Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
қарори
ЭКСПОРТ ҚИЛУВЧИ КОРХОНАЛАРНИ МОЛИЯВИЙ ВА КРЕДИТ ЙЎЛИ БИЛАН ҚЎЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШГА ДОИР ҚЎШИМЧА ЧОРА-ТАДБИРЛАР ТЎҒРИСИДА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йил 28 ноябрдаги ПФ-4058-сон Фармони билан тасдиқланган Иқтисодиётнинг реал сектори корхоналарини қўллаб-қувватлаш, уларнинг барқарор ишлашини таъминлаш ва экспорт салоҳиятини ошириш чора-тадбирлари дастурининг 1.6-банди ижросини таъминлаш, шунингдек экспорт қилувчи корхоналарни молиявий ва кредит йўли билан қўллаб-қувватлаш чора-тадбирларини амалга ошириш, иқтисодиётнинг реал сектори корхоналарининг инвестицион фаоллиги ўсишини рағбатлантириш ва модернизациялаш, аҳоли бандлигини оширишга кўмаклашиш ҳамда янги иш ўринлари яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йил 18 ноябрдаги ПФ-4053-сон Фармонига мувофиқ ташкил этилган Иқтисодий ночор корхоналарни тижорат банкларига сотиш бўйича Республика комиссиясига (кейинги ўринларда Комиссия деб аталади) экспорт қилувчи корхоналарнинг банкларнинг кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш бўйича мурожаатларини кўриб чиқиш ҳуқуқи берилсин.
2. Экспорт қилувчи корхоналарнинг банкларнинг кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш бўйича мурожаатларини Комиссия томонидан кўриб чиқиш тартиби тўғрисидаги Вақтинчалик низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
3. Комиссияга:
банкларнинг илгари берилган кредитлари бўйича экспорт қилувчи корхоналарнинг муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш масалалари бўйича тижорат банклари фаолиятини мувофиқлаштириш;
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йилда қабул қилинган ҳужжатларига мувофиқ банкларнинг капиталлашувини ошириш учун бюджет маблағларидан, Ўзбекистон Республикаси Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси маблағларидан ва бошқа акциядорларнинг маблағларидан ажратилган мақсадли маблағлардан берилган кредитлар ҳисобига корхоналар томонидан янги қурилиш, ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш, товарларни реализация қилиш (ишларни бажариш, хизматлар кўрсатиш)нинг прогноз параметрларига эришилишига кўмаклашиш;
ишчи органнинг амалга оширилган ишлар тўғрисидаги ахборотини ҳар ойда кўриб чиқиш юклансин.
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Р.С.Азимов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2008 йил 31 декабрь,
290-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2008 йил 31 декабрдаги 290-сон қарорига
ИЛОВА
Экспорт қилувчи корхоналарнинг банкларнинг кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш бўйича мурожаатларини Иқтисодий ночор корхоналарни тижорат банкларига сотиш бўйича Республика комиссияси томонидан кўриб чиқиш тартиби тўғрисида
ВАҚТИНЧАЛИК НИЗОМ
I. Умумий қоидалар
1. Ушбу Вақтинчалик низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йил 18 ноябрдаги ПФ-4053-сон Фармонига мувофиқ ташкил этилган Иқтисодий ночор корхоналарни тижорат банкларига сотиш бўйича Республика комиссияси (кейинги ўринларда Комиссия деб аталади) томонидан экспорт қилувчи корхоналарнинг банкларнинг кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш бўйича мурожаатларини кўриб чиқиш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Вақтинчалик низом мақсадлари учун қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
ишчи орган — Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси;
(2-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 16 августдаги 638-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 33-сон, 863-модда)
экспорт қилувчи корхона — Ўзбекистон Республикаси ҳудудида юридик шахс сифатида рўйхатдан ўтказилган, ўзи ишлаб чиқарган товарларни (ишларни, хизматларни) экспорт қиладиган, янги қурилишни, ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлашни амалга оширадиган ҳамда экспорт қилинадиган маҳсулотга экспорт нархлари ва талаб пасайиши муносабати билан вақтинча молиявий қийинчиликларга дуч келаётган корхона;
