Тизимнинг ушбу имкониятидан фойдаланиш учун Сиз авторизация қилинишингиз керак!
Рўйхатдан ўтишни хоҳлайсизми? Ёки тизимга ўз логинингиз билан кирасизми?

Авторизация қилиш Рўйхатдан ўтиш

×
 ×
Yo‘l harakati qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida

Vazirlar Mahkamasining
YO‘L HARAKATI QOIDALARI

1. UMUMIY QOIDALAR

2. QOIDALARDA QO‘LLANILGAN ASOSIY TUShUNChA VA ATAMALAR

3. HAYDOVChILARNING UMUMIY MAJBURIYATLARI

4. YO‘L–TRANSPORT HODISASI SODIR ETGAN HAYDOVChILARNING VAZIFALARI

5. PIYoDALARNING VAZIFALARI

6. YO‘LOVChILARNING VAZIFALARI

7. MAXSUS TRANSPORT VOSITALARINING IMTIYoZLARI

8. SVETOFOR VA TARTIBGA SOLUVChINING IShORALARI

9. OGOHLANTIRUVChI VA FALOKAT IShORALARI, FALOKAT SABABLI TO‘XTASh BELGISINING QO‘LLANILIShI

10. HARAKATLANIShNI BOShLASh, YO‘NALIShLARNI O‘ZGARTIRISh

11. YO‘LNING QATNOV QISMIDA TRANSPORT VOSITALARINING JOYLAShIShI

12. HARAKATLANISh TEZLIGI

13. QUVIB O‘TISh

14. TO‘XTASh VA TO‘XTAB TURISh

15. ChORRAHADA HARAKATLANISh

16. PIYoDALARNING O‘TISh JOYLARI VA BELGILANGAN YO‘NALIShDAGI TRANSPORT VOSITALARINING BEKATLARI

17. TEMIR YO‘L KESIShMALARI ORQALI HARAKATLANISh

18. AVTOMAGISTRALLARDA HARAKATLANISh

19. TURAR–JOY DAHALARIDA HARAKATLANISh

20. TIK NIShABLIK VA BALANDLIKLARDA HARAKATLANISh

21. BELGILANGAN YO‘NALIShDAGI TRANSPORT VOSITALARINING IMTIYoZLARI

22. TAShQI YoRITISh ASBOBLARIDAN FOYDALANISh

23. MEXANIK TRANSPORT VOSITALARINI ShATAKKA OLISh

24. TRANSPORT VOSITALARINI BOShQARIShNI O‘RGATISh

25. ODAM TAShISh

26. YuK TAShISh

27. VELOSIPED VA ARAVALAR HARAKATLANIShI, ShUNINGDEK, HAYVONLARNI HAYDAB O‘TIShGA DOIR QO‘ShIMChA TALABLAR

28. MANSABDOR ShAXSLAR VA FUQAROLARNING YO‘L HARAKATI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASh, TRANSPORT VOSITALARINI YO‘LGA ChIQARISh, ULARGA RAQAM VA TANIQLIK BELGILARINI O‘RNATISh BO‘YIChA VAZIFALARI

