inshootlar yoki texnikaviy qurilmalarni qoʻllamay foydalanish; suvdan maxsus foydalanish inshootlarni yoki qurilmalarni qoʻllanish yoʻli bilan foydalanish. Inshootlar yoki texnikaviy qurilmalarni qoʻllamay turib, ammo suvning holatiga taʼsir qiladigan tarzda suv obyektlaridan foydalanish ham ayrim hollarda suvdan maxsus foydalanish turiga kiritilishi mumkin.
Suvdan umumiy va maxsus foydalanish turlarining roʻyxati suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish, sanitariya nazorati, geologiya va mineral resurslar organlari tomonidan belgilab qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
23-modda. Suvdan birgalikda va tanho foydalanish
Suv obyektlaridan birgalikda yoki tanho foydalanish mumkin.
Birgalikda foydalaniladigan suv obyektlari jumlasiga tanho foydalanish uchun berilmagan suv obyektlari kiritilishi mumkin.
Tanho foydalaniladigan suv obyektlariga mahalliy hokimiyat organlari qarori asosida biron korxona, tashkilot va muassasaga butunlay yoki qisman berib qoʻyilgan suv obyektlari kiradi.
24-modda. Suvdan birlamchi va ikkilamchi foydalanish
Tanho foydalanmoq uchun suv obyektlari berib qoʻyilgan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar — suvdan birlamchi foydalanuvchilar hisoblanib, ular suv xoʻjaligi va tabiatni muhofaza qilish organlari bilan kelishib, boshqa korxonalar, tashkilotlar, muassasalar va fuqarolarga suvdan ikkilamchi foydalanish uchun ruxsat berishga haqlidirlar.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvdan ikkilamchi foydalanish uchun berilgan ruxsatnomada suv obyektini berish maqsadi va undan foydalanishning asosiy shartlari koʻrsatiladi.
Zarur hollarda suvdan ikkilamchi foydalanish shartlari, taraflarning oʻzaro huquq va burchlari suvdan birlamchi hamda ikkilamchi foydalanuvchilar oʻrtasidagi shartnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Suvdan birlamchi foydalanuvchi suvdan ikkilamchi foydalanuvchining butun suv xoʻjaligi faoliyati uchun javobgar boʻladi.
Suvdan ikkilamchi foydalanuvchi, basharti suvning tegishli ulushini suvdan birlamchi foydalanuvchi oʻzlashtirib olgan yoki undan foydalangan taqdirda, unga nisbatan daʼvo qoʻzgʻashga va yetkazilgan zarar qoplanishini talab qilishga haqlidir.
Keyingi tahrirga qarang.
VIII bob. SUV OBYEKTLARINI FOYDALANISHGA BERISH TARTIBI VA SHARTLARI
25-modda. Suv obyektlarining, avvalo aholi ehtiyojlari uchun berilishi
Suv obyektlari, avvalo, aholining ichimlik suvga boʻlgan ehtiyojini va maishiy ehtiyojini qondirish uchun foydalanishga beriladi.
26-modda. Suv obyektlarini tanho foydalanishga berish tartibi
Suv obyektlari tanho foydalanish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi yoxud tegishli vakolatga ega davlat organi tomonidan qonunlarda belgilanadigan tartibda batamom yoki qisman beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv obyektlari tanho foydalanish uchun suvdan maxsus foydalanish ruxsatnomasi albatta rasmiylashtirilgan holda beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
27-modda. Suvdan maxsus foydalanishga ruxsat berish tartibi
Suvdan maxsus foydalanish, yer usti suv manbalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligining, yer osti suv manbalari boʻyicha esa Oʻzbekiston Respublikasi Sanoatda va konchilikda ishlarning bexatar olib borilishini nazorat qilish davlat qoʻmitasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasining takliflariga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasining organlari beradigan ruxsatnomalar asosida amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvdan maxsus foydalanish uchun ruxsatnomani muvofiqlashtirish va berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
28-modda. Suvdan umumiy foydalanishni amalga oshirish
Suvdan umumiy foydalanish ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlarida belgilanadigan tartibda ruxsatsiz va cheklashlarsiz amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
29-modda. Tanho foydalanish uchun berib qoʻyilgan suv obyektlaridan umumiy foydalanish
Tanho foydalanish uchun berib qoʻyilgan suv obyektlaridan umumiy foydalanishga suvdan birlamchi foydalanuvchi suv xoʻjaligi va tabiatni muhofaza qilish organlari bilan kelishib belgilagan shartlarga muvofiq yoʻl qoʻyiladi, zarurat boʻlib qolgan taqdirda esa, suvdan bunday foydalanish taqiqlab qoʻyilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
30-modda. Suvdan limit boʻyicha foydalanish
Barcha suv isteʼmolchilariga nisbatan suvdan limit boʻyicha foydalanish tartibi belgilanadi.
Suvdan limit boʻyicha foydalanish tartibi maʼmuriy-hududiy taqsimlash qoidasi, suv havzalari va har bir suvdan foydalanuvchi boʻyicha belgilanadi, yer osti suvlari borasida esa geologiya va mineral resurslar hamda konchilikni nazorat qilish davlat organlari bilan kelishib belgilanadi.
Suvdan limit boʻyicha foydalanish tartibi suv xoʻjaligi organlari tomonidan belgilanib, unga rioya etish idoraviy boʻysunuvidan qatʼi nazar barcha suvdan foydalanuvchilar uchun majburiydir.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv tarmoqlari obyektlarini asrash va tiklash, bu sohada xizmat qiluvchi xodimlarni moddiy taʼminlash, maqsadlarini koʻzlab suvdan limit boʻyicha foydalanish bilan bir qatorda toʻliq yoki qisman haq toʻlab foydalanish joriy etiladi.
Suv uchun toʻliq yoki qisman haq toʻlashni joriy etish, suvdan limit boʻyicha foydalanish, shuningdek bunga rioya etilishini nazorat qilish shartlari va tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
31-modda. Suv obyektlaridan foydalanish muddatlari
Suv obyektlari doimiy yoki vaqtincha foydalanish uchun beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Muddati avvaldan belgilanmagan holda foydalanish — doimiy foydalanish deb eʼtirof etiladi.
Suvdan vaqtincha foydalanish muddati: qisqa — uch yilgacha va uzoq — yigirma yilgacha boʻlishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv obyektlaridan vaqtincha foydalanish muddatlari suvdan foydalanuvchi manfaatdor tomonlar iltimosnomasiga binoan, shu suv obyektlarini tanho foydalanish uchun berish toʻgʻrisida qaror chiqargan yoki undan maxsus foydalanish uchun ruxsatnoma bergan davlat organlari tomonidan uzaytirilishi mumkin.
IX bob. SUVDAN FOYDALANUVCHILARNING HUQUQLARI VA BURCHLARI
Keyingi tahrirga qarang.
32-modda. Suvdan foydalanuvchilarning huquqlari
Suvdan foydalanuvchilar:
suv obyektlari qanday maqsadlar uchun foydalanishga berilgan boʻlsa, faqat shu maqsadlarda foydalanish;
suvdan foydalanishni amalga oshirish uchun inshootlar, qurilmalar va boshqa obyektlarni qurish;
berilayotgan suvning miqdori va sifatini tekshirish;
qonunlarda nazarda tutilgan hollarni istisno etganda, shartnoma boʻyicha olinmay qolgan suv uchun tovon toʻlanishini talab qilish;
suv obyektlaridan foydalanish boʻyicha qonunda taqiqlanmagan boshqa ishlarni amalga oshirish huquqiga egadir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
33-modda. Suvdan foydalanuvchilarning huquqlarini qoʻriqlash
Suvdan foydalanuvchilarning huquqlari qonun bilan qoʻriqlanadi.
Suvdan foydalanuvchilarning huquqlari buzilgan taqdirda bu huquqlar qonunlarda koʻzda tutilgan tartibda tiklanishi lozim.
34-modda. Suvdan foydalanuvchilarning huquqlarini cheklash
Qonunlarda koʻzda tutilgan hollarda aholi sihat-salomatligini saqlash maqsadlarini, davlatning boshqa manfaatlarini, shuningdek suvdan boshqa foydalanuvchilar manfaatlarini koʻzlab, suvdan foydalanuvchilarning huquqlari cheklab qoʻyilishi mumkin. Lekin bu holda aholining ichimlik va maishiy ehtiyojlari uchun suv obyektlaridan foydalanish shart-sharoitlari yomonlashib qolmasligi lozim.
35-modda. Suv obyektlaridan foydalanuvchilarning burchlari
Suvdan foydalanuvchilar:
suv obyektlaridan oqilona ravishda foydalanishlari, suvni tejab-tergab sarflash, suvning sifatini qayta tiklash va yaxshilash toʻgʻrisida qaygʻurishlari, suv olishning belgilangan meʼyorlariga rioya etishlari;
iflos moddalar aralashib qolgan oqindi suvlarni suv obyektlariga oqizishni tamomila toʻxtatish choralarini koʻrishlari;
boshqa suvdan foydalanuvchilarga berilgan huquqlarning buzilishiga, shuningdek xoʻjalik va tabiat obyektlariga (yerlar, oʻrmonlar, hayvonot dunyosi, foydali qazilmalar va hokazolarga) zarar yetkazilishiga yoʻl qoʻymasliklari;
suvni muhofazalaydigan va boshqa suv xoʻjalik inshootlarini hamda texnikaviy qurilmalarni soz holda tutishlari, ularni ishlatish sifatlarini yaxshilashlari, olinayotgan suvni hisob-kitob qilib borishlari;
suv resurslaridan foydalanganlik haqini oʻz vaqtida toʻlashlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
X bob. SUVDAN FOYDALANISH HUQUQINI BEKOR QILISH
Keyingi tahrirga qarang.