банк — экспорт қилувчи корхонага кредит берган тижорат банки;
муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш — кўрсатиб ўтилган экспорт қилувчи корхонанинг молиявий ҳолати вақтинча ёмонлашганлиги муносабати билан кредитни қайтариш ва фоизлар тўлаш муддатларини узайтириш, кредит бўйича муддати ўтказиб юборилган қарзларни қайтариш бўйича кечиктириш (бўлиб-бўлиб тўлаш) юзасидан экспорт қилувчи корхонага берилган кредит бўйича шартноманинг бирламчи ёки илгари қайта кўриб чиқилган шартларини ўзгартириш;
кредитлар бўйича жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш — экспорт қилувчи корхонанинг банк олдидаги қарзларини кўрсатиб ўтилган экспорт қилувчи корхонанинг молиявий ҳолати вақтинча ёмонлашганлиги муносабати билан асосий қарз ўз вақтида қайтарилмаганлиги учун қўлланилган жарима санкциялари ва ҳисобланган пеня суммасига камайтириш;
экспорт қилувчи корхонанинг мурожаати — экспорт қилувчи корхонанинг банкларнинг кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларини ҳисобдан чиқариш бўйича расмий ёзма мурожаати (илтимосномаси).
3. Ушбу Вақтинчалик низомнинг амал қилиши қуйидагилар:
маҳсулот (ишлар, хизматлар) таннархини камида 20 фоизгача пасайтириш бўйича асосланган молиявий режа, шу жумладан ишлаб чиқаришнинг материаллар ва энергия сарфини қисқартириш, ишлаб чиқаришнинг рентабеллилигини ва фойда кўришини ошириш, молиявий оқимларни бошқаришни такомиллаштириш ва ортиқча штат бирликларини мақбуллаштириш;
илгари амалга оширилган ўзи ишлаб чиқарган товарлар (ишлар, хизматлар)ни барқарор экспортга етказиб беришни ҳар йили ишлаб чиқариладиган маҳсулотнинг камида 30 фоизи ҳажмида бўлиши ва жаҳон молия танглигининг таъсири натижасида экспорт маҳсулотга нарх-наво ва талаб пасайгунгача амал қилган экспорт контрактларга эга бўлиш мавжуд бўлганда фақат эквивалентда 500 минг АҚШ долларидан ортиқ қийматли янги қурилиш, ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш бўйича инвестиция лойиҳалари амалга оширилишини назарда тутадиган экспорт қурувчи корхоналар фаолиятига жорий этилади.
4. Комиссия Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Молия вазирлиги ва банкларнинг экспорт қилувчи корхоналарнинг кредитларини таркибий ўзгартириш масалаларини кўриб чиқиш соҳасидаги фаолиятини мувофиқлаштиради.
II. Комиссиянинг асосий функциялари
5. Комиссия юкланган вазифаларни бажариш учун қуйидаги функцияларни амалга оширади:
банкларнинг экспорт қилувчи корхоналарга берилган кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш масалалари бўйича банклар, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги ва Молия вазирлигининг хулосаларини кўриб чиқиш;
банкларнинг экспорт қилувчи корхоналарга берилган кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш бўйича ҳужжатларнинг белгиланган муддатларда банклар, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги ва Молия вазирлиги томонидан кўриб чиқилишини назорат қилиш;
қонун ҳужжатларини такомиллаштириш ва экспорт қилувчи корхоналарнинг муддати ўтказиб юборилган қарзлари ҳосил бўлишига олиб келадиган омилларни бартараф этиш чора-тадбирларини амалга ошириш юзасидан таклифлар тайёрлаш.
III. Кредитлар бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлар суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш бўйича экспорт қилувчи корхоналарнинг мурожаатларини кўриб чиқиш тартиби
6. Банкларнинг кредитлари бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлари суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқариш учун экспорт қилувчи корхона ишчи органга мурожаат қилишнинг холисона сабабларини, юзага келган вазиятдан чиқиш ва тўлов қобилиятини тиклашнинг асосланган йўлларини кўрсатган ҳолда расмий ёзма мурожаатни тақдим этади.