1-ILOVA
YO‘L BELGILARI

1.Ogohlantiruvchi belgilar

2. Imtiyoz belgilari

3. Taqiqlovchi belgilar

4. Buyuruvchi belgilar

5. Axborot-ishora belgilari

6. Servis belgilari

7. Qo‘shimcha axborot belgilari

YO‘L BELGILARI

2-ILOVA
1. YoTIQ ChIZIQLAR

2. TIK ChIZIQLAR

3-ILOVA
Transport vositalaridan foydalanishni taqiqlovchi shartlar

1. Tormoz tizimi

2. Boshqaruv qurilmasi

3. Tashqi yoritgichlar

4. Oyna tozalagich va oyna yuvgichlar

5. Shinalar

6. Yurgizgich (motor)

7. Transport vositasi tuzilishining bo‘lak qismlari

Hujjat kuchini yo‘qotgan 01.03.2016
 LexUZ sharhi
1. Yo‘l harakati qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin va 2001-yil 1-martdan e’tiboran amalga kiritilsin.
1.3. Yo‘l harakati qatnashchilari “Yo‘l harakati xavfsizligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, ushbu Qoidalarni va unda keltirilgan svetofor ishoralari, yo‘l belgilari (1-ilova), qatnov qismidagi chiziqlar (2-ilova)ning o‘zlariga tegishli bo‘lgan talablarini bilishlari, ularga amal qilishlari, shuningdek, o‘zlariga berilgan huquq doirasida yo‘llarda harakatni boshqarayotgan tartibga soluvchilarning ko‘rsatmalarini so‘zsiz bajarishlari shart.
Avtomagistral5.1 belgi bilan belgilangan yo‘l.
Asosiy yo‘l — tuproqli yo‘lga nisbatan qattiq qoplamali (asfalt va sement betonli, tosh yotqizilgan va shunga o‘xshashlar), kesishayotgan yoki tutashgan yo‘lga nisbatan 2.1, 2.3.1—2.3.3 yoki 5.1 belgilari bilan belgilangan yo‘l yoxud yondosh hududdan chiqadigan yo‘lga nisbatan har qanday yo‘l. Ikkinchi darajali yo‘lning bevosita chorrahaga tutash qismining qoplamali bo‘lishi uni asosiy yo‘l bilan teng huquqli qilmaydi.
Chiziqlar bo‘lmasa piyodalar o‘tish joyining kengligi 5.16.1 va 5.16.2 belgilari orasidagi masofa bilan aniqlanadi.
Piyodalarning tashkiliy jamlanmasi — qoidalarning 5.2 bandi talablariga muvofiq yo‘lda bir yo‘nalishda birgalikda harakatlanayotgan odamlar guruhi.
Reversiv harakat — yo‘l qatnov qismining maxsus ajratilgan, 5.35 — 5.37 yo‘l belgilari, 1.9 chiziqlar bilan belgilangan yoki ustida reversiv svetofor o‘rnatilgan bo‘lagida harakat yo‘nalishining qarama–qarshi tomonga o‘zgarishi.
Qoidalarning 25.8-bandiga muvofiq orqa o‘rindiqdagi 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar;
Oldingi tahrirga qarang.
(3.6-band O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 16-oktabrdagi 216-sonli qarori asosida o‘ninchi xatboshi bilan to‘ldirilgan -— O‘R QHT, 2007-y., 41-42-son, 419-modda)
Xavfsizlik kamarlari bilan jihozlangan transport vositasida yurishda yo‘lovchilar xavfsizlik kamari taqqan bo‘lishlari (Qoidalarning 3.3-bandida nazarda tutilgan hollardan tashqari), mototsiklda yurganda esa tugmalangan maxsus bosh kiyimi kiyishlari shart.
7.4. Zarg‘aldoq yoki sariq rangli chiroq-mayoqchasi yoqilgan, yo‘ldan foydalanish xizmatiga tegishli moslama va transport vositalarining haydovchilari ish bajarish jarayonida yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash sharti bilan ushbu Qoidalarning yo‘l belgilari, chiziqlari hamda 11.4, 11.5, 11.8 va 18.1 bandlari talablaridan chetga chiqishlari mumkin. Boshqa haydovchilar ularning ish bajarishlariga to‘sqinlik tug‘dirmasliklari shart. Zarg‘aldoq va sariq rangli chiroq–mayoqcha harakatlanishda imtiyoz bermaydi va u faqat boshqa harakatlanish qatnashchilarining e’tiborini jalb etish uchun xizmat qiladi.
sariq ishora harakatni taqiqlaydi (faqat Qoidalarning 8.13 bandida ko‘zda tutilgandan tashqari) va ishoralar almashuvi haqida ogohlantiradi;
QO‘LINI YuQORIGA KO‘TARGANDA, Qoidalarning 8.13 bandida ko‘rsatilganidan boshqa hollarda transport vositalari va piyodalarning barcha yo‘nalishlarda harakatlanishi taqiqlanadi.
chorrahada Qoidalarning 15.7 bandini hisobga olgan holda, piyodalarga halaqit bermasdan qatnov qismlari kesishmasi oldida;
