Ҳужжат кучини йўқотган 02.09.2013 17.02.1997 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 306
02.09.2013
17.02.1997
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлигининг Намунавий низоми, 17.02.1997 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 306
Кучга кириш санаси
17.02.1997
02.09.2013
17.02.1997
Кўриниш
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
Ҳужжат кучини йўқотган 02.09.2013
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўзбекистон Республикаси
Халқ таълими вазирлигининг
1997 йил 23 январдаги
26-сонли буйруғи билан

тасдиқланган

Ж.Ғ.ЮЛДОШЕВ

«КЕЛИШИЛГАН»
Ўзбекистон Республикаси
молия вазирининг ўринбосари
Ш. Абдуллаев
16.01.1997 й.
12-01-10/12-сон
«КЕЛИШИЛГАН»
Ўзбекистон Республикаси
соғлиқни сақлаш вазирининг
ўринбосари А. Ярқулов
30.12.1996 й.11-11/903-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МАКТАБГАЧА ТАРБИЯ ВА БОШЛАНҒИЧ ТАЪЛИМ МУАССАСАСИ ТЎҒРИСИДА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
намунавий Низом
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 1997 йил 17 февралда 306-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
 LexUZ шарҳи
Мазкур Намунавий низом Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазирининг 2013 йил 20 майдаги 175-сонли «Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасаси тўғрисидаги намунавий низомни ўз кучини йўқотган деб топиш ҳақида»ги буйруғига (рўйхат рақами 306-1, 27.05.2013 й.) асосан ўз кучини йўқотган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасаси, бундан буён матнда МГБТМ деб юритилади. Унинг вазифасига бола шахси асосларини шакллантириш, маданий ахлоқ-одоб қоидаларига риоя қилишни, атроф-муҳитни билишга доир қизиқишларини, дастлабки меҳнат кўникмаларини ривожлантириш, билим олишга эҳтиёж уйғотиш, мактабгача тарбия ва бошланғич таълимдаги узлуксизликни таъминлаш, тарбияланувчи ва ўқувчиларнинг саломатлигини мустаҳкамлаш киради. Бунда оила тарбияси —таълим-тарбия ишларини ташкил қилишда асосий манба, восита ва такомиллаштирувчи жараён ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасаси Ўзбекистон Республикаси «Таълим тўғрисида»ги Қонунга, умумтаълим мактаби, мактабгача тарбия низомлари, амалдаги Республика Президенти фармони ва қарорларига, мактабгача ва бошланғич таълим cтандартларига мувофиқ бу соҳадаги ягона давлат сиёсатини амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. МТБТМ ўз фаолиятида Ўзбекиcтон Республикаси Конституцияси, «Таълим тўғрисида»ги Қонун, халқ таълими вазирлиги томонидан чиқарган буйруқ ва қарорлар, фуқаролар соғлиғини муҳофаза қилиш», «Давлат санитария назорати» Соғлиқни сақлаш вазирлиги чиқарган меъёрий ҳужжатлар ҳамда мазкур Низомга амал қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. МТБТМ Низоми асосида жамоанинг умумий йиғилишида тасдиқланган, унинг фаолияти шарт-шароитлари ҳамда тартибини белгилаб берадиган ўзининг Уставини ишлаб чиқади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. МТБТМ мулкчилик шакллари ва идоравий бўйсунишидан қатъи назар, Маҳаллий ҳокимият ижроия маҳкамасининг фармойиши асосида тузилади ва белгиланган тартибда аттестациядан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. МТБТМ мустақил юридик шахс ҳисобланиб, ўз муҳри ва номи ёзилган штампига эга бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасасининг вазифалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. МТБТМнинг асосий мақсади ва вазифалари қуйидагилардан иборат:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача ёшдаги болалар ва бошланғич синф ўқувчиларининг руҳий-физиологик ёш хусусиятларининг ўзига хос жиҳатлари, ҳар бир боланинг шахсий сифатлари, қобилият ва имкониятларини ҳисобга олган ҳолда узлуксиз таълим-тарбия жараёнини ташкил қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Умуминсоний қадриятлар, ижодий тажрибалар, кўп асрлик анъаналар, илмий, тарихий ва маданий меросимизга асосланган таълим-тарбия жараёнини амалга ошириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Таълим тизимининг I ва II-босқичлари (мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасаси) учун қабул қилинган Давлат таълим стандартларининг тўлиқ бажарилишини таъминлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бунинг учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳар томонлама ривожланган бола шахсини шакллантириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларнинг жисмоний ривожланиши ва соғлом ўсишларини таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мактабгача тарбия ёшидаги болалар ва бошланғич синф ўқувчиларининг билим олишга қизиқишларини ўстириш, мавжуд қобилиятларини ривожлантириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мактабгача тарбия ёшидаги болаларга таълим-тарбияни ўйин орқали бериш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болалар ва ўқувчиларнинг она тили, математика, хорижий тиллар, иқтисод асослари, компьютер саводхонлиги бўйича дастлабки билим ва тушунчаларни пухта эгаллаш, таянч мактабларига ўтиб ўқишларини самарали давом эттиришларига замин яратиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларнинг тарбиясини миллий тарбияшунослик ғояларига таяниб халқимиз урф-одатлари, миллий анъаналари билан чамбарчас боғлиқ ҳолда амалга ошириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таълим-тарбия жараёнини мужассам усуллар воситасида ташкил қилиб, кун давомида узлуксиз таълим беришни уюштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таълим-тарбия мазмунини янгилаб бориш, педагогика фанининг ютуқларини тажрибада синаш ва татбиқ этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ота-оналар ўртасида маърифий таълимни тарғибот қилиш, бола тарбиясида ҳамкорликни жорий қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
амалдаги санитария меъёрлари, қоидалари ва гигиена меъёрларига риоя этиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасасининг мажбуриятлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Мулкчилик шакллари ва идоравий бўйсунишдан қатъи назар, МТБТМ ўз зиммасига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги мажбуриятларни бажаради:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таълим ва тарбиянинг илғор усуллари асосида ўқитишнинг замонавий техник воситаларини, кўргазмали қуролларини ўқув жараёнига татбиқ этилишини таъминлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МТБТМга бириктирилган тиббий муассаса билан биргаликда болалар соғлиғини мустаҳкамлаш муҳофаза қилинишини таъминлайдиган тадбирларнинг бажарилиши ва шарт-шароитларига риоя қилиниши устидан назоратни амалга оширади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларнинг ҳиссий (эмоционал) ва руҳий ҳолатини муҳофаза қилади, ижобий муҳитни яратади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Халқаро ҳуқуқ ва Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонун ҳужжатлари меъёрлари билан белгиланган таълим ва тарбия ишларининг сифатига, ота-оналар ҳуқуқларига, жамият ва давлат манфаатларига риоя қилиниши учун жавоб беради, ушбу меъёрлар бўйича ҳар бир боланинг қуйидаги ҳуқуқларини ҳимоя қилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
катталарнинг болалар эҳтиёжига эътибор ва ҳурмат билан муносабатда бўлиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фуқаролар, ота-оналардан тушган таклиф ва аризаларни ўз вақтида кўриб чиқилишини таъминлаш, муассасада тартиб-интизомни сақлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасасининг ҳуқуқлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. МТБТМ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазирлиги томонидан тасдиқланган ягона таянч режа асосида иш олиб бориш, ўқув дастурларидан танлаб таълим бериш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўз муаллифли дастурлари ва услубий тизимини ишлаб чиқиш, уни белгиланган тартибда тасдиқлаш ва ўзининг амалий фаолиятида қўллаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мактаблар, бошқа таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари, жамоатчилик ташкилотлари билан доимий алоқалар ўрнатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синов ишларини ўрнатилган тартиб асосида олиб бориш ва умумлаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
халқаро ташкилотлар билан мулоқотга киришиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
муассаса ишини такомиллаштириш, моддий базасини мустаҳкамлаш, ходимларнинг ижтимоий ҳимоясини таъминлаш бўйича таклифлар билан халқ таълимининг бошқарув органларига кириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