36-modda. Suvdan foydalanish huquqini bekor qilish asoslari
Korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning suvdan foydalanish huquqi:
Keyingi tahrirga qarang.
suvdan foydalanishga ehtiyoj qolmaganda yoki undan voz kechilganda;
suvdan foydalanish muddati tugaganda;
korxona, tashkilot, muassasa yoki dehqon xoʻjaligi tugatilganda;
suv xoʻjaligi inshootlari boshqa suvdan foydalanuvchilarga berilganda;
tanho foydalanilayotgan suv obyektlarini qaytarib olishga zarurat tugʻilganda bekor qilinadi.
Suvdan foydalanish va uni muhofaza qilish qoidalari buzilgan yoki suv obyektidan belgilab qoʻyilganidan boshqa maqsadda foydalanilgan, suv haqi toʻlanmagan hollarda ham korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning suvdan foydalanish huquqi bekor qilinishi mumkin (ichimlik suvga boʻlgan ehtiyoj va maishiy ehtiyojlarni qondirish uchun suvdan foydalanish huquqi bundan mustasnodir).
Keyingi tahrirga qarang.
Qonunlarda korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning suvdan foydalanish huquqini bekor qilishning boshqacha asoslari ham koʻzda tutilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
37-modda. Suvdan foydalanish huquqini bekor qilish tartibi
Suvdan foydalanish huquqi:
suvdan maxsus, shuningdek ikkilamchi foydalanish uchun berilgan ruxsatnomani bekor qilish;
tanho foydalanish uchun berilgan suv obyektlarini qaytarib olish yoʻli bilan bekor qilinadi.
Suvdan maxsus foydalanish ruxsatnoma bergan organning qarori bilan bekor qilinadi.
Suvdan ikkilamchi foydalanish suvdan birlamchi foydalanuvchining suv xoʻjaligi va tabiatni muhofaza qilish organlari bilan kelishib chiqargan qaroriga binoan bekor qilinishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
38-modda. Tanho foydalanish uchun berilgan suv obyektlarini qaytarib olish
Tanho foydalanish uchun berilgan suv obyektlari qonunlarda belgilanadigan tartibda qaytarib olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
39-modda. Suv xoʻjaligi tadbirlarini oʻtkazish, suvdan foydalanish shartlarini bekor qilish yoki oʻzgartirish natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash
Korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarga suv xoʻjaligi tadbirlarini (gidrotexnika ishlarini va shu kabilarni) oʻtkazish, yer osti suvlaridan nooqilona foydalanish va kamaytirib yuborish, shuningdek suvdan foydalanish shartlarini bekor qilish yoki oʻzgartirish natijasida yetkazilgan zarar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan hollarda va tartibda qoplanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
XI bob. AHOLINING ISTEʼMOLI, MAISHIY VA BOSHQA EHTIYOJLARI UCHUN SUV OBYEKTLARIDAN FOYDALANISH
40-modda. Aholining isteʼmoli, maishiy va boshqa ehtiyojlari uchun ajratiladigan suv obyektlari
Aholining ichimlik suvga boʻlgan ehtiyojini, maishiy ehtiyojini va boshqa ehtiyojlarini qondirish uchun suvning sifati belgilangan sanitariya talablari va davlat standartlariga muvofiq boʻlgan suv obyektlari ajratiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
41-modda. Aholini markazlashgan tartibda suv bilan taʼminlash
Aholining isteʼmoli, maishiy va boshqa ehtiyojlarini markazlashgan tartibda suv bilan taʼminlash uchun suv obyektlaridan foydalanilganda, oʻzining kundalik boshqaruvida, egaligida yoki foydalanishida xoʻjalik-ichimlik vodoprovodlari boʻlgan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar suv olish inshootlarining belgilangan tartibda tasdiqlangan loyihalariga va ichimlik suv olish hamda uni isteʼmolchilarga yetkazib berish uchun suvdan maxsus foydalanish ruxsatnomalariga muvofiq suv taʼminoti manbalaridan suv olishga haqlidirlar.
Ushbu moddada koʻrsatilgan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar olgan suvlarini hisobga olib borishni tashkil etadilar, suv bilan taʼminlash manbalaridagi suvning sifatini muntazam tekshirib turadilar va manbalarda suv sifati oʻzgarganligi haqida tabiatni muhofaza qilish, geologiya va mineral resurslar, konchilikni nazorat qilish davlat idoralari, sanitariya nazorati organlariga hamda mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlariga maʼlumotlar berib turadilar.
Keyingi tahrirga qarang.
42-modda. Aholini markazlashtirilmagan tartibda suv bilan taʼminlash
Aholining isteʼmoli maishiy va boshqa ehtiyojlarini markazlashtirilmagan tartibda suv bilan taʼminlash uchun suv obyektlaridan foydalanilganda korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolar suvdan umumiy yoki maxsus ravishda foydalanish tartibida bevosita yer usti yoki yer osti suv manbalaridan suv olib qoʻyishga haqlidirlar, zarur boʻlsa ana shunday hollar kanallar, suv omborlarini loyihalash va qurish chogʻida koʻzda tutilishi va meʼyorlab qoʻyilishi lozim.
Shu maqsadlar uchun moʻljallangan suv olish inshootlaridan foydalanish mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari tomonidan belgilangan qoidalarga muvofiq ravishda amalga oshiriladi.
Suvdan foydalanuvchilar yuqorida koʻrsatilgan suv olish inshootlarining tegishli sanitariya-texnika holatida boʻlishini taʼminlashlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
43-modda. Isteʼmolga yaroqli yer osti suvlaridan isteʼmolga va maishiy ehtiyojlarga aloqador boʻlmagan maqsadlarda foydalanishni cheklash
Isteʼmolga yaroqli yer osti suvlaridan isteʼmolga va maishiy ehtiyojlarga aloqador boʻlmagan maqsadlarda foydalanishga, odatda, yoʻl qoʻyilmaydi. Yer yuzasida zarur suv manbalari boʻlmagan va isteʼmolga yaroqli yer osti suv zaxiralari yetarli boʻlgan joylarda ushbu Qonunning 30-moddasiga muvofiq limitlarga mos ravishda tabiatni muhofaza qilish, geologiya va mineral resurslar organlari bunday suvlardan isteʼmol va maishiy ehtiyojlarga aloqador boʻlmagan maqsadlarda foydalanishga ruxsat berishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
XII bob. SUV OBYEKTLARIDAN DAVOLASH, KURORT VA SOGʻLOMLASHTIRISH MAQSADLARIDA FOYDALANISH
44-modda. Shifobaxsh suvlar qatoriga kiritilgan suv obyektlaridan birinchi navbatda davolash va kurort maqsadlarida foydalanish
Belgilangan tartibda shifobaxsh suvlar qatoriga kiritilgan suv obyektlaridan, avvalo, davolash va kurort maqsadlarida foydalaniladi.
Suv xoʻjaligi va tabiatni muhofaza qilish organlari shifobaxsh suvlar qatoriga kiritilgan suv obyektlaridan, ayrim hollardagina tegishli konchilikni nazorat qilish davlat idoralari, sogʻliqni saqlash organlari va kurort boshqarmalari bilan kelishib turib, boshqa maqsadlar uchun foydalanishga ruxsat berishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
45-modda. Shifobaxsh suvlar qatoriga kiritilgan suv obyektlariga oqindi suvlar tashlanishini taqiqlash
Shifobaxsh suvlar qatoriga kiritilgan suv obyektlariga oqindi suvlarni tashlash taqiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
46-modda. Dam olish va sport uchun suv obyektlaridan foydalanish tartibi
Dam olish va sport uchun suv obyektlaridan foydalanish tartibi qonunlar bilan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XIII bob. SUV OBYEKTLARIDAN QISHLOQ XOʻJALIGI EHTIYOJLARI UCHUN FOYDALANISH
47-modda. Qishloq xoʻjaligida suvdan foydalanish
Qishloq xoʻjaligida suvdan foydalanish ishlari jamoa, davlat xoʻjaliklari, boshqa qishloq xoʻjalik korxonalari, tashkilotlari, muassasalari hamda dehqon xoʻjaliklarining sugʻoriladigan yerlarida qulay suv rejimi vujudga keltirish maqsadida amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv obyektlaridan qishloq xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish suvdan meʼyorlar boʻyicha foydalanishning belgilangan yoʻsiniga rioya etgan holda suvdan umumiy foydalanish tartibida ham, maxsus foydalanish tartibida ham amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvdan maxsus foydalanish ruxsatnomasini sugʻorish, suv chiqarish, zax qochirish tarmoqlaridan foydalanuvchi organlar belgilangan tartibda rasmiylashtiradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
48-modda. Qishloq xoʻjaligida suvdan foydalanishni rejalashtirish
Sugʻorish, suv chiqarish va sugʻorish-suv chiqarish tarmoqlaridagi, magistral kanallardagi, suv omborlaridagi va boshqa suv xoʻjaligi obyektlaridagi suvlardan foydalanish ishlari suvdan foydalanishning ichki xoʻjalik va umumiy tizimi rejalariga asosan yillik amaldagi suv bilan taʼminlanganlik hisobga olingan holda amalga oshiriladi.