8.13. Sariq ishora yonganda yoki tartibga soluvchining qo‘li yuqori ko‘tarilganda, Qoidalarning 8.12. bandida ko‘zda tutilgan joylarda keskin tormoz bermasdan to‘xtashga ulgiraolmaydigan transport vositalarining haydovchilariga harakatni davom ettirishga ruxsat etiladi.
10.6. Transport vositasi o‘zining gabarit o‘lchamlariga yoki boshqa texnik sabablariga ko‘ra Qoidalarning 10.4 bandi talablariga muvofiq burilishni bajara olmasa, yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlab va boshqa transport vositalariga halaqit bermasdan undan chetga chiqishiga yo‘l qo‘yiladi.
11.1. Relssiz transport vositalari harakatlanadigan bo‘laklar soni chiziqlar yoki 5.8.1, 5.8.2, 5.8.7, 5.8.8 yo‘l belgilari bilan belgilanadi. Bunday chiziqlar yoki yo‘l belgilari bo‘lmasa, haydovchilar yo‘l bo‘laklarini o‘zlari, qatnov qismining kengligini, transport vositalari orasidagi zarur yonlama oraliq masofani va ularning gabarit o‘lchamlarini hisobga olgan holda aniqlaydilar. Bunda harakat ikki tomonlama bo‘lgan yo‘l qatnov qismining chap tomondagi yarmi qarama–qarshi yo‘nalishda harakatlanish uchun mo‘ljallangan, deb hisoblanadi.
11.3. Harakat ikki tomonlama bo‘lgan uchta bo‘lakli (1.9 chizig‘i bilan belgilangandan tashqari) yo‘llarda o‘rta bo‘lakka faqat quvib o‘tish, chapga burilish, qayrilib olish va aylanib o‘tish uchungina chiqishga ruxsat etiladi. Qarama-qarshi yo‘nalishda harakatlanish uchun mo‘ljallangan chetki chap bo‘lakka chiqish taqiqlanadi.
Aholi yashaydigan joylarda Qoidalarning 11.6, 19.1, 26.2 bandlaridagi talablarni hisobga olgan holda haydovchilar o‘zlariga qulay bo‘lgan harakatlanish bo‘lagidan foydalanishlari mumkin. Faqat o‘ngga yoki chapga burilish, qayrilib olish, quvib o‘tish, to‘xtash oldidan harakatlanish bo‘lagini o‘zgartirishga ruxsat etiladi.
11.9. Qoidalarning 14.1, 27.2 bandlarida ko‘zda tutilgandan boshqa hollarda transport vositalarining yo‘l yoqasi, trotuar va piyodalar yo‘lkalaridan harakatlanishi taqiqlanadi. Bu joylarda yo‘ldan foydalanish va kommunal xizmat mashinalarining harakatlanishiga, shuningdek, boshqa imkoniyat bo‘lmagan hollarda bevosita yo‘l yoqasida, trotuar yoki piyodalar yo‘lkalari oldida joylashgan savdo shoxobchalari, korxonalar va boshqa inshootlarga yuk olib kirish uchun transport vositalariga yaqin yo‘ldan kirishga ruxsat etiladi. Bunda yo‘l harakati xavfsizligi to‘la ta’minlangan bo‘lishi shart.
“To‘xtash taqiqlangan” yo‘l belgisi (3.27) hamda chizig‘i (1.4) ning ta’sirlari doirasida.
aholi yashaydigan joylardan tashqarida 2.1 belgisi bilan belgilangan yo‘llarning qatnov qismida;
17.4. Kesishma orqali harakatlanish taqiqlangan hollarda haydovchi to‘xtash chizig‘i, 2.5 yo‘l belgisi yoki svetofor oldida, ular bo‘lmaganda shlagbaumgacha kamida 5 metr, shlagbaum bo‘lmaganda esa birinchi temir yo‘l iziga kamida 10 metr qolganda to‘xtashi kerak.
5.15 yoki 6.11 belgilar bilan belgilangan maxsus to‘xtab turish maydonchalaridan boshqa joylarda to‘xtash;
18.2. Qatnov qismida majburiy to‘xtaganda haydovchi transport vositasini Qoidalarning 9-bobi talablariga muvofiq belgilashi va bunday holatlar uchun mo‘ljallangan bo‘lakka (qatnov qismining chetini bildiruvchi chiziqdan o‘ng tomonga) olib chiqishning barcha choralarini ko‘rishi kerak.
19.1. Turar-joy dahalari (kirish va chiqish 5.38 va 5.39 belgilari bilan belgilangan hududlar)da piyodalarga trotuarlar hamda qatnov qismida harakatlanishiga ruxsat etiladi. Bunda piyodalar imtiyozga ega bo‘ladilar, biroq ular transport vositalarining harakatlanishiga asossiz xalaqit bermasliklari kerak.
20.1. 1.13 va 1.14 belgilari bilan belgilangan qiyaliklarda yo‘lda qarama-qarshi yo‘nalishlarda harakatlanishni qiyinlashtiradigan biron-bir to‘siq bo‘lsa, nishablikka harakatlanayotgan transport vositasi haydovchisi yo‘l berishi kerak.