муассасада таълим бўйича шартнома асосида тўловли қўшимча хизмат турларини бажариш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасаси педагог ходимларининг бурчлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Педагог ходимлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларни ўқитиш ва тарбия ишларини юқори савияда амалга оширишга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ахлоқ-одоб қоидаларига риоя қилишга, болалар шахсини ҳурмат қилишга, уни ҳар қандай зўрлик ишлатиш ҳаракатларидан ҳимоя қилишга, уларни меҳнатга муҳаббат, ота-оналарига меҳр-оқибатли бўлиш, атроф муҳитни муҳофаза қилиш, мулкни асраб-авайлаш, эҳтиёткорлик билан фойдаланишга ўргатишга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болалар ва ўқувчиларни ватанпарварлик, умуминсоний қадриятлар руҳида тарбиялашга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўз касб малакаси ва педагогик маҳоратини доимий равишда такомиллаштиришга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болалар саломатлигини мустаҳкамлашга ва ҳаётини муҳофаза қилишга мажбурдирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Педагог ходимларнинг бошқа касб мажбуриятлари меҳнат шартномасида қайд қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VI. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасаси педагог ходимларининг ҳуқуқлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Педагог ходимлар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўз касб маҳоратини, шаъни ва кадр-қимматини ҳимоя қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
касб билан боғлиқ бўлмаган, меҳнат шартномаеида қайд этилмаган вазифаларни бажаришни рад этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саломатлигини тиклаш, дам олиш ҳуқуқларига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тил эркинлиги ҳуқуқига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илмий иш қилиш, илмий ишларда қатнашиш ҳуқуқига;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
муаллифлик ҳуқуқларига эгадирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VII. Ота-оналар ва уларни ўрнини босувчи шахсларнинг ҳуқуқ ва бурчлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Ота-оналар ёки уларни ўрнини босувчи шахслар:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўз болалари учун таълим ва тарбия шаклини эркин танлаш, таълим жараёнини кузатиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларнинг таълим-тарбиясини амалга оширишда зарурий шарт-шароитлар яратилишини талаб қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МТБТМ ходимларидан бола шахсига ҳурмат билан муносабатда бўлишларини талаб этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болалар ҳаёти ва таълим-тарбиясини ташкил этишда фаол иштирок қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларнинг жисмоний ва руҳий саломатлиги тўғрисида ғамхўрлик қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оила шароитида МТБТМТ да амалга оширилаётган таълим-тарбия ғояларининг давомийлигини таъминлаш, боланинг таълим олиши учун зарурий шарт-шароит яратиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болалар мактабгача тарбия гуруҳларида бўлганликлари учун белгиланган миқдордаги ҳақни ўз вақтида тўлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Уставда белгиланган кун тартибига риоя қилган ҳолда болаларни олиб келиш ва уйга олиб кетиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тарбиячи ва ўқитувчидан ўз боласининг ривожланиши, ўзлаштириш ҳақидаги маълумот ва ҳисоботларни талаб қилиш ҳуқуқига эгадирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VIII. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасасининг тузилиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Болалар ЖБТМ га 3 ёшдан қабул қилиниб, 8 йил мобайнида таълим-тарбия оладилар. Таълим даврийлиги қуйидагича тақсимланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МАКТАБГАЧА ТАРБИЯ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кичик гуруҳ — 3-4 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўрта гуруҳ — 4-5 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
катта гуруҳ — 5-6 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тайёрлов гуруҳ — 6-7 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
