А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ы | Э | Ю | Я | Ў | Қ | Ғ | Ҳ | #
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | #

бу шахснинг ўз қонуний манфаатларини қондириш йўлида қонунда кўрсатилган ва давлат томонидан таъминланадиган, рухсат этилган хатти-ҳаракатлари чорасидир. Объектив ҳуқуқдан фарқли ўлароқ, субъектив ҳуқуқ фақатгина айрим субъектга тегишли ва фақатгина бу шахснинг истаги бўйича амалга ошириладиган ҳуқуқ сифатида намоён бўлади.

С.ҳ. мумкин бўлган ёки рухсат этилган ҳаракат чораси сифатида унинг эгаси томонидан бошқа юридик нормаларни инобатга олмай ва ўзбошимчалик билан амалга оширилиши мумкин эмас.

Ҳуқуқий муносабат иштирокчиси ўзининг С.ҳ. ини амалга оширишда амалдаги ҳуқуқий нормалар асосида ва доирасида ҳаракат қилади. Мас., мулкка, қурилишга, ер участкасига ўзининг мулкдорлик ҳуқуқини амалга оширишда бошқа шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари билан ҳисоблашмасдан иложи йўқ. Ҳар қандай мамлакатнинг қонун чиқарувчи органи фуқароларга ва уларнинг бирлашмаларига айрим ҳуқуқ ва эркинликларни бериш билан бир қаторда бундай ҳуқуқларни амалга оширишнинг конституциявий доираларини ҳам ўрнатади.

“Фуқароларнинг Конституция ва қонунларда мустаҳкамлаб қўйилган ҳуқуқ ва эркинликлари дахлсиздир, улардан суд қарорисиз маҳрум этишга ёки уларни чеклаб қўйишга ҳеч ким ҳақли эмас” деб Конституциянинг 19 - моддасида белгилаб қўйилган. Бундан ташқари, ЎзР Конституциясида субъектив ҳуқуқни мумкин бўлган чегаралашлари ҳам мавжуд, яъни “Фуқаролар ўз ҳуқуқ ва эркинликларини амалга оширишда бошқа шахсларнинг, давлат ва жамиятнинг қонуний манфаатлари, ҳуқуқлари, ва эркинликларига путур етказмасликлари шарт” (20 модда). Инсон ҳуқуқлари ва эркинликларининг кафолатлари ЎзР Конституциясида белгилаб қўйилган (10 - боб).

Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат

Ушбу нашр давлат-ҳуқуқий атамаларининг энциклопедик луғатидир. У Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунлари билан бойитилган энг замонавий Конституциявий сўз бойлигини ўз ичига олади. Луғатда, шунингдек ўтган йилларда қўлланилиб келинган конституциявий-ҳуқуқий атамалар ҳам ўз аксини топди. Юридик ҳужжатларга кирган атамалар билан бир қаторда конституциявий ҳуқуқ фани ва унга туташ фанларнинг аксари қоидалари ҳамда сиёсатшунослик, жамиятшунослик ва бошқа фанларнинг ҳуқуқда қўлланиладиган атамаларига изоҳлар берилди.

Луғат турли даражадаги депутатлар, марказий ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари девонларининг ходимлари ҳамда ҳуқуқшунослик, сиёсатшунослик, фалсафа ва бошқа ижтимоий соҳалар бўйича ўқув юртларининг талабалари, аспирантлари ва ўқитувчилари ҳамда давлат ва ҳуқуқ муаммолари билан қизиқувчи кенг китобхонлар учун мўлжалланган.

Муаллифлар жамоаси:

Мустафоев Бўритош - Биринчи даражали Давлат Адлия маслаҳатчиси

Халилов Эркин Хамдамович - юридик фанлар доктори, профессор

Абдусаломов Мирзоулуғбек Элчиевич - юридик фанлар номзоди

Бозоров Узоқ - юридик фанлар номзоди

Файзиев Мириной Мирзаахмедович - профессор

Одилқориев Ходжимурод Тўхтамуродович - профессор

Хусанов Озод Тиллабович - профессор

Тўлаганов Абдужаббор - профессор

Мамадалиев Шавкат Олмасбаевич - фалсафа фанлари доктори

Тультеев Ильёс Тавасович - доцент

Муҳамедов Ўткирбек Ҳазратқулович - доцент

Авезов Ҳабибулла Қутлимуродович, сиёсатшунос.

Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат. Масъул муҳаррир ва муаллифлар жамоасининг раҳбари Б. Мустафоев - Тошкент: «Ўзбекистон нашриёти», 2006 йил. - 584 бет.

ISВN   978-9943-332-00-3    ББК 67,400(5У) я2

724-2006

© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, 2006