20.2. Tik nishablikda, dovonda va 1.13 belgisi o‘rnatilgan yo‘lda to‘xtatish tizimi ishlamay qolgan transport vositalari o‘z harakatini to‘xtatish uchun 5.40 belgisi bilan belgilangan falokatli holatlar uchun yo‘lga kirishlari shart.
20.3. Yo‘lning 1.13 “Tik nishablik” yo‘l belgisi bilan belgilangan qismida uzatma yoki tishlashish mexanizmini ajratilgan holatda harakatlanish taqiqlanadi.
21.2. Belgilangan yo‘nalishdagi transport vositalarining harakatlanishi uchun 5.9, 5.10.1—5.10.3 belgilari bilan ajratilgan bo‘lakda boshqa transport vositalarining harakatlanishi va to‘xtashi taqiqlanadi.
qoidalarning 22.5 bandida ko‘zda tutilgan hollarda yaqinni yorituvchi fara o‘rnida.
26.4. Transport vositasining gabaritlaridan oldi yoki orqa tomonga 1 metrdan, gabarit chiroqlarining chetki qismidan 0,4 metrdan ortiq chiqib turgan yuk ushbu Qoidalarning 28.3 bandiga muvofiq “Katta o‘lchamli yuk” belgisi bilan belgilanishi, qorong‘i vaqtda va yetarlicha ko‘rinmaydigan sharoitda esa bunga qo‘shimcha qilib oldi oq chiroq yoki yorug‘lik qaytargich, orqasi esa qizil chiroq yoki yorug‘lik qaytargich bilan belgilanishi kerak.
“Tezlik cheklangan” – juda og‘ir, xavfli va katta o‘lchamli yuklarni tashiyotgan, shuningdek, transport vositasining texnik tavsifnomasida ko‘rsatilgan eng yuqori tezligi Qoidalarning 12.2, 12.3 va 12.4 bandlarida belgilangan tezlikdan past bo‘lgan hollarda transport vositasi kuzovi orqa devorining chap tomoniga 3.24 – “Yuqori tezlik cheklangan” yo‘l belgisining kichraytirilgan rangli tasviri tushirilgan shaklidagi belgi;
mazkur Qoidalarning 26.5 bandida keltirilgan transport vositalarining harakatlanishi;
1.1. “Shlagbaumli temir yo‘l kesishmasi”.
1.2. “Shlagbaumsiz temir yo‘l kesishmasi”.
1.3.1. “Bir izli temir yo‘l”.
1.3.2. “Ko‘p izli temir yo‘l”.
Shlagbaum bilan jihozlanmagan temir yo‘l kesishmasi oldida o‘rnatiladi. 1.3.1 — bir izli yo‘l, 1.3.2 — ikki va undan ortiq izli yo‘l.
1.4.1—1.4.6. “Temir yo‘l kesishmasiga yaqinlashuv”.
1.5. “Tramvay yo‘li bilan kesishuv”.
1.6. “Teng ahamiyatli yo‘llar kesishuvi”.
1.7. “Aylanma harakatlanish bilan kesishuv”.
1.8. “Svetofor tartibga soladi”. Harakat svetofor orqali tartibga solingan chorraha, piyodalar o‘tish joyi yoki yo‘l qismi.
1.9. “Ko‘tarma ko‘prik”. Ko‘tarma ko‘prik yoki solda kesib o‘tish.
1.10. “Sohilga chiqish”. Daryo yoki suv havzasi qirg‘og‘iga chiqish.
1.11.1, 1.11.2. “Xavfli burilish”. Yo‘lning kichik radiusli yoki ko‘rinish cheklangan burilish joyi: 1.11.1 — o‘ngga, 1.11.2 — chapga.
1.12.1, 1.12.2 “Xavfli burilishlar”. Yo‘lning xavfli burilishlari bo‘lgan qismi. 1.12.1 — birinchi burilish o‘ngga, 1.12.2 — birinchi burilish chapga.
1.13. “Tik nishablik”.
1.14. “Tik balandlik”.
1.15. “Sirpanchiq yo‘l”. Yo‘lning o‘ta sirpanchiq bo‘lgan qismi.
1.16. “Notekis yo‘l”. Qatnov qismi notekis bo‘lgan yo‘l (o‘nqir-cho‘nqir, o‘ydim-chuqur joylar, ko‘prikning yo‘lga notekis tutashuvi va shu kabilar).
1.17. “Tosh otilishi xavfi”. Mukammal qoplamali yo‘l qismida transport vositasi g‘ildiragi ostidan shag‘al, tosh va shunga o‘xshashlarning otilib chiqish ehtimoli.
1.18.1 — 1.18.3. “Yo‘lning torayishi”. 1.18.1 — ikki tomonlama torayish; 1.18.2 — o‘ngga torayish va 1.18.3 — chapga torayish.
1.19. “Ikki tomonlama harakatlanish”. Yo‘lning qarama-qarshi harakatlanish qismining boshlanishi.
1.20. “Piyodalar o‘tish joyi”. 5.16.1, 5.16.2 belgilari va (yoki) 1.14.1 — 1.14.3 chiziqlari bilan belgilangan piyodalar o‘tish joyi.
1.21. “Bolalar”. Bolalar muassasasi (maktablar, bolalarning dam olish manzillari va shunga o‘xshashlar)ga yaqin yo‘lning qatnov qismidan bolalarning chiqib qolish ehtimoli.
1.22. “Velosiped yo‘lkasi bilan kesishuv”.
1.23. “Ta’mirlash ishlari”.
1.24. “Mol haydab o‘tish”.
1.25. “Yovvoyi hayvonlar”.
1.26. “Toshlar tushishi”.
1.27. “Yonlama shamol”.