БОШЛАНҒИЧ ТАЪЛИМ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I синф — 7-8 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II синф — 8-9 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III синф — 9-10 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV синф — 10-11 ёш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ҳар бир гуруҳ 20 та ва синф ўқувчиларининг меъёри 25 нафар боладан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбек тилида ўқитилмайдиган мактабларнинг бошланғич синфларида ўзбек тили дарслари, рус тилида ўқитилмайдиган мактабларнинг бошланғич синфларида рус тили дарслари ҳамда айрим ўқув дастурларида белгиланган фанлар чуқур ўқитиладиган синфларда ўқувчилар сони 25 ва ундан ортиқ бўлса, синф 2 гуруҳга бўлинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. МТБТМга болаларни қабул қилиш қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мактабгача тарбия гуруҳларига (3 ёшдан 6 ёшгача) болалар туман, (шаҳар) халқ таълими бўлими томонидан бериладиган йўлланмалар асосида қабул қилинадилар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I синфларга ўқувчи болалар махсус комиссия томонидан амалга ошириладиган танлов орқали қабул қилинадилар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
танлов орқали қабул қилинган болалар ва ўқувчилар сони меъёрдан кам бўлса, болаларни бўш ўринларга қўшимча қабул қилишга эълон берилади ва белгиланган меъёрдаги болалар сони билан тўлдирилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳомий ташкилотлар ўртасидаги битимга биноан болалар алоҳида (шартнома) рўйхат билан қабул қилинадилар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
танлов болаларнинг ҳудудий белгиларига эмас (турар жойи), балки педагогик, психологик, диагностика, тестлар натижасига қараб амалга оширилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қабул тартиби МТВТМ педагогик Кенгашининг қарори билан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Болалар ва ўқувчиларни босқичдан-босқичга ўтказиш МТБТМ Уставида белгиланган тартибда амалга оширилади. Таълим - тарбия жараёни ота-оналарнинг истакларига қараб, танланган тилда олиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. МТВТМ ўз битирувчиларини келгусида етакчи мактабларда самарали ўқиб кетиши кафолатини таъминлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. МТБТМ болалар сони иккита статистик ҳисоботдан (овқатланиш бўйича мактабгача тарбия муассасалари, бошланғич синф ўқувчилари эса, алоҳида мактаб ўқувчилари кўрсаткичларидан) ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. МБТМда ўқув йили 2 сентябрдан бошланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. МТБТМ Мақомини олиш мақсадида ўтказилган аттестациядан сўнг, 3-4 йилда (бошланғич синф битирувчиларини чиқариб) биринчи ялпи аттестациядан ўтказилади ва белгиланган тартибда ҳар 5 йилдаги жадвалга киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IХ. Тиббий хизмат кўрсатиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Амалдаги қонун ва ҳужжатларига мувофиқ, МТБТМда болаларга тиббий хизмат кўрсатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббиёт ходимлари фаолияти устидан назоратни МТБТМ раҳбарияти ҳамда маҳаллий соғлиқни сақлаш ташкилотлари амалга оширадилар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тиббий ходимлар МТБТМ раҳбарияти билан биргаликда болаларнинг саломатлигини муҳофаза қилишга оид муаммоларни муҳокама қилади. Ҳаёти, соғлиғи ва жисмоний ривожланиши, давлат-профилактика тадбирларининг ўтказилиши, санитария-гигиена меъёрларига, тарбияланувчиларнинг овқатланиш сифати ва тартибига, уларга тушадиган жисмоний ва ақлий фаолият ҳажми тақсимоти ва нисбатини мувофиқлаштиришга риоя қилиш учун жавоб берадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
X. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасасининг тузилмаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. МТБТМнинг тизулмаси ва касб-лавозим рўйхати (штат) Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган намунавий касб лавозим рўйхатига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. МТБТМ раҳбари (директор) муассислар томонидан халқ таълимининг маҳаллий бошқарув ташкилотлари билан келишилган ҳолда, махсус олий маълумотга эга, иш стажи беш йилдан кам бўлмаган мутахассислардан тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. МТБТМнинг барча тоифадаги ходимларининг ҳуқуқ ва бурчлари унинг Устави ва Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари билан кафолатланиб, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлиги билан келишилган ҳолда Халқ таълими вазирлиги томонидан тасдиқланган касб малака тавсияномаларига кўра белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. МТБТМ раҳбарияти унинг жамоаси, педагогик кенгаши билан келишилган ҳолда ўз ходимларини аттестациядан ўтказади, уларга ўз вақтида зарурий услубий ёрдам кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XI. Мактабгача тарбия ва бошланғич таълим