Ikki tomonlama ishlovchi zax qochirish tarmoqlarida suvdan foydalanish melioratsiya qilingan yerlardagi suv rejimini tartibga solish ichki xoʻjalik va umumiy tizimi rejalari asosida amalga oshiriladi.
Suvdan foydalanuvchi jamoa xoʻjaliklari, davlat xoʻjaliklari va boshqa korxonalar, tashkilotlar hamda muassasalar tomonidan tuzilgan xoʻjalik ichki suvdan foydalanish rejalari Oʻzbekiston Respublikasi Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligi suv obyektlaridan foydalanish boshqarmalari bilan muvofiqlashtirilib, tumanlarning hokimiyat organlari tomonidan tasdiqlanishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvdan foydalanish umumiy tizimi rejalarini:
tuman ahamiyatidagi tizimlar boʻyicha — tumanlarning hokimiyat organlari;
viloyat, respublika ahamiyatiga ega tizimlar boʻyicha — qishloq xoʻjaligi organlari bilan kelishgan holda, tegishli boʻlishiga qarab, viloyat, respublika melioratsiya va suv xoʻjaligi organlari tasdiqlaydilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
49-modda. Sugʻoriladigan yerlarda suvdan foydalanishning oʻziga xos xususiyatlari
Sugʻorilgan yerlarda kanallar, murakkab muhandislik inshootlari, melioratsiya shoxobchalari barpo etilganligi ana shunday yerlarning oʻziga xos xususiyatidir.
Yerdan foydalanish mulkchilikning qaysi shakliga asoslanganligidan qatʼi nazar, suv fondi yerlaridan, sugʻoriladigan yerlar doirasidagi xoʻjaliklararo kanallar va inshootlardan, yer osti suvi chiqargichlari yagona suv xoʻjaligi tizimi sifatida foydalaniladi va ular davlat mulki hisoblanib, ularni xususiylashtirish mumkin emas.
Daryolar, magistral kanallar, kollektorlar, suv omborlari va boshqa suv havzalarining sohilboʻyi mintaqalari, yer osti suvi chiqargichlari sanitariya muhofaza tegralarining I va II poyaslari tabiatni muhofaza qilish ehtiyojlari uchun yer egalari va yerdan foydalanuvchilardan olib qoʻyilishi mumkin.
Sugʻoriladigan dehqonchilik ehtiyojlari uchun suv obyektlaridan foydalanish suvlardan limit boʻyicha foydalanishning belgilangan tartibiga rioya etgan holda amalga oshiriladi.
Suv olish va uning hisob-kitobini qilish roʻyxatdan oʻtkazilgan suv manbalaridan (xoʻjalik kanallarining bosh inshootlaridan, quduqlardan, nasos stansiyalari va boshqa suv olish inshootlaridan) suv ajratish joylarida tuman suv xoʻjaligi organi bilan tuzilgan shartnomaga binoan amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv manbalari, kanallar, kollektorlar va boshqa suv obyektlaridan foydalanuvchi suv xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlari yer soligʻidan ozod qilinadilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
50-modda. Suv obyektlaridan qishloq xoʻjalik ehtiyojlari uchun foydalanuvchilarning vazifalari
Suvdan qishloq xoʻjalik ehtiyojlari uchun foydalanuvchilar:
suvdan foydalanishning belgilangan limitlari, rejalari, qoidalari, meʼyorlari va rejimlariga rioya etishlari, tik drenajni inobatga olgan holda foydalanishning barcha turlari uchun ishlatilayotgan suvni hisobga olib borishlari;
ichki xoʻjalik sugʻorish, suv chiqarish va kollektor-drenaj tarmogʻi hamda undagi inshootlarni va suv chiqarish quduqlarini texnika jihatidan ishga yaroqli holda saqlashlari;
melioratsiya qilingan yerlarni kompleks rekonstruksiya qilishlari va qishloq xoʻjalik ekinlari hamda oʻsimliklarni sugʻorish, shuningdek yaylovlarga suv chiqarishning maqbul rejimini saqlashlari;
suvni tejaydigan texnologiyalar va ilgʻor texnikani joriy etish orqali sugʻorishning uslub hamda usullarini takomillashtirishlari;
qishloq xoʻjalik ehtiyojlari uchun foydalanadigan suv monitoringi asosida salbiy jarayonlarning sabablari va oqibatlarini bartaraf etishlari;
belgilab olingan aniq maqsadlarga muvofiq foydalanilayotgan suvlarning samaradorligini oshirishlari shart.
Xoʻjaliklararo melioratsiya tarmoqlarini ishga yaroqli holda saqlab turish uchun suvdan foydalanuvchilar qonunlarda belgilangan tartibda irrigatsiya-melioratsiya ishlarini bajarishga jalb etiladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
51-modda. Oqindi suvlar bilan sugʻorish
Keyingi tahrirga qarang.
Qishloq xoʻjalik yerlarini oqindi suvlar bilan sugʻorishga tabiatni muhofaza qilish organlari davlat sanitariya va veterinariya nazorati organlari bilan kelishib ruxsat beradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Sanoat, kommunal korxonalari va boshqa korxonalar hamda tashkilotlar tuproq unumdorligiga va yetishtiriladigan qishloq xoʻjalik mahsulotlariga zararli taʼsir qiluvchi suvlarni qishloq xoʻjalik yerlarini sugʻorish uchun berishlari taqiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
52-modda. Oʻrmonlar, daraxtzorlar va koʻchatzorlar bilan band boʻlgan yerlarni sugʻorish
Ushbu Qonunning 47, 50-moddalari va 51-moddasining birinchi qismida koʻrsatilgan qoidalar oʻrmonlar, daraxtzorlar va koʻchatzorlar bilan band boʻlgan yerlarni sugʻorishga ham tatbiq qilinadi.
53-modda. Jamoa bogʻlari, ekinzorlari va tomorqa yerlarini sugʻorish uchun suv obyektlaridan foydalanish
Jamoa bogʻlari, ekinzorlari va tomorqa yerlari uchun suvdan foydalanish suvdan ikkilamchi foydalanish hisoblanadi. Ana shu maqsadlar uchun suv ajratish birlamchi suvdan foydalanuvchilarning limitlarida nazarda tutiladi.
Jamoa bogʻlari, ekinzorlari va tomorqa yerlarini suv bilan taʼminlash xoʻjaliklarning suv ajratish joylarida (xoʻjalik taqsimlagichining, kanalning bosh inshootida) birlamchi suvdan foydalanuvchilar bilan shartnoma munosabatlari asosida amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
54-modda. Suvdan foydalanuvchilarning xoʻjaliklararo ahamiyatga ega boʻlgan suv obyektlaridan olinadigan suv oqimi maromini oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirishini taqiqlash
Suvdan foydalanuvchi jamoa xoʻjaliklari, davlat xoʻjaliklari va boshqa korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolarning suv olishni koʻpaytirish yoki kamaytirish maqsadida xoʻjaliklararo ahamiyatga ega boʻlgan kanallardagi va suv omborlaridagi gidrotexnika inshootlarini oʻzboshimchalik bilan boshqa maromga solishlari, shuningdek ularga muvaqqat toʻsiqlar, nasos stansiyalari va boshqa inshootlar qurishlari taqiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
55-modda. Kanallar va boshqa gidrotexnika inshootlari ustidan traktorlar, transport vositalarini va chorva mollarini haydab oʻtishning taqiqlanishi
Kanallar va boshqa gidrotexnika inshootlari ustidan traktorlar, qishloq xoʻjalik mashinalari, avtomobillar va boshqa transport vositalarini haydab oʻtish, shuningdek moʻljallanmagan joylardan chorva mollarini haydab oʻtish va sugʻorish taqiqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XIV bob. SUV OBYEKTLARIDAN SANOAT MAQSADLARIDA VA ENERGETIKA EHTIYOJLARI UCHUN FOYDALANISH
56-modda. Suv obyektlaridan sanoat maqsadlari yoʻlida va issiqlik energetikasi ehtiyojlari uchun foydalanuvchilarning vazifalari
Keyingi tahrirga qarang.