1.28. “Pastlab uchuvchi samolyotlar”.
1.29. “Tonnel”. Sun’iy ravishda yoritilmagan yoki kiraverish peshtog‘ining ko‘rinishi cheklangan tonnel.
1.30. “Boshqa xavf-xatarlar”. Ogohlantiruvchi belgilarda ko‘zda tutilmagan xavf-xatarlar bo‘lgan yo‘l qismi.
1.31.1, 1.31.2. “Burilishning yo‘nalishi”. Kichik radiusda qurilgan, ko‘rinishi cheklangan yo‘lda harakatlanish yo‘nalishi. Yo‘lning ta’mirlanayotgan qismini aylanib o‘tish yo‘nalishi.
1.31.3. “Burilishning yo‘nalishi”. “T” simon chorrahada yoki yo‘l ayrilishlarida harakatlanish yo‘nalishi. Yo‘lning ta’mirlanayotgan qismini aylanib o‘tish yo‘nalishi.
1.1, 1.2, 1.5 — 1.30 ogohlantiruvchi belgilar aholi yashaydigan joylarda xavfli joydan 50—100 metr, aholi yashaydigan joylardan tashqarida esa 150—300 metr oldin o‘rnatiladi. Zarurat bo‘lganda bu belgilar 7.1.1 qo‘shimcha belgida ko‘rsatilgan boshqa masofada ham o‘rnatilishi mumkin.
Agar nishablik va balandlik ketma-ket keladigan bo‘lsa, 1.13 va 1.14 belgilari bevosita nishablik va balandlik oldiga o‘rnatilishi mumkin.
Aholi yashaydigan joylardan tashqarida 1.1, 1.2, 1.9, 1.10, 1.21 va 1.23 belgilari takrorlanadi. Ikkinchi belgi yo‘lning xavfli qismi boshlanishiga kamida 50 metr qolganda o‘rnatiladi.
Agar qatnov qismida qisqa muddatli yo‘l ishlari olib borilayotgan bo‘lsa, 1.23 belgisi ish bajarilayotgan joyga 10—15 metr masofa etmasdan (7.11 qo‘shimcha belgisiz) o‘rnatilishi mumkin.
1.3.1 va 1.3.2 belgilari bevosita temir yo‘l kesishmasining oldiga o‘rnatiladi.
2.1. “Asosiy yo‘l”. Harakat tartibga solinmagan chorrahalarda ikkinchi darajali yo‘lda harakatlanayotgan transport vositasidan oldin o‘tish huquqi beriladigan yo‘lning boshlanishi.
2.2. “Asosiy yo‘lning oxiri”.
2.3.1. “Ikkinchi darajali yo‘l bilan kesishuv”.
2.3.2. 2.3.3. “Ikkinchi darajali yo‘lning tutashuvi”. 2.3.2 — tutashuv o‘ngdan, 2.3.3 — tutashuv chapdan.
2.4. “Yo‘l bering!” Haydovchi kesib o‘tilayotgan yo‘ldan, 7.13 qo‘shimcha belgisi bo‘lganda esa asosiy yo‘ldan kelayotgan transport vositasiga yo‘l berishi kerak.
2.5. “To‘xtamasdan harakatlanish taqiqlangan”. To‘xtash chizig‘i oldida, agar u bo‘lmasa, kesib o‘tiladigan qatnov qismining chetida to‘xtamasdan harakatlanish taqiqlanadi. Haydovchi kesib o‘tilayotgan yo‘lda 7.13 qo‘shimcha belgisi bo‘lganda esa asosiy yo‘ldan chiqayotgan transport vositalariga yo‘l berishi kerak.
2.6. “Ro‘para harakatlanishning ustunligi”. Qarama-qarshi harakatlanishni qiyinlashtiradigan hollarda yo‘lning tor qismiga kirish taqiqlanadi. Haydovchi yo‘lning tor qismida bo‘lgan yoki ro‘paradan harakatlanayotgan transport vositasiga yo‘l berishi kerak.
2.7. “Ro‘paradagi harakatlanishga nisbatan imtiyoz”. Yo‘lning tor qismida harakatlanmoqchi bo‘lgan haydovchi ro‘paradan kelayotgan transport vositasidan oldin o‘tish huquqiga ega.
3.1. “Kirish taqiqlangan”. Barcha transport vositalarining kirishi taqiqlanadi.
3.2. “Harakatlanish taqiqlangan”. Barcha transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
3.3. “Mexanik transport vositalarining harakatlanishi taqiqlangan”.
3.4. “Yuk avtomobillarining harakatlanishi taqiqlangan”. To‘la vazni 3,5 tonnadan (agar vazni belgida ko‘rsatilmagan bo‘lsa) yoki to‘la vazni belgida ko‘rsatilgandan ortiq bo‘lgan yuk avtomobillari va transport vositalari tizimlarining, shuningdek, traktorlar, o‘ziyurar moslamalarning harakatlanishi taqiqlanadi.
3.5. “Mototsikllar harakatlanishi taqiqlangan”.
3.6. “Traktorlar harakatlanishi taqiqlangan”. Traktorlar, o‘ziyurar moslamalarning harakatlanishi taqiqlanadi.
3.7. “Tirkama bilan harakatlanish taqiqlangan”. Yuk tashuvchi transport vositalari, traktorlarning barcha turdagi tirkamalar bilan harakatlanishi, shuningdek, mexanik transport vositalarini har qanday usulda shatakka olish taqiqlanadi.
