Республика қонунларини такомиллаштириш мақсадида ва Ўзбекистон Республикасининг «Судлар тўғрисида»ги Қонуни, Хўжалик процессуал кодекси қабул қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши қарор қилади:

I. 1963 йил 23 март куни қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Гражданлик процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Советининг Ведомостлари, 1963 йил, № 9, 31-модда) қуйидаги ўзгартишлар ва қўшимчалар киритилсин:

1. 1-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Ўзбекистон Республикасининг ҳамма судларида гражданлик ишлари бўйича иш юргизиш тартиби Гражданлик процессуал кодекси, Хўжалик процессуал кодекси, Ўзбекистон Республикасининг «Судлар тўғрисида»ги Қонуни ва уларга мувофиқ чиқариладиган бошқа қонунлар билан белгиланади.

Гражданлик суд ишларини юргизиш тўғрисидаги қонунлар даъво тартибидаги ишларни, маъмурий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган ишларни ва алоҳида тартибда юргизиладиган ишларни кўриш тартибини белгилайди. Маъмурий-ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган ишлар ва алоҳида тартибда юргизиладиган ишлар, Ўзбекистон Республикасининг қонун ҳужжатлари билан белгиланган айрим истиснолардан ташқари, суд ишларини юргизишнинг умумий қоидалари бўйича кўрилади».

2. 2-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Ўзбекистон Республикасида гражданлик суд ишларини юргизиш вазифалари гражданларнинг Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, бошқа қонунлари ва инсон ҳуқуқлари тўғрисидаги халқаро ҳужжатларда эълон қилинган шахсий, сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ҳуқуқлари, эркинликлари ва манфаатларини, шунингдек ташкилот, муассаса ва корхоналарнинг ҳуқуқларини ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш мақсадида гражданлик ишларини тўғри ва тез кўриб ҳал қилишдан иборатдир.

Гражданлик суд ишларини юргизиш ижтимоий адолатни, тинчлик ва тотувликни таъминлашга, қонунийлик ва ҳуқуқий тартибни мустаҳкамлашга қаратилган бўлиши лозим».

3. 7-модданинг биринчи ва иккинчи қисмлари қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Гражданлик ишларини кўришда қонун билан белгиланган тартибда тайинланган, сайланган судьялар ва халқ маслаҳатчилари қатнаша оладилар.

Гражданлик ишлари биринчи инстанция бўйича Ўзбекистон Республикаси Олий судида уч судьядан иборат составда, бошқа ҳамма судларда эса судья ва иккита халқ маслаҳатчисидан иборат составда кўрилади»;

ушбу модданинг тўртинчи қисмидаги «суднинг уч аъзоси» ва «суднинг камида уч аъзосидан» деган сўзлар тегишинча «уч судья» ва «камида уч судьядан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. 12-моддада:

биринчи қисм чиқариб ташлансин;

иккинчи қисм қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ўзбекистон Республикасидаги, Қорақалпоғистон Республикасидаги судларнинг судлов фаолияти устидан назоратни амалга оширади. Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди Қорақалпоғистон Республикаси туман (шаҳар) судларининг судлов фаолиятлари устидан назоратни амалга оширади»;

ушбу модданинг иккинчи ва учинчи қисмлари тегишинча биринчи ва иккинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

ушбу модда қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Қуролли Кучлар ҳарбий суди гарнизони ҳарбий судларининг судлов фаолиятлари устидан назоратни амалга оширади».

5. 14-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилувчи қарори, ажрими ва қарори барча давлат органлари, жамоат бирлашмалари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлари, мансабдор шахслар ва гражданлар учун мажбурий бўлиб, Ўзбекистон Репсубликасининг бутун ҳудудида ижро қилиниши шарт».

6. 16-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Гражданлик ишлари биринчи инстанция бўйича Ўзбекистон Республикаси Олий судида уч судьядан иборат составда, бошқа ҳамма судларда — судья ва халқ маслаҳатчиларидан иборат составда, кассация ва назорат инстанцияларида эса раислик этувчи ва судьялардан иборат составда кўрилади».