Suv obyektlaridan sanoat maqsadlarida va issiqlik energetikasi ehtiyojlari uchun foydalanuvchilar belgilangan limitlarga, suvdan foydalanish texnologiya meʼyorlari va qoidalariga rioya etishlari, shuningdek ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirish yoʻli bilan suv sarfini kamaytirish va oqindi suvlarning oqizib yuborilishini toʻxtatish choralarini koʻrishlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Loyihalanayotgan va ishga tushirilayotgan sanoat obyektlari uchun suv taʼminotining toʻxtovsiz tizimidan foydalanishni nazarda tutish man etiladi, ishlab chiqarishning shart-sharoitlari taqozosi bilan aylanma suv taʼminotiga moslashtirilishi mumkin boʻlmagan korxonalar va boshqa obyektlar bundan mustasno.
Aylanma suv taʼminotiga ega boʻlmagan ishlab turgan korxonalar uchun tabiatni muhofaza qilish organlari tomonidan suv xoʻjaligi organlari bilan kelishilgan holda ularni suv taʼminotining toʻxtovsiz tizimiga oʻtkazish muddatlari belgilanadi.
(56-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 25-apreldagi 421-I-son Qonuni tahririda— Oliy Majlis Axborotnomasi, 1997-y., 4-5-son, 126-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
57-modda. Ichimlik suvdan sanoat maqsadlari uchun foydalanishni cheklash
Tabiiy ofat, avariyalar roʻy bergan taqdirda va boshqa favqulodda holatlarda, shuningdek korxona vodoprovod suvini belgilab qoʻyilgan miqdordan oshiq sarf qilib yuborgan taqdirda, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari aholining ichimlik suvga boʻlgan ehtiyojlarini va maishiy ehtiyojlarini birinchi navbatda qondirish manfaatlarini koʻzlab, kommunal vodoprovodlardan sanoat maqsadlari uchun ichimlik suv isteʼmolini qisqartirishga yoki taqiqlab qoʻyishga va idoralarga qarashli ichimlik suv beradigan xoʻjalik vodoprovodlari suvidan sanoat maqsadlari uchun foydalanishni vaqtincha cheklab qoʻyishga haqlidir.
Keyingi tahrirga qarang.
58-modda. Yer osti suvlaridan texnika suv taʼminoti va boshqa sanoat maqsadlari uchun foydalanish
Ichimlik suvlar qatoriga kiritilgan yer osti chuchuk suvlaridan ishlab chiqarish-texnika maqsadlari uchun foydalanish taqiqlanadi, zarur yer usti suv manbaalari mavjud boʻlmagan hududlarda foydalanadigan hollar bundan mustasnodir.
Ichimlik yoki shifobaxsh suvlar qatoriga kiritilmagan yer osti suvlaridan (chuchuk, mineral va issiq suvlardan) foydalanishga loyiq tasdiqlangan zaxiralari boʻlsa, belgilab qoʻyilgan tartibda texnika suv taʼminoti uchun, mazkur suv tarkibidagi kimyoviy elementlarni ajratib olish, issiqlik energiyasi hosil qilish va boshqa ishlab chiqarish ehtiyojlari uchun suvdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilish talablariga rioya qilingan holda foydalanish mumkin.
59-modda. Suv obyektlaridan gidroenergetika ehtiyojlari uchun foydalanish
Gidroenergetika ehtiyojlari uchun suv obyektlaridan xalq xoʻjaligining boshqa tarmoqlari manfaatlari hisobga olinib, shuningdek, basharti Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan, tegishli hollarda esa suv xoʻjaligi va tabiatni muhofaza qilish organlarining qarorida boshqa tartib koʻzda tutilmagan boʻlsa, suvdan kompleks foydalanish talablariga rioya qilingan holda foydalaniladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Gidroenergetika ehtiyojlari uchun berib qoʻyilgan suv obyektlaridan tabiiy sharoitlarga, xoʻjalik ehtiyojlari va oʻzga ehtiyojlarga qarab, boshqa maqsadlar uchun ham foydalaniladi.
Gidroenergetika korxonalari:
suv omborlarini toʻldirish va ishga tushirish, ulardan suv chiqarish hamda suvning quyi va yuqori sath darajasi oʻzgarishining foydalanish qoidalarida belgilangan rejimiga rioya etishlari;
sanitariya va tabiat muhofazasi maqsadlarida suv omborlaridan suv oʻtkazib turilishini taʼminlashlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
XV bob. SUV OBYEKTLARIDAN BALIQCHILIK XOʻJALIGI EHTIYOJLARI UCHUN FOYDALANISH
60-modda. Baliqchilik xoʻjaligi manfaatlarini koʻzlab baliqchilik xoʻjaligi havzalari suvidan foydalanishni cheklash
Baliqlarning qimmatli turlarini hamda suv bilan bogʻliq ovchilik obyektlarini saqlab qolish va urchitib koʻpaytirish uchun alohida muhim ahamiyatga ega boʻlgan baliqchilik xoʻjaligi havzalarida yoki shu havzalarning ayrim uchastkalarida suvdan foydalanuvchilarning huquqlari baliqchilik xoʻjaligi manfaatlarini koʻzlab cheklab qoʻyilishi mumkin.
Bunday havzalarning yoki shu havzalardagi uchastkalarning roʻyxatini hamda suvdan foydalanishni cheklash turlarini tabiatni muhofaza qilish va suv xoʻjaligi organlari belgilab beradi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
61-modda. Baliq zaxiralarini muhofaza qilish va baliqlarni urchitib koʻpaytirish tadbirlari
Baliqchilik xoʻjaligi havzalaridagi gidrotexnika inshootlari va boshqa inshootlarni ishlatishda baliq zaxiralarini muhofaza qilish va baliqlarni urchitib koʻpaytirish shart-sharoitlarini taʼminlash tadbirlari oʻz vaqtida amalga oshirilishi lozim.
Baliqchilik xoʻjaligiga qarashli suv havzalaridagi baliqlar urugʻ tashlaydigan joylarga va ularning qishlov uyalari joylashgan yerlarga tuproq toʻkish, baliq zaxiralari holatiga hamda ularning urchib koʻpayish sharoitlariga salbiy taʼsir etuvchi boshqa ishlarni bajarish man qilinadi.
Sanoat maqsadlari, sugʻorish va boshqa ehtiyojlar uchun baliqchilik xoʻjaligi suv havzalaridan suv olishga tabiatni muhofaza qilish organlari bilan kelishib, suv chiqarish inshootlariga baliq tushib qolmasligini taʼminlaydigan maxsus moslamalar oʻrnatilgan taqdirdagina yoʻl qoʻyilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
62-modda. Baliqchilik xoʻjaligi suv havzalaridan foydalanuvchi korxonalar va tashkilotlarning burchlari
Foydalanish uchun baliqchilik xoʻjaligi suv havzalari yoki ov qilish uchastkalari berib qoʻyilgan korxonalar va tashkilotlar bu joylarda baliq zaxiralarining urchib koʻpayish sharoitlarini taʼminlashlari, zarur melioratsiya ishlari olib borishlari, shuningdek shu korxonalar va tashkilotlar joylashgan yerlardagi qirgʻoq uchastkalarni tegishli sanitariya holatida saqlashlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
63-modda. Suv obyektlaridan baliqchilik xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish tartibi
Suv obyektlaridan baliqchilik xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish tartibi qonunlarda belgilab qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
64-modda. Suv obyektlaridan sport va havaskorlik yoʻli bilan baliq ovlash uchun foydalanish
Baliqchilik xoʻjaligi suv havzalaridan va belgilangan tartibda qoʻriqxona deb eʼlon qilingan suv obyektlaridan boshqa suv obyektlarida sport va havaskorlik yoʻli bilan baliq ovlashga ruxsat beriladi. Tabiatni muhofaza qilish organlari shu maqsadlar uchun hokimiyat va boshqaruvning mahalliy organlari bilan kelishgan holda suv obyektlarini yoki ularning ayrim uchastkalarini ajratib berishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Koʻngilli sport jamiyatlariga berib qoʻyilgan suv obyektlarida sport va havaskorlik yoʻli bilan baliq ovlash uchun shu jamiyatlardan ruxsat olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XVI bob. SUV OBYEKTLARIDAN OVCHILIK XOʻJALIGI EHTIYOJLARI UCHUN FOYDALANISH
65-modda. Suvdan foydalanishda ovchilik tashkilotlarining imtiyozli huquqlari
Tabiatni muhofaza qilish va suv xoʻjaligi organlari yovvoyi suv qushlari va qimmatli moʻyna beradigan suv hayvonlari (qunduz, ondatra, suv kalamushi, nutriya va hokazolar) maskani boʻlgan daryolar, koʻllar va boshqa suv obyektlarida suvdan kompleks foydalanish talablarini hisobga olgan holda ovchilik xoʻjaligi korxonalariga va tashkilotlariga suvdan foydalanish uchun imtiyozli huquqlar berib qoʻyishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
66-modda. Suv obyektlaridan ovchilik xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish tartibi
Suv obyektlaridan ovchilik xoʻjaligi ehtiyojlari uchun foydalanish tartibi qonunlar bilan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XVII bob. ALOHIDA QOʻRIQLANADIGAN HUDUDLAR TEGRASIDA JOYLASHGAN SUV OBYEKTLARIDAN FOYDALANISH
Keyingi tahrirga qarang.