7. Экспорт қилувчи корхонанинг расмий ёзма мурожаатини Ишчи орган томонидан рўйхатдан ўтказиш мурожаат қилинган пайтдан бошлаб бир кун муддатда амалга оширилади.
8. Экспорт қилувчи корхона айни бир вақтда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига ва банкка қуйидаги ҳужжатларни илова қилган ҳолда мурожаатни тақдим этади:
белгиланган тартибда тасдиқланган янги қурилишни амалга ошириш, ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш бўйича инвестиция лойиҳасининг дастлабки техник-иқтисодий асосланиши (техник-иқтисодий асослаш) ёки дастлабки техник-иқтисодий ҳисоб-китоб (техник-иқтисодий ҳисоб-китоб), шунингдек ушбу инвестиция лойиҳасини амалга оширишнинг бориши тўғрисидаги ахборот;
экспорт қилувчи корхонани бошқаришнинг ваколатли органлари томонидан тасдиқланган маҳсулот (ишлар, хизматлар) таннархини камида 20 фоизгача пасайтириш бўйича молиявий режа, шу жумладан ишлаб чиқаришнинг материаллар ва энергия сарфини қисқартириш, ишлаб чиқаришнинг рентабеллилигини ва фойда кўришини ошириш, молиявий оқимларни бошқаришни такомиллаштириш ва ортиқча штат бирликларини мақбуллаштириш, шунингдек ушбу молиявий режани амалга оширишнинг бориши тўғрисидаги ахборот;
2006—2008 йиллар мобайнида тузилган экспорт контрактлари ҳамда ўзи ишлаб чиқарган товарлар (ишлар, хизматлар)нинг экспортга етказиб берилиши ва экспорт бўйича валюта тушуми тўғрисидаги ахборот;
банкнинг экспорт контрактлари бўйича валюта маблағлари рўйхатдан ўтказилиши ва ҳаракати ҳақидаги, шунингдек давлат божхона хизмати органларининг — экспортга юклаб жўнатиш тўғрисидаги ёзма тасдиқномалари;
Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий алоқалар, инвестициялар ва савдо вазирлиги томонидан тасдиқланган 2008 йилда нарх-наво ва талабнинг энг яхши ва энг ёмон кўрсаткичлари даврида экспорт маҳсулотга нархлар ва талабнинг динамикаси тўғрисидаги ахборот.
9. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Молия вазирлиги ва банк кредитлар бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлар суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқаришнинг мақсадга мувофиқлигини кўриб чиқишда экспорт қилувчи корхонадан қўшимча маълумотларни сўрашга ҳақлидир.
10. Экспорт қилувчи корхонанинг мурожаатини банк, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги ва Молия вазирлиги томонидан кўриб чиқиш муддати 10 кундан ошмаслиги керак.
11. Экспорт қилувчи корхонанинг мурожаатини кўриб чиқиш:
банк томонидан — экспорт қилувчи корхонанинг мурожаати қондирилган ва шартлар ўзгармаган тақдирда, шунингдек экспорт қилувчи корхонанинг мурожаати қондирилган тақдирда илгари берилган кредитлар қайтарилишини таъминлаш учун экспорт қилувчи корхона томонидан қўшимча чора-тадбирлар кўриш зарурлигини ҳисобга олган ҳолда кредит шартномасида назарда тутилган экспорт маҳсулотга нарх-наво ва талабнинг пасайиши ҳамда кредитнинг қайтарилиши, тўлай олиши ва муддатлилиги ўртасидаги сабабли ўзаро алоқани аниқлаш, экспорт қилувчи корхонанинг молия-хўжалик фаолиятини қиёсий баҳолаш ва илгари берилган кредитларни қайтариш юзасидан;
Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги томонидан — янги қурилишни амалга ошириш, ишлаб чиқаришни модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш, шунингдек корхонада маҳсулот ишлаб чиқаришни ўзлаштириш ва кенгайтиришни ҳисобга олган ҳолда экспорт қилувчи корхонани янада ривожлантириш истиқболлари бўйича инвестиция лойиҳаси амалга оширилишини баҳолаш юзасидан;
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан — маҳсулот (ишлар, хизматлар) таннархини пасайтириш, ишлаб чиқаришнинг рентабеллилигини ва фойда кўришини ошириш, шунингдек корхонани молиявий соғломлаштиришга оид қўшимча чора-тадбирлар бўйича экспорт қилувчи корхонанинг молиявий режаси бажарилишини таҳлил қилиш юзасидан амалга оширилади.