муассасасини бошқариш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. МТМБТни бошқариш яккабошчилик ва кенг ошкоралик тамойили асосида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. МТБТМ раҳбари (директор) унинг устави ва Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонун ҳужжатлари билан белгиланган тартибда муассасанинг бутун фаолиятига раҳбарлик қилади. Болаларнинг ҳаёти ва саломатлигини муҳофаза қилиш, таълим-тарбияни яхшилаш, ходимларни танлаш, жойларига қўйиш ва савиясини ўстириш, ўқув жараёнининг ташкилий педагогик, молиявий хўжалик, тиббий хизмат ва бошқа фаолият натижалари жамоада ижобий маънавий-руҳий муҳит яратилиши учун шахсан жавоб беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. МТБТМ раҳбари (директор ) муассаса мақсадидан келиб чиқадиган ҳуқуқлари доирасида ўз ходимлари томонидан бажарилиши мажбурий бўлган буйруқлар, услубий йўриқномалар, кўрсатмалар чиқаради. Раҳбар (директор) муовинлари (мактабгача тарбия ва бошланғич таълим услубчилари), тиббиёт ходимлари ўз тасарруфи доирасидаги кўрсатмалари МТБТМ нинг барча ходимлари томонидан бажарилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. МТБТМ раҳбари (директор) амалдаги қонун ҳужжатлари доирасида муассасанинг фаолиятини такомиллаштириш бўйича юқори органларига таклифлар киритади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. МТБТМ барча тарбиячи ва ўқитувчилари муассасанинг Педагогик Кенгаши аъзолари ҳисобланиб, унга МТБТМ раҳбари раислик қилади. Педагогик Кенгаш ҳар 2 ойда чақирилади ва:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таълим-тарбия ишларининг йўналишини аниқлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
янги ўқув дастурлари ва режаларини кўриб чиқиб, тасдиқлайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мактабгача тарбия ва бошланғич таълимдаги узлуксизликни таъминлаш, шу билан боғлиқ бўлган муаммоларни ўрганиб,муҳокама қилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
болаларнинг ўзлаштириш даражасини, давлат таълим стандартларига мувофиқлигини ташхис қилади ва таълим-тарбия жараёнини такомиллаштириш чораларини белгилайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
синов-тажриба ишларини ташкил қилади ва раҳбарлигини амалга оширади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
илғор педагогик тажрибаларни, янги педагогик технологияни ўрганиш, умумлаштириш ҳамда оммалаштириш йўлларини белгилайди;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ота-оналар ва бошқа ташкилотлар ўртасида тузилган битим ва шартномаларни кўриб чиқади, бажарилишини назорат қилади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тарбиячи ва ўқитувчиларни шартнома асосида ишга олиш, уларни аттестациядан ўтказиш, улар малакасини ошириш режа тадбирларини ишлаб чиқади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XII. Молиявий-хўжалик фаолияти
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Давлат муассасаси бюджетдан ёки тармоқдан (идоравий) маблағ билан таъминланиш принципи асосида фаолият кўрсатади. МТБТМдаги болаларнинг таълими бепул бўлиб, овқатланишлари учун ота-оналардан амалдаги мактабгача тарбия муассасасининг меъёрий ҳужжатларига биноан ҳақ олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. МТБТМни маблағ билан таъминлашда ҳисоб бирлиги сифатида битта боланинг муассасадаги ўртача йиллик таъминоти қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Бюджетдан ёки тармоқдан маблағ билан таъминлаш меъёрлари вазирликлар ва ташкилотлар томонидан бевосита уларга бўйсунувчи муассасалар учун Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазирлиги, Соғлиқни сақлаш ҳамда Молия вазирликлари билан биргаликда ишлаб чиқилган методик тавсияларга мувофиқ ишлаб чиқилади (озиқ-овқат маҳсулотларининг меъёри, жиҳоз ва ускуналар сони, ўқув қуроллари ва бошқалар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. МТБТМдаги болаларни овқатлантиришга сарфланадиган озиқ-овқат маҳсулотларининг меъёрлари мактабгача тарбия муассасалари учун тасдиқланган миқдорда ҳисобланади. Болаларни овқатлантириш учун тўловлар маҳаллий шароитдан келиб чиққан ҳолда ҳокимиятлар билан келишилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Муассаса ўрнатилган муддатларда халқ таълими бўлимларига молиявий ҳисоботларни топширади. Ундан ташқари мактаб ва боғча бўйича «Давлатистиқболстат» томонидан ўрнатилган статистик маълумотларни топширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Қуйидагилар МТБТМ нинг қўшимча манбалари ҳисобланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