67-modda. Daxlsiz suv obyektlari
Alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga ega boʻlgan suv obyektlari tegishli qonun bilan daxlsiz deb eʼlon qilinadi, xoʻjalik maqsadida foydalanishdan chiqariladi hamda bepul va muddatsiz foydalanish uchun davlat qoʻriqxonalari ixtiyoriga berib qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
68-modda. Qoʻriqxonalar suvidan foydalanish tartibi va uni muhofaza qilish choralari
Qoʻriqxonalar suvidan foydalanish tartibi qoʻriqxonalar toʻgʻrisidagi nizomlarda belgilanadi.
Qoʻriqxonalar suvidan baliq ovlash, ov qilish, suv oʻsimliklari yigʻish, shuningdek shu suvlarning tabiiy holatiga zarar yetkazuvchi boshqa ishlar olib borish taqiqlanadi.
Qoʻriqxonalar suviga oqindi suvlarni oqizishga, shuningdek mazkur suvlarning tabiiy holatini oʻzgartirishi mumkin boʻlgan gidromelioratsiya ishlari oʻtkazishga ushbu Qonunda belgilangan talablarga rioya qilingan va tegishli qoʻriqxonalarning maʼmuriyatlari bilan kelishilgan holdagina yoʻl qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
69-modda. Suv obyektlarini qoʻriqxonalardan qaytarib olish
Qoʻriqxonalarga foydalanish uchun berib qoʻyilgan suv obyektlarini qaytarib olishga alohida zarur boʻlib qolgan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan yoʻl qoʻyiladi.
Ov qilish obyektlari hisoblanmaydigan yovvoyi hayvonlarni muhofaza qilish uchun moʻljallangan buyurtma qoʻriqxonalar, milliy bogʻlar tegrasiga kiruvchi havzalardagi baliq resurslari va boshqa suv jonivorlaridan foydalanishga ruxsat beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
XVIII bob. SUV OBYEKTLARIDAN SUV TRANSPORTI EHTIYOJLARI UCHUN FOYDALANISH
70-modda. Kema qatnaydigan suv yoʻllari
Daryolar, koʻllar, suv omborlari, kanallar, basharti, suv yoʻllari sifatida foydalanish toʻla yoki qisman taqiqlangan yoxud ular tanho foydalanish uchun berib qoʻyilgan boʻlmasa, umum foydalanadigan suv yoʻllari hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
71-modda. Suv yoʻllarini kema qatnaydigan suv yoʻllari qatoriga kiritish, shuningdek suv yoʻllaridan foydalanish qoidalarini belgilash tartibi
Suv yoʻllarini kema qatnaydigan suv yoʻllari qatoriga kiritish, shuningdek suv yoʻllaridan foydalanish qoidalarini belgilab berish tartibi qonunlar bilan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
72-modda. Suv obyektlaridan kichik kemalarda suzib yurish uchun foydalanish
Suv obyektlaridan kichik kemalarda (eshkakli va motorli qayiqlar, katerlar, yelkanli yaxtalar va shu kabilarda) suzib yurish uchun foydalanishga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan qoidalarga muvofiq ruxsat beriladi.
LexUZ sharhiQarang: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 2-avgustdagi 484-son qarori bilan tasdiqlangan Kichik hajmli kemalarni roʻyxatdan oʻtkazish qoidalari.
XIX bob. OQINDI SUVLARNI OQIZISH UCHUN SUV OBYEKTLARIDAN FOYDALANISH
Keyingi tahrirga qarang.
73-modda. Oqindi suvlarni oqizish uchun suv obyektlaridan foydalanishga ruxsat beruvchi idoralar
Sanoat, kommunal-maishiy, zovur suvlarini va boshqa oqindi suvlarni oqizish uchun suv obyektlaridan foydalanishga qonunlarga muvofiq hamda tabiatni muhofaza qilish, suv xoʻjaligi organlarining davlat sanitariya nazorati, konchilik nazorati davlat organlari geologiya va mineral resurslar organlari bilan kelishib bergan ruxsatiga binoan yoʻl qoʻyilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Ruxsat suv obyektlaridan oqindi suvlarni oqizish uchun foydalanish zarurati va imkoniyatlarini asoslab beruvchi hujjatlarga binoan beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
74-modda. Suv obyektlariga oqindi suvlarni oqizishga yoʻl qoʻyish shartlari
Keyingi tahrirga qarang.
Suv obyektlariga oqindi suvlarni oqizishga suv obyekti tarkibidagi ifloslovchi moddalarning belgilab qoʻyilgan meʼyorlardan oshib ketishiga yoʻl qoʻymaslik sharti bilan va suvdan foydalanuvchi bunday oqindi suvlarni tabiatni muhofaza qilish va sanitariya nazorati organlari tomonidan belgilab qoʻyilgan darajaga yetkazib tozalab berish sharti bilangina yoʻl qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Agar mazkur talablar buzilayotgan boʻlsa, tabiatni muhofaza qilish va sanitariya nazorati organlari oqindi suvlarni oqizishni cheklab, toʻxtatib yoki taqiqlab qoʻyishlari, hattoki ayrim sanoat qurilmalarini, sexlar, korxonalar, tashkilotlar, muassasalarning faoliyatini toʻxtatib qoʻyishlari lozim. Aholining sogʻligʻiga xatarli hollarda, oqindi suvlarni oqizish toʻxtatilib, hattoki ishlab chiqarish obyektlaridan va boshqa obyektlardan foydalanish toʻxtatib qoʻyishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
75-modda. Suv obyektlaridan oqindi suvlarni oqizish uchun foydalanish tartibi va shartlari
Keyingi tahrirga qarang.
Suv obyektlaridan oqindi suvlarni oqizish uchun foydalanish tartibi va shartlari qonunlar bilan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XX bob. SUV OBYEKTLARIDAN YONGʻINGA QARSHI EHTIYOJLAR UCHUN HAMDA BOSHQA DAVLAT VA JAMOAT EHTIYOJLARI UCHUN FOYDALANISH
76-modda. Suv obyektlaridan yongʻinga qarshi ehtiyojlar uchun foydalanish
Yongʻinga qarshi ehtiyojlar uchun har qanday suv obyektlaridan suv olishga yoʻl qoʻyiladi.
77-modda. Suv obyektlaridan yongʻinga qarshi ehtiyojlar uchun hamda boshqa davlat va jamoat ehtiyojlari uchun foydalanish tartibi
Suv obyektlaridan yongʻinga qarshi ehtiyojlar uchun, shuningdek davlat va jamoatning boshqa ehtiyojlari uchun foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
LexUZ sharhiQarang: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 20-oktabrdagi 649-son qarori bilan tasdiqlangan Yongʻin xavfsizligi qoidalarining 17-bobi.
XXI bob. SUV OMBORLARI, GIDROUZELLAR VA BOSHQA INSHOOTLARDAN FOYDALANISH
78-modda. Suv omborlarini suv bilan toʻldirish va ulardan suv chiqarish rejimi
Suv omborlarida suv toʻsadigan, suv oʻtkazadigan yoki suv toʻplaydigan inshootlarni ishlatuvchi korxonalar, tashkilotlar va muassasalar suv omborlarining taʼsir mintaqasidagi suvdan foydalanuvchilar, yer egalari va yerdan foydalanuvchilarning manfaatlarini hisobga olgan holda suv omborlarini suv bilan toʻldirish va ulardan suv chiqarish borasida belgilangan rejimga rioya qilishlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv omborlari turli suvdan foydalanuvchilarning suvga boʻlgan ehtiyojini qondirishni tartibga solish maqsadida bunyod etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Suv omborlarini suvga toʻldirish va ulardan suvni chiqarish rejimi, suv sathining oʻzgarish rejimi, gidrouzel orqali suv oʻtish rejimi, kemalarning bemalol va xavfsiz oʻtishi, shuningdek baliqlarning urugʻ tashlaydigan joylarga oʻta olishini taʼminlash suv omborlaridan foydalanish qoidalari bilan belgilanadi.
79-modda. Suv omborlaridan foydalanish tartibi
Suv omborlaridan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi va boshqa manfaatdor organlar bilan kelishib, har bir suv ombori, suv omborlari tizmasi yoki tizimi uchun tasdiqlangan qoidalarda belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
80-modda. Suv omborlarining tegishli texnika holatini va obodonchiligini taʼminlaydigan tadbirlarni uyushtirish va muvofiqlashtirish
Suv omborlarining tegishli texnika holatini va obodonchiligini taʼminlaydigan tadbirlarni uyushtirish va muvofiqlashtirish, shuningdek ulardan foydalanish ustidan nazorat qilish suv xoʻjaligi organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
81-modda. Koʻl va boshqa suv havzalaridan suv omborlari sifatida foydalanish
Ushbu Qonunning 78, 79 va 80-moddalaridagi qoidalar koʻllardan va suv omborlari tariqasida xizmat qilayotgan boshqa suv havzalaridan foydalanishga ham joriy qilinadi.