3.8. “Ot-arava harakatlanishi taqiqlangan”. Ot-arava (chana), otliqlar, yuk ortilgan hayvonlarning harakatlanishi, shuningdek, mol (poda) haydab o‘tish taqiqlanadi.
3.9. “Velosipedda harakatlanish taqiqlangan”. Velosiped va mopedlarning harakatlanishi taqiqlanadi.
3.10. “Piyodalarning harakatlanishi taqiqlangan”.
3.11. “Vazn cheklangan”. Haqiqiy umumiy vazni belgida ko‘rsatilgandan ortiq bo‘lgan transport vositalarining, shuningdek, transport vositalari tizimlarining harakatlanishi taqiqlanadi.
3.12. “O‘qqa tushadigan og‘irlik cheklangan”. Birorta o‘qiga tushadigan haqiqiy og‘irligi belgida ko‘rsatilganidan ortiq bo‘lgan transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
3.13. “Cheklangan balandlik”. Gabarit balandligi (yuk bilan yoki yuksiz) belgida ko‘rsatilgandan ortiq bo‘lgan transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
3.14. “Cheklangan kenglik”. Gabarit kengligi (yuk bilan yoki yuksiz) belgida ko‘rsatilganidan ortiq bo‘lgan transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
3.15. “Cheklangan uzunlik”. Gabarit uzunligi (yukli yoki yuksiz) belgida ko‘rsatilgandan ortiq bo‘lgan transport vositalari (transport vositalari tizimlari)ning harakatlanishi taqiqlanadi.
3.16. “Eng kam oraliq”. Belgida ko‘rsatilganidan kam oraliq masofada harakatlanish taqiqlanadi.
3.17.1. “Bojxona”. Bojxona (tekshiruv maskani) oldida to‘xtamasdan o‘tish taqiqlanadi.
3.17.2. “Xavf-xatar”. Yo‘l-transport hodisasi yoki boshqa xavfli holatlar tufayli barcha transport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi.
3.18.1. “O‘ngga burilish taqiqlanadi”.
3.18.2. “Chapga burilish taqiqlanadi”.
3.19. “Qayrilish taqiqlanadi”.
3.20. “Quvib o‘tish taqiqlanadi”. Soatiga 40 km dan kam tezlikda harakatlanayotgan yakka transport vositasidan boshqa transport vositalarini quvib o‘tish taqiqlanadi.
3.21. “Quvib o‘tish taqiqlangan hududning oxiri”.
3.22. “Yuk avtomobillarida quvib o‘tish taqiqlangan”. To‘la vazni 3,5 tonnadan ortiq bo‘lgan yuk avtomobillarida barcha transport vositalarini quvib o‘tish taqiqlanadi (soatiga 40 km dan kam tezlikda harakatlanayotgan transport vositasi, traktor, ot-arava, velosiped bundan mustasno).
3.23. “Yuk avtomobillarida quvib o‘tish taqiqlangan hududning oxiri”.
3.24. “Yuqori tezlik cheklangan”. Belgida ko‘rsatilganidan ortiq tezlikda (km/soat) harakatlanish taqiqlanadi.
3.25. “Yuqori tezlik cheklangan hududning oxiri”.
3.26. “Tovush moslamalaridan foydalanish taqiqlangan”. Yo‘l transport hodisasining oldini olish hollaridan boshqa vaziyatlarda tovush moslamasidan foydalanish taqiqilanadi.
3.27. “To‘xtash taqiqlangan”. Transport vositalarining to‘xtashi va to‘xtab turishi taqiqlanadi.
3.28. “To‘xtab turish taqiqlangan”. Transport vositalarining to‘xtab turishi taqiqlanadi.
3.29. “Oyning toq kunlarida to‘xtab turish taqiqlanadi”.
3.30. “Oyning juft kunlarida to‘xtab turish taqiqlanadi”.
3.31. “Barcha cheklovlarning oxiri”. 3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26—3.30 belgilaridan bir nechtasiga bir vaqtda amal qiladigan oraliqlarning oxirini bildiradi.
3.1—3.3, 3.18.1, 3.18.2, 3.19, 3.27 belgilarining belgilangan yo‘nalishli transport vositalariga, 3.2—3.8 belgilari ta’sir oralig‘ida yashovchi yoki ishlovchi fuqarolarga tegishli yoxud ularga va korxonalarga xizmat qiluvchi transport vositalariga daxli yo‘q. Bunday hollarda transport vositalari belgilangan joyga yaqin chorrahadan kirib yoki chiqib ketishlari kerak.
Ushbu Qoidalarning 28.3 bandiga binoan “Nogiron” taniqlik belgisi bilan belgilangan avtomobillar va kajavali mototsikllarni boshqarayotgan nogiron haydovchilar 3.2, 3.3 va 3.28 belgilari talablaridan chetga chiqishlari mumkin. 7.18 qo‘shimcha axborot belgisi bo‘lganda 3.27 belgisining ta’sir oralig‘ida to‘xtashga ruxsat etiladi.
3.28—3.30 — belgilari taksometri ishlab turgan taksilarga daxli yo‘q.