7. 26-модда:

биринчи бандидан «колхоз, колхозлараро, давлат-колхоз корхонаси, ташкилоти ёки уларнинг бирлашмаси» деган сўзлар чиқариб ташлансин;

иккинчи бандидаги «давлат корхоналари, муассасалари, ташкилотлари, колхозлар, бошқа кооператив ташкилотлари, уларнинг бирлашмалари ҳамда бошқа хил жамоат ташкилотлари» деган сўзлар «корхоналар, муассасалар, ташкилотлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

бешинчи банди «агар давлатлараро битимларда, халқаро шартномаларда ва тарафлар ўртасидаги келишувларда бошқа қоидалар назарда тутилмаган бўлса» деган сўзлар билан тўлдирилсин.

8. 311-моддадаги «халқ» деган сўз «туман (шаҳар)» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

9. 328-моддада «суд аъзоларидан» деган сўзлар «судьялардан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

10. 349-модда қуйидаги мазмундаги биринчи қисм билан тўлдирилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раиси барча инстанция судларининг ҳал қилув қарорлари, ажримлари ва қарорлари устидан протест киритишга ҳақли»;

ушбу модданинг биринчи ва иккинчи қисмлари тегишинча иккинчи ва учинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

ушбу модданинг иккинчи қисмидаги «Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раиси ва уларнинг ўринбосарлари» деган сўзлар «унинг ўринбосарлари, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раисининг ўринбосарлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

11. 350-модда қуйидаги мазмундаги учинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ҳарбий коллегияси Қуролли Кучлар ҳарбий чиқарган ҳал қилувчи қарорлари ва ажримлари устидан берилган протестларга доир ишларни, агар улар Ўзбекистон Республикаси Олий судида ишни кассация тартибда кўришга сабаб бўлмаган бўлса, шунингдек Қуролли Кучлар ҳарбий суди раёсатининг қарорлари устидан берилган протестларга доир ишларни кўради»;

ушбу модданинг учинчи ва тўртинчи қисмлари тегишинча тўртинчи ва бешинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

модданинг тўртинчи қисмидаги «гражданлик ишлари бўйича судлов коллегиясининг» деган сўзлар «судлов коллегияларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

12. 359-модданинг:

биринчи қисмидаги «гражданлик ишлари бўйича судлов коллегияси» деган сўзлар «судлов коллегиялари» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

учинчи қисмидаги «гражданлик ишлари бўйича судлов коллегиясининг» деган сўзлар «судлов коллегияларининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13. 360-моддадаги «Гражданлик ишлари бўйича судлов коллегиясининг ажримида» деган сўзлар «судлов коллегияларининг ажримларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

14. Кодекснинг «халқ судьяси» ва «халқ суди» деган сўзларни мавжуд бўлган ҳамма моддаларидан «халқ» деган сўз чиқариб ташлансин.

15. Кодекснинг ўзбекча матнидаги «президиум» деган сўз «раёсат» деган сўз билан алмаштирилсин.

II. 1959 йил 21 май куни қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Советининг Ведомостлари, 1959 йил, № 6, 3-модда) қуйидаги ўзгартишлар ва қўшимчалар киритилсин:

1. 1-модданинг биринчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жиноят ишларини юргизиш тартиби Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-процессуал кодекси, «Судлар тўғрисида»ги Қонуни ва уларга мувофиқ чиқариладиган бошқа қонунлар билан белгиланади».

2. 2-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Ўзбекистон Республикаси жиноят-судлов ишларини юргизишнинг вазифалари қонунийликни ва гражданларнинг ҳуқуқларини таъминлашдан, қонуни тўғри татбиқ этишдан иборат бўлиб, жиноят содир этган ҳар бир кишига адолатли жазо берилиши, айби бўлмаган ҳеч бир киши эса жиноий жавобгарликка тортилмаслиги ва ҳукм қилинмаслиги лозим».

3. 9-моддада:

биринчи ва иккинчи қисмлар бир қисмга бирлаштирилиб, қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Жиноят ишлари биринчи инстанция бўйича Ўзбекистон Республикаси Олий судида уч судьядан иборат составда, бошқа ҳамма судларда эса — судья ва иккита халқ маслаҳатчисидан иборат составда кўрилади»;

ушбу модданинг учинчи ва тўртинчи қисмлари тегишинча иккинчи ва учинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

учинчи қисмдаги «суднинг уч аъзосидан» ва «суднинг камида уч аъзосидан» деган сўзлар тегишинча «уч судьядан» ва «камида уч судьядан» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

4. 16-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ўзбекистон Республикасидаги, Қорақалпоғистон Республикасидаги барча судларнинг судлов фаолиятлари устидан назоратни амалга оширади.