82-modda. Gidrouzellar va boshqa gidrotexnika inshootlaridan foydalanish tartibi
Gidrouzellar hamda daryolar, soylar, magistral va xoʻjaliklararo kanallar, kollektorlardagi boshqa gidrotexnika inshootlari davlat suv obyektlari hisoblanib, ana shu inshootlardan foydalanishni ularni loyihalash vaqtida ishlab chiqilgan qoidalarga muvofiq suv xoʻjaligi organlari amalga oshiradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Ichki xoʻjalik gidromelioratsiya tarmogʻidagi gidrotexnika inshootlaridan, shu jumladan sugʻorish kanallari va kollektor-drenaj tarmoqlaridan foydalanishni ularga egalik qiluvchi suvdan foydalanuvchilar amalga oshiradilar.
Suv xoʻjaligi organlari suvdan foydalanuvchilar bilan tuzilgan shartnomalarga binoan ichki xoʻjalik tarmoqlari va ulardagi inshootlarga texnika xizmati koʻrsatishni oʻz zimmalariga olishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
XXII bob. OROL DENGIZI HAVZASIDA DAVLATLARARO SUVDAN FOYDALANISH
83-modda. Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa davlatlarning hududida joylashgan Orol dengizi havzasidagi suv obyektlaridan foydalanishni tartibga solish
Oʻzbekiston Respublikasining hududida hamda Orol dengizi havzasi tegrasidagi boshqa davlatlarning hududida joylashgan davlatlararo (Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon daryosi, Orol dengizi va boshqa) suv obyektlaridan foydalanishni tartibga solib turish davlatlararo shartnomalar va bitimlarga muvofiq amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
84-modda. Chegara suvlaridan foydalanish
Chegara suvlaridan foydalanish, suv xoʻjaligi va suvni muhofaza qilish tadbirlarini oʻtkazish xalqaro shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi chegara suvlarining xalqaro shartnomada tartibga solinmagan qismida suvdan foydalanish ishlari Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
XXIII bob. SUVDAN FOYDALANISHGA DOIR NIZOLARNI HAL QILISH
Keyingi tahrirga qarang.
85-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni hal qiluvchi organlar
Suvdan foydalanishga doir nizolar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, mahalliy hokimiyat va boshqaruv organlari, shuningdek suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish, geologiya va mineral resurslar organlari tomonidan hamda tegishli vakolati boʻlgan boshqa davlat organlari tomonidan qonunlarda belgilanadigan tartibda hal qilinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
86-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni hal qilishda posyolka va qishloqlarni oʻzini oʻzi idora qilish organlarining vakolatlari
Posyolka va qishloqlarni oʻzini oʻzi idora qilish organlarining ixtiyoriga qishloq, posyolka hududidagi suv obyektlaridan foydalanish yuzasidan fuqarolar oʻrtasida chiqqan nizolarni hal qilish vazifasi kiradi; suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish organlari hamda shunga vakolat berilgan boshqa davlat organlari hal qilishi lozim boʻlgan nizolar bundan mustasnodir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
87-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni hal qilishda shaharlar hokimiyat organlarining vakolatlari
Shaharlar hokimiyat organlarining ixtiyoriga shahar hududidagi suv obyektlaridan foydalanish masalasida shaharga boʻysunadigan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar oʻrtasida, mazkur korxona, tashkilot va muassasalar bilan fuqarolar oʻrtasida, shuningdek fuqarolar oʻrtasida suvdan foydalanish yuzasidan chiqqan nizolarni hal qilish vazifasi kiradi; suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish organlari hamda shunga vakolat berilgan boshqa davlat organlari hal qilishi lozim boʻlgan nizolar bundan mustasnodir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
88-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni hal qilishda tumanlar hokimiyat organlarining vakolatlari
Tumanlar hokimiyat organlarining ixtiyoriga jamoa xoʻjaliklari, davlat xoʻjaliklari, dehqon xoʻjaliklari, tumanga boʻysunadigan boshqa korxonalar, tashkilotlar va muassasalar oʻrtasida, shuningdek mazkur korxonalar, tashkilotlar, muassasalar bilan fuqarolar oʻrtasida suvdan foydalanish yuzasidan chiqqan nizolarni hal qilish vazifasi kiradi; suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish organlari hamda shunga vakolat berilgan boshqa davlat idoralari hal qilishi lozim boʻlgan nizolar bundan mustasnodir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
89-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni hal qilishda viloyatlar hokimiyat organlarining vakolatlari
Viloyatlar davlat hokimiyati organlarining ixtiyoriga tomonlardan biri viloyatga boʻysunadigan korxona, tashkilot, va muassasa boʻlgan taqdirda suvdan foydalanishga doir nizolarni hamda viloyatdagi turli tumanlarda joylashgan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar oʻrtasida suvdan foydalanish yuzasidan chiqqan nizolarni hal qilish vazifasi kiradi; suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish organlari hamda shunga vakolat berilgan boshqa davlat idoralari hal qilishi lozim boʻlgan nizolar bundan mustasnodir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
90-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni hal qilishda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ixtiyoriga tomonlardan biri respublikaga boʻysunadigan korxona, tashkilot, muassasa boʻlgan taqdirda suvdan foydalanishga doir nizolarni hamda turli viloyatlar yoki bitta viloyat va Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida joylashgan korxonalar, tashkilotlar, muassasalar oʻrtasida suvdan foydalanishga doir chiqqan nizolarni hal qilish vazifasi kiradi; suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish, geologiya va mineral resurslar organlari hamda shunga vakolat berilgan boshqa davlat organlari hal qilishi lozim boʻlgan nizolar bundan mustasnodir.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
91-modda. Suvdan foydalanishga doir xalqaro nizolarni hal etish
Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa davlatlar oʻrtasida suvdan foydalanish yuzasidan kelib chiqqan nizolar davlatlararo shartnomalarda belgilangan tartibda hal etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
92-modda. Suvdan foydalanishga doir daʼvolashuvlarni qoʻzgʻatish
Suvdan foydalanishga doir daʼvolashuvlar tomonlardan birining arizasiga binoan qoʻzgʻatiladi.
Bu arizaga suvdan foydalanish huquqi buzilganligini isbotlab beruvchi hujjatlar ilova qilinishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
93-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolarni koʻrib chiqish tartibi
Suvdan foydalanishga doir nizolar manfaatdor tomonlar ishtirokida koʻrib chiqiladi, ular nizo hal qilinadigan vaqt va joy haqida xabardor qilib qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
94-modda. Suvdan foydalanishga doir nizolar yuzasidan qaror qabul qilish
Suvdan foydalanishga doir nizolarni koʻrib chiqish natijasi haqida shu nizoni hal qiluvchi organlar qaror chiqaradilar.
Zarur hollarda bu qarorlarda ularni ijro etish tartibi va muddatlari, shuningdek buzilgan huquqni tiklash tadbirlari koʻrsatilgan boʻlishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
95-modda. Suvdan foydalanishga doir nizo yuzasidan chiqarilgan qarorlar ustidan shikoyat qilish tartibi
Suvdan foydalanishga doir nizo yuzasidan chiqarilgan qaror ustidan shu qaror topshirilgan kundan boshlab oʻn kun muddat ichida yuqori turuvchi organga shikoyat qilish mumkin.
Nizo yuzasidan chiqarilgan qaror ustidan qilingan shikoyat bu qarorning ijrosini toʻxtatib qoʻymaydi. Suvdan foydalanish toʻgʻrisidagi nizo yuzasidan chiqarilgan qarorning ijrosi qaror chiqargan organ, yuqori turuvchi organ tomonidan toʻxtatilishi yoki ijro muddati uzaytirilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
96-modda. Suvdan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan mulkka oid nizolarni hal qilish
Suvdan foydalanish bilan bogʻliq boʻlgan mulkka oid nizolar qonunlarda belgilangan tartibda tegishli sud tomonidan hal etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
XXIV bob. SUVNI MUHOFAZA QILISH
Keyingi tahrirga qarang.
97-modda. Suvni muhofaza qilish vazifalari
Hamma suvlar (suv obyektlari) aholi sogʻligʻiga zarar yetkazishi, shuningdek baliq zaxiralarining kamayishi, suv taʼminoti sharoitining yomonlashishi hamda suvning fizikaviy, kimyoviy va biologik xossalari pasayishi, suvning tabiiy tozalanish xususiyati kamayishi, suvning gidrologik va gidrogeologik rejimining buzilishi natijasida kelib chiqadigan boshqa koʻngilsiz hodisalarga olib kelishi hollaridan muhofaza qilinishi kerak.
98-modda. Suvni muhofaza qilishni, shuningdek uning holati va rejimini yaxshilashni taʼminlovchi tadbirlarni amalga oshirish
Faoliyati suvlarning holatiga taʼsir etuvchi korxonalar, tashkilotlar va muassasalar mahalliy hokimiyat organlari, tabiatni muhofaza qilish, suv xoʻjaligi, sanitariya nazorati organlari hamda boshqa manfaatdor idoralar bilan kelishgan holda texnologiya, oʻrmon-melioratsiya va agrotexnika, gidrotexnika, sanitariya-texnika tadbirlarini oʻtkazishlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
99-modda. Suvni chiqit va chiqindilar bilan ifloslantirishdan muhofaza qilish
Keyingi tahrirga qarang.