12. Экспорт қилувчи корхонанинг мурожаатини кўриб чиқиш натижалари бўйича Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги, Молия вазирлиги томонидан ишчи органга кредитлар бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарзлар суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқаришнинг мақсадга мувофиқлиги (мақсадга мувофиқ эмаслиги) тўғрисида хулоса киритилади.
13. Ишчи орган бир кун муддатда экспорт қилувчи корхонага ва Комиссияга банкнинг, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги ва Молия вазирлигининг хулосасини юборади.
14. Комиссия икки ҳафта муддатда тақдим этилган хулосаларни кўриб чиқади ва банкка илтимоснома юбориш ёки экспорт қилувчи корхонанинг мурожаатини қондиришни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилади.
15. Комиссиянинг қарори тегишли баённома билан расмийлаштирилади ҳамда банкка ва экспорт қилувчи корхонага юборилади.
16. Комиссиянинг экспорт қилувчи корхонанинг мурожаатини қондириш тўғрисидаги илтимосномаси тўғрисидаги қарорини олишда кредитни таркибий ўзгартириш бўйича тўпланиб қолган ҳужжатлар бир ҳафта муддатда тегишли қарор қабул қилиш учун банкнинг кредит қўмитаси кўриб чиқиши учун киритилади. Банк қонун ҳужжатларига ва банкнинг ички кредит сиёсатига мувофиқ кредит қўмитасининг қарорини қабул қилиш учун зарур қўшимча ахборотни экспорт қилувчи корхонадан сўрашга ҳақлидир.
17. Банкнинг кредит қўмитаси ҳужжатлар киритилган кундан бошлаб 2 кун мобайнида кредит бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарздорлик суммасини таркибий ўзгартириш ва/ёки жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқаришнинг мақсадга мувофиқлиги (мақсадга мувофиқ эмаслиги) тўғрисида қарор қабул қилади.
18. Кредит қўмитаси томонидан кредит бўйича муддати ўтказиб юборилган ва жорий қарздорлик суммасини таркибий ўзгартириш ҳамда жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқаришнинг мақсадга мувофиқ эмаслиги тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда банк банкнинг кредит қўмитасининг тегишли қарори қабул қилинган кундан бошлаб 2 кундан кечикмай рад этишнинг асосли сабабларини кўрсатган ҳолда Комиссияни ва экспорт қилувчи корхонани ёзма шаклда хабардор қилади.
19. Кредит қўмитасининг қарори ижобий бўлган тақдирда банк қонун ҳужжатларига ва банкнинг ички кредит сиёсатига мувофиқ экспорт қилувчи корхона билан кредит бериш шартларига киритилаётган ўзгартиришлар тўғрисида кредит шартномасига қўшимча тузади, кредит бўйича жарима санкциялари ва пеняларни ҳисобдан чиқаради ҳамда таркибий ўзгартирилган кредитни қайтаришнинг янги жадвалини тасдиқлайди.
20. Банк банк тўғрисидаги қонун ҳужжатларига ва банкнинг кредит сиёсатига мувофиқ экспорт қилувчи корхоналарнинг таркибий ўзгартирилган кредитлари мониторингини амалга оширади.
21. Таркибий ўзгартирилган кредитни қайтариш жадвали бузилган тақдирда банк кредитнинг муддатида қайтарилмаган қисмини экспорт қилувчи корхонанинг банкдаги талаб қилиб олинадиган депозит ҳисоб рақамидан кредит шартномасида назарда тутилган тартибда муддатидан олдин ундириб олиш ҳуқуқига эга.

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2008 й., 52-сон, 528-модда; 2010 й., 23-сон, 182-модда; 2013 й., 37-сон, 485-модда; 2017 й., 33-сон, 863-модда)