3.18.1 va 3.18.2 belgilari qatnov qismlarining qaysi kesishmasi oldiga o‘rnatilsa, shu kesishmaga tatbiq etiladi.
3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26—3.30 belgilarining ta’siri belgi o‘rnatilgan joydan keyingi eng yaqin chorrahagacha, chorrahasi bo‘lmagan aholi yashaydigan joylarda aholi yashaydigan hududning oxirigacha, yo‘lga yondosh hududlardan dala va o‘rmonlarning yo‘l bilan tutashgan hamda ikkinchi darajali yo‘llardan chiqish joylarida, ularning oldida tegishli belgilar o‘rnatilmagan bo‘lsa, bu belgilarning ta’siri yo‘qolmaydi.
Aholi yashaydigan joylarga etmay o‘rnatilgan 3.24 belgisining ta’siri 5.22 belgisigacha kuchini saqlaydi.
3.16 va 3.26 belgilari 7.2.1 qo‘shimcha belgisi orqali;
3.20, 3.22, 3.24 belgilari 3.21, 3.23, 3.25 va 7.2.1 qo‘shimcha belgisi orqali.
3.27—3.30 belgilarining amal qilish oralig‘i oxiriga 3.27—3.30 belgilari 7.2.3 qo‘shimcha belgisi bilan birga takror o‘rnatiladi yoki 7.2.2 bilan qo‘llanadi.
3.27 belgisi 1.4 yotiq chizig‘i bilan birgalikda, 3.28 belgisi esa 1.10 yotiq chizig‘i bilan birgalikda qo‘llanishi mumkin, bunda belgilarga amal qilish chiziqlar uzunligi bilan aniqlanadi.
3.10, 3.27—3.30 belgilari yo‘lning qaysi tomoniga o‘rnatilgan bo‘lsa, ularga faqat o‘sha tomonda amal qilinadi.
4.1.1. “Harakatlanish to‘g‘riga”.
4.1.2. “Harakatlanish o‘ngga”.
4.1.3. “Harakatlanish chapga”.
4.1.4. “Harakatlanish to‘g‘riga yoki o‘ngga”.
4.1.5. “Harakatlanish to‘g‘riga yoki chapga”.
4.1.6. “Harakatlanish o‘ngga yoki chapga”. Faqat yo‘naltirgichlar buyurgan tomonga harakatlanishga ruxsat etiladi. Chapga burilishga ruxsat etuvchi belgi qayrilishga ham ruxsat beradi. (Muayyan kesishmada talab etilgan harakat yo‘nalishiga tegishli yo‘naltirgichning shakli tushirilgan 4.1.1—4.1.6 belgisini qo‘llash mumkin).
4.1.1—4.1.6 belgilarining belgilangan yo‘nalishli transport vositalariga daxli yo‘q.
4.1.1—4.1.6 belgilarining ta’siri qatnov qismlarining qaysi kesishmasi oldiga o‘rnatilsa, shu kesishmaga tatbiq etiladi.
4.1.1 belgisi yo‘l boshlanishiga o‘rnatilsa, unga yaqin chorrahagacha amal qilinadi. Belgi o‘ng tomonda joylashgan hovli va yo‘lga tutash boshqa xududlarga burilishni taqiqlamaydi.
4.2.1. “To‘siqni o‘ngdan chetlab o‘tish”.
4.2.2. “To‘siqni chapdan chetlab o‘tish”. To‘siqni ko‘rsatilgan yo‘nalish bo‘yicha chetlab o‘tishga ruxsat etiladi.
4.2.3. “To‘siqni o‘ngdan yoki chapdan chetlab o‘tish”. To‘siqni har tomondan chetlab o‘tishga ruxsat etiladi.
4.3. “Aylanma harakatlanish”. Yo‘naltirgichlarda ko‘rsatilgan yo‘nalishlarda harakatlanishga ruxsat etiladi.
4.4. “Engil avtomobillar harakatlanadi”. Engil transport vositalari, avtobus, mototsikllar, to‘la vazni 3,5 tonnadan oshmaydigan yuk tashuvchi transport vositlarining harakatlanishiga ruxsat etiladi.
4.5. “Velosiped yo‘lkasi”. Faqat velosiped va mopedlarlar harakatlanishga ruxsat etiladi. Velosiped yo‘lkasidan piyodalar ham yurishlari mumkin.
4.6. “Piyodalar yo‘lkasi”. Faqat piyodalar yurishiga ruxsat etiladi.
4.7. “Eng kam tezlik”. Faqat belgida ko‘rsatilgan yoki undan yuqori tezlikda (km/soat) harakatlanishga ruxsat etiladi.
4.8. “Eng kam tezlik belgilangan yo‘lning oxiri”.
5.1. “Avtomagistral”. Yo‘l harakati qoidalarining avtomagistrallarda harakatlanish tartibi o‘rnatilgan yo‘l.
5.2. “Avtomagistralning oxiri”.
5.3. “Avtomobillar uchun mo‘ljallangan yo‘l”. Faqat avtomobillar, avtobus va mototsikllarning harakatlanishi uchun mo‘ljallangan yo‘l.
5.4. “Avtomobillar uchun mo‘ljallangan yo‘lning oxiri”.
5.5. “Bir tomonlama harakatlanish yo‘li”. Transport vositalarining butun kenglik bo‘yicha bir yo‘nalishda harakatlanadigan yo‘li yoki uning qatnov qismi.
5.6. “Bir tomonlama harakatlanish yo‘lining oxiri”.
5.7.1, 5.7.2. “Bir tomonlama harakatlanish yo‘liga chiqish”. Harakatlanish bir tomonlama bo‘lgan yo‘lga yoki qatnov qismiga chiqish.