Korxonalar, tashkilotlar, muassasalar va fuqarolarga quyidagilar taqiqlanadi:
ishlab chiqarish chiqitlari, maishiy va boshqa xil chiqitlar hamda chiqindilarni suv obyektlariga tashlash;
moylarning, yogʻochlarning, kimyoviy va neft mahsulotlarining hamda boshqa mahsulotlarning toʻkilib-sochilishi natijasida suvni bulgʻatish va ifloslantirish;
Keyingi tahrirga qarang.
suv havzalarining yuzi, suv havzalarini qoplab turgan yaxlar va muzliklarning yuzasi, sanoat chiqitlari, maishiy chiqindi va boshqa tashlandiq chiqitlar, shuningdek yer usti va yer osti suvlarning sifatini yomonlashtirib yuboradigan neft va kimyoviy mahsulotlar bilan bulgʻatish va ifloslantirish;
suvlarni oʻgʻitlar va zaharli ximikatlar bilan bulgʻatish.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Oqindi suvlarni suv obyektlariga oqizishga ushbu Qonunning 73, 74 va 75-moddalarida koʻrsatib oʻtilgan talablarga rioya qilingan taqdirdagina yoʻl qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
100-modda. Suvning sanitariya muhofazasi tegralari
Ichimlik suv tariqasida va maishiy ehtiyojlar uchun, shifobaxsh, aholini davolash va sogʻlomlashtirish hamda kurort ehtiyojlari uchun foydalanilayotgan suvlarni muhofaza qilish maqsadida qonunlarga muvofiq sanitariya muhofazasi okruglari va tegralari, shuningdek alohida qoʻriqlanadigan hududlar belgilab qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
101-modda. Yer osti suvlarini muhofaza qilish
Yer osti suvlari chiqarish va undan foydalanish bilan shugʻullanuvchi idoralar suv chiqarilayotgan uchastka va unga tutash hududlarda yer osti suvlariga doir rejimlarga rioya etilishini kuzatib borishlari, shuningdek foydalanilayotgan suvning miqdori va sifatining hisobini yuritishlari shart.
Basharti, foydali qazilmalar konlarini qidirish, ularni oʻrganish va ulardan foydalanish bilan bogʻliq burgʻilash hamda boshqa kon-qidiruv ishlari bajarish chogʻida yer osti suvlari bor qatlamlar aniqlangani taqdirda, bu haqda tabiatni muhofaza qilish, suv xoʻjaligi organlariga maʼlum qilinishi hamda belgilangan tartibda yer osti suvlarini muhofaza qilishga qaratilgan chora-tadbirlar koʻrilishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Basharti, sanoat oqindi suvlarini oqizish uchun qaziladigan quduqlar suvli qatlamlarni ifloslantirish manbaiga aylanishi mumkin boʻlsa, bunday quduqlar qazish barcha hollarda man etiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻz-oʻzidan suv chiqarib, suvi foydalanish uchun yaroqsiz boʻlgan quduqlarga suvni boshqarish uskunalari oʻrnatilishi, ular qonunlarda belgilangan tartibda toʻxtatib qoʻyilishi yoki tugatilishi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Sifatli yer osti suvlari toʻplanadigan manbalar tegrasida qattiq va suyuq chiqindilar toʻplash, axlatxonalar barpo etish, yer osti suvlarining ifloslanish manbaiga aylanish ehtimoli boʻlgan sanoat, qishloq xoʻjalik obyektlari va boshqa obyektlar qurilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Yer osti suvlarini muhofaza qilish chora-tadbirlarini koʻrish, shu jumladan quduqlarni kuzatish tarmogʻini yaratish faoliyati yer osti suvlarining holatiga taʼsir koʻrsatuvchi korxonalar tomonidan amalga oshiriladi.
102-modda. Kichik daryolarni muhofaza qilish
Xoʻjalik faoliyati kichik daryolarning holati va rejimiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari, suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish organlari bilan birgalikda suvni, uning musaffoligi va sifatini saqlash chora-tadbirlarini koʻrishlari lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Kichik daryolarning suvni muhofaza qilish mintaqalari, bu mintaqalardagi korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning xoʻjalik faoliyati rejimi qonunlar bilan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XXV bob. SUV YETKAZADIGAN ZARARLI TAʼSIRNING OLDINI OLISH VA UNI BARTARAF QILISH
103-modda. Suv yetkazadigan zararli taʼsirning oldini olish va uni bartaraf qilish borasida korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning burchlari
Korxonalar, tashkilotlar va muassasalar:
suv yetkazadigan zararli taʼsirning;
suv toshqinlarining, suv bosib ketishi va zax bosishning;
sohillar, himoya toʻgʻonlari va boshqa inshootlar buzilib ketishining;
yerlarning botqoqlanishi va shoʻrlanishining;
tuproq eroziyasining, jarlar, oʻpirilishlar paydo boʻlishining, sel oqimlarining va boshqa zararli hodisalarning oldini olish va bartaraf qilish uchun tabiatni muhofaza qilish, suv xoʻjaligi, geologiya va mineral resurslar organlari, mahalliy hokimiyat organlari va boshqa manfaatdor organlar bilan kelishib olingan holda yoki tegishli vakolati boʻlgan davlat organlarining koʻrsatmasiga muvofiq zarur tadbirlarni amalga oshirishlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
104-modda. Suvning zararli taʼsiri natijasida yuz beradigan tabiiy ofatlarning oldini olish va ularni tugatishga doir eng zarur choralarni amalga oshirish
Suvning zararli taʼsiri natijasida yuz beradigan tabiiy ofatlarning oldini olish va ularni tugatishga doir eng zarur choralarni amalga oshirish yoʻllari qonunlarda belgilab beriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Maʼmuriy tuman hududida toshqin va sel boʻlganda avariya holatlarining oldini olish hamda tugatish ishlarini bajarishni tuman hokimiyati organlari tashkil etadilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Suvning zararli taʼsiri natijasida yuz beradigan tabiiy ofatlarning oldini olish va ularni tugatish ishlariga operativ rahbarlik qilish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimiyat organlari zarur hollarda toshqinga qarshi kurash komissiyalari va boshqa komissiyalar tuzadilar, bu komissiyalar tarkibiga tegishli korxona, tashkilot va muassasalarning vakillari, shuningdek suv xoʻjaligi va tabiatni muhofaza qilish organlarining vakillari kiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
105-modda. Suv yetkazadigan zararli taʼsirdan muhofaza qilish, ularning oldini olish va bartaraf etish tadbirlari
Suv yetkazadigan zararli taʼsirdan muhofaza qilish, ularning oldini olish va bartaraf etish tadbirlari suvdan foydalanuvchilar:
korxonalar, tashkilotlar, xoʻjaliklar mablagʻi va mahalliy budjet hisobidan;
respublika va mintaqaviy dasturlar boʻyicha — respublika budjeti hisobidan amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
106-modda. Suvdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishning iqtisodiy choralari
Suvdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishni taʼminlashning iqtisodiy choralari:
suvdan maxsus foydalanganlik, suv obyektlarini ifloslantirganlik va ularga zararli taʼsir koʻrsatishning boshqa turlari uchun haq undirishni;
suvni tejovchi texnologiyalarni joriy etishda, suvni muhofaza qilish va tejashda samarali boʻlgan faoliyatni amalga oshirishda korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarga hamda fuqarolarga beriladigan soliqqa, kreditga oid va boshqa imtiyozlarni;
suvdan kompleks va oqilona foydalanishda hamda uni muhofaza qilishda huquqiy, iqtisodiy, tashkiliy, ijtimoiy, ekologik va oʻzga ragʻbatlantirish omillarining samarali choralari tizimini qoʻllashni nazarda tutadi.
Respublika, xalqaro va oʻzga darajadagi jamoat birlashmalari, fondlar, jamiyatlar, uyushmalar oʻz nizomlariga muvofiq qonunlarda belgilangan tartibda suvdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishga qaratilgan samarali tadbirlarni tatbiq etilishini ragʻbatlantirishlari va taqdirlashlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
XXVI bob. SUVDAN FOYDALANISHNI DAVLAT YOʻLI BILAN HISOBGA OLISH VA REJALASHTIRISH
107-modda. Suvni va undan foydalanishni davlat yoʻli bilan hisobga olish vazifalari
Suvni va undan foydalanishni davlat yoʻli bilan hisobga olishning vazifasi yagona suv fondini tashkil etuvchi suvlarning miqdorini va sifatini, aholi va xalq xoʻjaligining ehtiyojlari uchun suvdan foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni belgilashdan iboratdir.
Keyingi tahrirga qarang.
108-modda. Suvdan foydalanish va uni muhofaza etishni rejalashtirish
Suvdan foydalanishni rejalashtirish birinchi navbatda aholining ichimlik suvga boʻlgan va maishiy ehtiyojlarini qondirishni, suvning suvdan foydalanuvchilar oʻrtasida ilmiy asosda taqsimlanishini, suvni muhofaza qilishni va suv yetkazadigan zararli taʼsirning oldini olishni taʼminlashi lozim.