Қорақалпоғистон Республикаси Олий суди Қорақалпоғистон Республикасидаги туман (шаҳар) судларининг судлов фаолиятлари устидан назоратни амалга оширади.

Вилоят судлари, Тошкент шаҳар суди муайян вилоят, Тошкент шаҳри ҳудудидаги туман (шаҳар) судларининг судлов фаолиятлари устидан назоратни амалга оширадилар.

Қуролли Кучлар ҳарбий суди гарнизон ҳарбий судларининг судлов фаолиятлари устидан назоратни амалга оширади».

5. 28-модда «составига» деган сўздан кейин «тайинланган» деган сўз билан тўлдирилсин.

6. 197, 201, 205, 207, 309-моддалардаги «трибуналларнинг», «трибунал», «трибуналнинг», «трибуналлар» деган сўзлар тегишинча «судларнинг», «суд», «суднинг», «судлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

7. 310-моддадаги «суднинг доимий уч аъзосидан» деган сўзлар «уч судьядан» деган сўзлар билан «суд аъзосининг» деган сўзлар эса «судьянинг» деган сўз билан алмаштирилсин.

8. 313-моддадаги «суд аъзоларидан» деган сўзлар «судьялардан» деган сўз билан, «суд аъзосининг» деган сўзлар эса «судьянинг» деган сўз билан алмаштирилсин.

9. 347-моддада:

иккинчи қисм қуйидаги мазмундаги биринчи банд билан тўлдирилсин:

«1. Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раиси — барча инстанция судларининг ҳукмлари, ажримлари ва қарорлари устидан»;

биринчи ва иккинчи бандлар тегишинча иккинчи ва учинчи бандлар деб ҳисоблансин;

иккинчи банддаги «Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раиси ва уларнинг ўринбосарлари» деган сўзлар «унинг ўринбосарлари, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раисининг ўринбосарлари» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

10. 351-модданинг биринчи қисми қуйидаги мазмундаги учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Қуролли Кучлар ҳарбий судининг биринчи инстанция суди тариқасида чиқарган ҳукмлари ва ажримлари устидан ҳамда шу суд раёсати чиқарган қарорлари устидан берилган протестлар Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ҳарбий коллегияси томонидан кўрилади»;

ушбу мода биринчи қисмининг учинчи хатбоши тўртинчи хатбоши деб ҳисобланиб, ундаги «жиноят ишлари бўйича судлов коллегияси» деган сўзлар «судлов коллегиялари» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

11. 352-моддада:

биринчи қисмдаги «суд аъзоларидан» ва «судлов коллегиясида» деган сўзлар тегишинча «судьялардан» ва «коллегиясидан» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

тўртинчи қисмдаги «коллегияси» деган сўз «коллегиялари» деган сўз билан алмаштирилсин;

саккизинчи қисмдаги «жиноят ишлари бўйича судлов коллегиясига» деган сўзлар «судлов коллегияларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

тўққизинчи қисмдаги «коллегиясининг ажримига» деган сўзлар «коллегияларининг ажримларига» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

12. 361-моддада:

биринчи қисм қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Ўзбекистон Республикаси барча қуйи судларининг ҳукмлари, ажримлари ва қарорларини янги очилган ҳолатлар бўйича бекор қилиш ҳақидаги протест Ўзбекистон Республикаси Олий судининг судлов коллегияларида кўрилиши, Ўзбекистон Республикаси Олий судлов коллегияларининг ҳукмлари, ажримлари устидан берилган протест — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Раёсатида, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг қарори устидан берилган протест эса — Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Пленумида кўрилиши лозим»;

учинчи қисмдаги «жиноят ишлари бўйича судлов коллегияси» ва «чиқаради» деган сўзлар тегишинча «судлов коллегиялари», «чиқарадилар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.

13. Кодекснинг ўзбекча матнидаги «президиум» деган сўз «раёсат» деган сўз билан алмаштирилсин.