давлат корхоналари ва ташкилотлари, ширкат корхоналари ва идоралар, айрим шахслардан МТБТМ ҳисоб рақамига ўтказилган тушум;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бўш ёрдамчи хоналарни, иншоотларни, асбоб-ускуналарни ижарага беришдан тушган маблағлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шартномалар асосида буюртма бўйича бажарилган хизматлар учун тўловлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
айрим фуқаро ва халқаро ташкилотларнинг ихтиёрий хайр-эҳсонлари ва тақдим этиладиган моддий бойликлар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бошқа тушумлар (жамоа фондлари, хомий ташкилотлар) турли манбалардан тушган барча маблағлар меҳнат шартномаси бўйича бажарилган аниқ хизматлар учун бевосита ижрочиларга берилганидан ташқари, МТБТМнинг даромадини ташкил қилади ва унинг эҳтиёжлари, ривожланишига сарфланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. МТБТМ болалари ва ўқувчиларга ўқув кунларидан ташқари (шанба, якшанба) турли йўналишдаги қўшимча машғулотларни ва бошқа турдаги хизматни (ота-оналарнинг истаги ва ташаббуси билан) тўловли бадаллар эвазига амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. МТБТМнинг таъминоти ва сарф-харажатлари бўйича ҳисобхона ҳисоб-китоблари тасарруфдаги марказлаштирилган ҳисобхона ёки МТБТМ томонидан мустақил равишда юритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МТБТМнинг молиявий-хўжалик фаолиятини тафтиш қилиш белгиланган тартибда муассасанинг сайланма тафтиш комиссияси билан ҳамкорликда бу ишга ваколатли органлар томонидан ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
МТБТМга бюджетдан ташқари тушадиган маблағларнинг сарф-харажатини назорат қилиш учун доимий тафтиш комиссияси (МТБТМ ходимлари, ота-оналар) ташкил этилади ва унинг ҳисоботлари МТБТМнинг умумий йиғилишида тингланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. МТБТМ нинг ички меҳнатини ташкил этиш ва унга ҳақ тўлаш борасидаги ҳуқуқи Ўзбекистон Республикаси ягона тариф сеткаси ва шу масалага оид бошқа меъёрий ҳужжатлар билан белгиланади. МТБТМсида синфлар сони 4та ва ундан ортиқ бўлса, унинг раҳбари ва раҳбар ўринбосарига умумтаълим мактаблари раҳбари ва раҳбар ўринбосарлари учун жорий этилган ягона иш ҳақи белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Директор ва унинг ўринбосари, ўқитувчи, куни узайтирилган гуруҳ тарбиячиси, болалар етакчиларига таътил давомийлиги, пенсия билан таъминлаш, имтиёзлардан фойдаланиш, умумтаълим мактаб ходимларидек сақланиб қолинади. Боғча гуруҳларида ишловчи тарбиячилар, мусиқа раҳбарлари ва бошқа педагог ходимлар эса, боғча ходимлари учун яратилган имтиёздан фойдаланадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. МТБТМси бўйича режалаштириш, маблағ билан таъминлаш ва ҳисобот юритиш, бюджет классификацияси янги жорий этилган 200-бўлимда, 2-параграфи асосида бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача тарбия Бошланғич таълим муассаси учун (МТБТМ)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
НАМУНАВИЙ ЛАВОЗИМЛАР РЎЙхАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ИЗОҲ :
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Бошланғич таълим ўқитувчиси ўқув соатга қараб, ўқув режада белгиланган меъёрида ҳафтасига 14 соатдан оширмаган ҳолда белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Кеча-кундуз ишлайдиган мактабгача тарбия гуруҳида тарбиячи лавозими 14 соат ҳисобидан белгиланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бир вақтнинг ўзида муассасаларда ҳар хил вақт мобайнида ишлайдиган гуруҳлар бўлиши мумкин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
- 12 соатли 6 иш куни ишлайдиган муассасаларда байрам олди ва дам олиш куни олдидан иш вақти 2 соатга қисқартирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. ҳафтасига 5 иш куни, 9-12 соат ишлайдиган муассасада, мактабгача тарбия гуруҳларининг тарбиячилари ишлаган ойларида ўрнатилган ҳафта меъёрий соатлари бўйича, ўқув-тарбия ва методик ишлар билан юклатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Махсус психолог маълумотига эга бўлган мутахассислар бор муассасаларда, психолог лавозими штатга киритилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Куни узайтирилган мактаб гуруҳларида ҳар бир гуруҳ учун 1 та тарбиячи тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Таълим-тарбия ишлари бўйича