Suvdan foydalanishni rejalashtirish chogʻida davlat suv kadastridagi maʼlumotlar, suv xoʻjaligi balanslari, suvdan kompleks foydalanish va suvni muhofaza qilish jadvallari hisobga olinadi.
109-modda. Davlat suv kadastri
Davlat suv kadastri suvni miqdor va sifat koʻrsatkichlarini hisobga olish, suvdan foydalanishni qayd qilish va hisobga olish maʼlumotlarini oʻz ichiga oladi.
110-modda. Suv xoʻjaligi balanslari
Suvning mavjud miqdorini va undan foydalanish darajasini baholash uchun daryolar havzalari va iqtisodiy nohiyalar boʻyicha suv xoʻjaligi balanslari tuziladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
111-modda. Suvdan kompleks foydalanish va uni muhofaza qilish jadvallari
Suvdan kompleks foydalanish va uni muhofaza qilishning bosh va havza (hududiy) jadvallari aholining va xalq xoʻjaligining suvga boʻlgan istiqboldagi ehtiyojlarini qondirish uchun, shuningdek suvni muhofaza qilish va suv yetkazadigan zararli taʼsirlarning oldini olish uchun amalga oshirilishi lozim boʻlgan asosiy suv xoʻjaligi tadbirlarini va boshqa tadbirlarni belgilab beradi.
Keyingi tahrirga qarang.
112-modda. Suvni va undan foydalanishni davlat yoʻli bilan hisobga olish, davlat suv kadastri yuritish, suv xoʻjaligi balanslari tuzish hamda suvlardan kompleks foydalanishning va uni muhofaza qilishning jadvallarini ishlab chiqish tartibi
Suvni va undan foydalanishni davlat yoʻli bilan hisobga olish, davlat suv kadastrini yuritish, suv xoʻjaligi balanslari tuzish hamda suvdan kompleks foydalanishning va uni muhofaza qilishning jadvallarini ishlab chiqish ishlari budjet hisobidan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilab beradigan tartibda bajariladi.
LexUZ sharhiBatafsil maʼlumot uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 7-yanvardagi 11-son qarori bilan tasdiqlangan “Oʻzbekiston Respublikasining Davlat suv kadastrini ishlab chiqish va yuritish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizomga qarang.
113-modda. Suv monitoringi
Suv monitoringi, shu jumladan yer osti suvlari monitoringi oʻzgarishlarni oʻz vaqtida aniqlash, ularga baho berish, salbiy jarayonlarning oldini olish va ularga barham berish uchun suvlarning holati ustidan olib boriladigan kuzatuv tizimidan iboratdir.
Suv monitoringining tuzilishi, mazmuni va uni amalga oshirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
XXVII bob. SUV TOʻGʻRISIDAGI QONUNLARNI BUZGANLIK UCHUN JAVOBGARLIK
Keyingi tahrirga qarang.
114-modda. Davlatning suvga boʻlgan egalik huquqini buzadigan bitimlarning haqiqiy emasligi
Suvdan foydalanish huquqini boshqaga berish hamda davlatning suvga egalik huquqini oshkora yoki yashirin shaklda buzadigan boshqa xil bitimlar haqiqiy hisoblanmaydi.
115-modda. Suv toʻgʻrisidagi qonunlarni buzganlik uchun javobgarlik
Ushbu Qonunning 114-moddasida koʻrsatilgan bitimlarni tuzishda aybdor boʻlgan shaxslar, shuningdek:
suv obyektlarini oʻzboshimchalik bilan egallab olgan yoki suvdan oʻzboshimchalik bilan foydalangan;
suvdan foydalanish limitlarini buzgan holda suv olgan;
daryolarni bulgʻagan va ifloslagan;
suvni bulgʻash va ifloslashning yoki suv yetkazadigan zararli taʼsirning oldini oladigan inshootlari va qurilmalari boʻlmagan korxonalarni, kommunal obyektlarni va boshqa obyektlarni ishga tushirgan;
suvdan (suv obyektlaridan chiqarib yoki ajratib olingan suvdan) xoʻjasizlik bilan foydalangan;
suv havzalarida suvni muhofaza qilish rejimini buzib, uning bulgʻanishiga, tuproqni suv yuvib ketishiga va boshqa zararli hodisalar roʻy berishiga sabab boʻlgan;
suv xoʻjaligi inshootlari va qurilmalariga shikast yetkazgan va ularni vayron qilgan;
suv xoʻjaligi inshootlarini va qurilmalarini ishlatish qoidalarini buzgan;
suvning holatiga taʼsir qiluvchi toʻsiqlar, nasos stansiyalari va boshqa inshootlarni oʻzboshimchalik bilan qurgan;
suv haqi va suvdan foydalanish qoidalarini buzganlik uchun solingan jarimalarni oʻz vaqtida toʻlamagan;
rejalarda koʻzda tutilib, suvni bulgʻanish, ifloslanish va kamayib ketishdan saqlashni, shuningdek suv holati va rejimini yaxshilashni taʼminlovchi gidrotexnika, texnologiya, oʻrmon-melioratsiya, sanitariya-texnika tadbirlari va boshqa tadbirlarni amalga oshirmagan;
vodoprovod va kanalizatsiya tarmoqlariga oʻzboshimchalik bilan ulangan;
foydalanish va kuzatish quduqlarini yoʻq qilib tashlagan yoki ularga zarar yetkazgan;
suv quduqlarini burgʻilashning belgilangan qoidalari va texnologiyasini buzgan;
suvni muhofaza qilish inshootlari va qurilmalarini qurishning meʼyoriy muddatlarini barbod qilgan;
qurilishi tugallanmagan suvni muhofaza qilish inshootlarini ularning samarali ishlashiga salbiy taʼsir etuvchi kam-koʻstini bitirmay va loyihadan chetga chiqishlar bilan foydalanishga topshirgan;
suvni muhofaza qilish tegralariga rioya etmagan;
suvdan foydalanganlik haqidagi davlat hisobotlarini taqdim etmagan yoki ushbu maʼlumotlarni buzib koʻrsatgan;
tabiatni muhofaza qilish ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organlarning koʻrsatmalarini bajarmagan;
alohida qoʻriqlanadigan suv obyektlari rejimini buzganlikda aybdor boʻlgan shaxslar qonunlarga muvofiq jinoiy, maʼmuriy va oʻzga tarzdagi javobgarlikka tortiladilar.
Qonunlarda suv toʻgʻrisidagi qonunlarning boshqa turdagi buzilishlari uchun ham javobgarlik belgilab qoʻyilishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
116-modda. Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan suv obyektlarini qaytarib olish
Oʻzboshimchalik bilan egallab olingan suv obyektlari ulardan qonunsiz foydalanish vaqtida qilingan xarajatlar qoplanmagan holda oʻz egasiga qaytarib olib beriladi.
XXVIII bob. SUV TOʻGʻRISIDAGI QONUNLARNI BUZISH NATIJASIDA YETKAZILGAN ZARARLARNI UNDIRISH
Keyingi tahrirga qarang.
117-modda. Suv toʻgʻrisidagi qonunlarni buzish natijasida yetkazilgan zararlarni undirish
Korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, dehqon xoʻjaliklari va fuqarolar suv toʻgʻrisidagi qonunlarni buzish natijasida yetkazilgan zararlarni qonunlarda belgilanadigan miqdorda va tartibda qoplashlari shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
118-modda. Zarar yetkazishda aybdor boʻlgan mansabdor shaxslar va boshqa xodimlarning moddiy javobgarligi
Korxonalar, tashkilotlar va muassasalar zarar xarajatlarini toʻlashida aybdor boʻlgan mansabdor shaxslar va boshqa xodimlar belgilangan tartibda moddiy javobgar boʻladilar.
LexUZ sharhiBatafsil maʼlumot uchun Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1001- moddasiga qarang.
XXIX bob. XALQARO SHARTNOMALAR
119-modda. Xalqaro shartnomalar
Basharti, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida ushbu Qonunda nazarda tutilganlaridan oʻzga qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllanadi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1993-yil 6-may,
837-XII-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y., 5-son, 221-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 4-5-son, 126-modda; 1998-y., 9-son, 181-modda; 2000-y., 7-8-son, 217-modda; 2001-y., 1-2-son, 23-modda; 2004-y., 1-2-son, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-y., 50-51-son, 512-modda; 2009-y., 52-son, 555-modda; 2011-y., 1-2-son, 1-modda, 36-son, 365-modda; 2013-y., 18-son, 233-modda; 2014-y., 36-son, 452-modda; 2016-y., 52-son, 597-modda; 2017-y., 37-son, 978-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son, 24.07.2018-y., 03/18/486/1559-son, 11.05.2019-y., 03/19/536/3114-son; 13.11.2019-y., 03/19/583/4016-son; 28.09.2020-y., 03/20/638/1333-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 12.10.2021-y., 03/21/721/0952-son, 01.12.2021-y., 03/21/733/1112-son; 04.11.2022-y., 03/22/800/0990-son; 29.11.2023-y., 03/23/880/0905-son; 18.01.2024-y., 03/24/898/0046-son; 24.10.2024-y., 03/24/981/0841-son; 11.11.2024-y., 03/24/995/0908-son)