директор муовини бўлмаган тақдирда 0,5 миқдорда тарбиячи методист лавозими берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Жисмоний тарбия бўйича инструктор лавозими болаларни чиниқтириш ва соғломлаштириш тадбирлари бўйича ҳар икки гуруҳга 0,25 миқдорида белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Мактабгача тарбия гуруҳларида ва синфларда нутқида камчилиги бор болалар бўлган тақдирдагина, уларнинг нуқсони ҳисобга олинган ҳолда гуруҳлар тўлдирилиб, ўқитувчи логопед лавозими берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Ҳар бир 50-60 кг кирга 0,5 кирга миқдорида кир ювувчи машинист белгиланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— кир ювувчи маиший корхона хизматларидан фойдаланиш имконияти йўқ бўлган ҳолда, кир ювувчи машинист белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Кеча-кундуз ишлайдиган мактабгача тарбия гуруҳларида тарбиячи ёрдамчиси кечки навбатчилик учун ҳафтасига 6 кун ишлайдиган муассасаларда 2 гуруҳга 2 лавозим, 5 кун ишлайдиган ҳолатда 2 гуруҳга 1, 3 лавозим киритилади. Агар кеча-кундуз ишлайдиган гуруҳлар алоҳида бинода ва кириш жойлари алоҳида ёки бир гуруҳ бўлган тақдирда ҳар бир гуруҳ учун 2 ва 1, 3 лавозим киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. МТБТМ да иситиш воситаси марказлашган ҳолда, ҳар бир қозонхонага 1 ишчидан, қаттиқ ёқилғи (торф, кўмир) ишлатиладиган қозонхоналарда иситиш майдони 75 кв. м.ни ташкил этса, ҳар сменага 2 ёқувчи белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— иситиш воситаси газ билан ишласа, у ҳолда 1 сменага 1 ёқувчи лавозими, автомат хавфсизлиги бўлган қозонхоналарда эса ҳар сменага 2 ёқувчи лавозими тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— умумий ёқувчилар сонидан битта ишчи йил мобайнида узлуксиз ишлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. МТБТМ ларда иситиш пункти ёки элеватор бўлса, у ҳолда ёқувчи лавозими ўрнига, биноларни таъмирлаш, жиҳозлаш бўйича ишчи, иссиқ сув билан таъминланган ҳолда (бройлер, насос) 1 ишчи сменада тайинланади. МТБТМ ни иситиш мавсумида ёқувчи лавозими 0,5 бирлик миқдорида ҳар 5 печка учун, печка орқали иситиш лозим бўлган жойда 0,5 бирликдан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. МТБТМ хизматчи хоналар фарроши лавозими 0,5 бирлик ҳисобидан ҳар бир 250 кв. м. тозалаш майдончасига эга бўлган ҳолда тайинланади, у 0,5 бирликдан кам бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— тозаланадиган майдон ҳисобида майдонча ҳисобга олинмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача тарбия гуруҳ майдончалари (тиббий хонадан ташқари) гуруҳдаги тарбиячи ёрдамчиси томонидан тозаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Қоровул лавозими кеча-кундуз суткали навбатчилик қилиш ҳисобидан тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Юк машинаси ёки транспорт воситаси бор МТБТМга ҳайдовчи ёки юк ташувчи лавозими тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Марказлаштирилган ҳисобхонаси бор жойларда ҳисобчи лавозими тайинланмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Компьютер-синфи бор жойларга 0,5 бирлик миқдорида ЭВМ оператор лавозими белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Ер майдони катта-кичиклигига қараб, ҳамда туман маҳаллий ҳокимияти томонидан тасдиқланган меъёрни назарда тутиб, ҳовли супурувчилар сони белгиланади;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— мевали боғ ёки манзарали дарахтлар бор ердаги муассасаларга ҳовли супурувчилик лавозими ўрнига боғбон лавозими берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. МТБТМ учун тузиладиган сарф-харажат сметасида қуйидагилар назарда тутилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) Мусиқа раҳбари лавозими ҳар бир мактабгача тарбия ёшидаги болалар гуруҳига 0,25 миқдор ҳисобидан ҳақ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) Меҳнат таътилига кетган директор, (таълим-тарбия бўйича директор муовини бўлмаган ҳолда) тарбиячи, тарбиячи ёрдамчилари, ошпаз, ошхона ишчилари, кир ювувчи машинистлар, махсус кийимга юмшоқ инвентарларни таъмирловчи ўрнига вақтинча ишлайдиган шахсларга иш ҳақи тўлаш кўзда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) МТБТМда синфлар сони 5 тадан 10 тагача бўлса, тўгарак раҳбарига ўқитувчининг 0,5 ставкаси миқдорида иш ҳақи тўлаш кўзда тутилади.
Марказ ҳақида
Сайт янгиликлари
Сайтда реклама
RSS
© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази давлат муассасаси