5.8.1. “Bo‘laklar bo‘yicha harakatlanish yo‘nalishi”. Bo‘laklar soni va har biri bo‘yicha ruxsat etilgan harakatlanish yo‘nalishi.
5.8.2. “Bo‘lak bo‘yicha harakatlanish yo‘nalishi”. Bo‘lak bo‘yicha ruxsat etilgan harakatlanish yo‘nalishi.
Yo‘lning chetki chap bo‘lagidan chapga burilishga ruxsat beruvchi 5.8.1 va 5.8.2 belgilari shu bo‘lakdan qayrilishga ham ruxsat beradi.
Chorrahadan oldin o‘rnatilgan 5.8.1 va 5.8.2 belgilarining ta’siri, agar shu turkumdagi boshqa belgilar o‘rnatilmagan bo‘lsa, butun chorrahaga tadbiq etiladi.
5.8.3. “Bo‘lakning boshlanishi”. Yo‘lning balandlikka ko‘tarilish yoki to‘xtash qismidagi qo‘shimcha bo‘lagining boshlanish joyi. Agar qo‘shimcha bo‘lak oldiga 4.7 “Eng kam tezlik” belgisi o‘rnatilgan bo‘lsa, ko‘rsatilgan yoki undan kattaroq tezlikda harakatlana olmaydigan transport vositasining haydovchisi asosiy bo‘lakdan qo‘shimcha bo‘lakka qayta tizilishi kerak.
5.8.4. “Bo‘lakning boshlanishi”. Uch bo‘lakli yo‘llarda harakatlanish uchun o‘rta bo‘lakning boshlanishi.
5.8.5. “Bo‘lak oxiri”. Balandlikka ko‘tarilish yoki to‘xtash qismidagi qo‘shimcha bo‘lakning oxiri.
5.8.6. “Bo‘lak oxiri”. Uch bo‘lakli yo‘lda harakatlanish uchun mo‘lajallangan o‘rta bo‘lakning oxiri.
5.8.7. 5.8.8. “Bo‘laklar bo‘yicha harakatlanish yo‘nalishi”.
Agar 5.8.7 belgisida biror transport vositasining harakatlanishini taqiqlovchi belgi tasvirlangan bo‘lsa, unda bu transport vositasining tegishli bo‘lakda harakatlanishi taqiqlanadi.
5.8.7 va 5.8.8 belgilari yo‘nalishlar soniga ko‘ra to‘rt va undan ortiq bo‘lakli yo‘llarga ham tadbiq etilishi mumkin. Tasviri almashadigan 5.8.7, 5.8.8 belgilari yordamida reversiv harakat tashkil etilishi mumkin.
5.9. “Belgilangan yo‘nalishli transport vositalari uchun mo‘ljallangan bo‘lak”. Transport vositalari yo‘nalishida harakatlanadigan belgilangan yo‘nalishli transport vositalari uchun mo‘ljallangan bo‘lak.
5.10.1. “Belgilangan yo‘nalishli transport vositalari uchun bo‘lagi bor yo‘l”. Belgilangan yo‘nalishli transport vositlarining umumiy oqimga qarshi harakatlanishi uchun ajratilgan bo‘lak.
5.10.2. 5.10.3. “Belgilangan yo‘nalishli transport vositalari uchun bo‘lagi bor yo‘lga chiqish”.
5.10.4. “Belgilangan yo‘nalishli transport vositalari uchun bo‘lagi bor yo‘lning oxiri”.
5.11.1. “Qayrilish joyi”. Chapga burilish taqiqlanadi.
5.11.2. “Qayrilish oralig‘i”. Qayrilish oralig‘ining uzunligi. Chapga burilish taqiqlanadi.
5.12. “Avtobus va trolleybus to‘xtash joyi”.
5.13. “Tramvay to‘xtash joyi”.
5.14. “Taksi to‘xtab turish joyi”.
5.15. “To‘xtab turish joyi”.
5.16.1, 5.16.2. “Piyodalar o‘tish joyi”. O‘tish joyi oldida 1.14.1—1.14.3 yotiq chizig‘i bo‘lmaganda 5.16.2 belgisi yo‘ldan o‘ng tomonga o‘tish joyining old chegarasiga, 5.16.1 belgisi esa chap tomon o‘tish joyining orqa chegarasiga o‘rnatiladi.
5.17.1, 5.17.2. “Piyodalarning yer ostidan o‘tish joyi”.
5.17.3, 5.17.4. “Piyodalarning yer ustidan o‘tish joyi”.
5.18. “Tavsiya etilgan tezlik”. Yo‘lning shu qismida tavsiya etilgan harakatlanish tezligi. Belgiga eng yaqin chorrahagacha amal qilinadi. 5.18 belgisi ogohlantiruvchi belgi bilan birga qo‘llansa, uning ta’sir oralig‘i havfli qismning uzunligi bilan aniqlanadi.
5.19.1—5.19.3. “Oxiri berk yo‘l, ko‘cha”. Yo‘l yoki ko‘chaning ko‘rsatilgan yo‘nalishda oxiri berk.
5.20.1, 5.20.2. “Yo‘nalishlarning dastlabki ko‘rsatkichi”. Belgida ko‘rsatilgan aholi yashaydigan joyga va boshqa manzillarga tomon harakatlanish yo‘nalishi. Belgida 5.29.1 belgisining hamda avtomagistral, aeroport va boshqa ramziy belgilar tasviri tushirilgan bo‘lishi mumkin. 5.20.1 belgisi yo‘lning 3.11—3.15 taqiqlovchi belgilaridan biri o‘rnatilgan qismlarini aylanib o‘tish kerakligini ko‘rsatish uchun ham qo‘llaniladi.
5.20.3. “Harakatlanish tasviri”. Chorrahada ayrim harakatlar taqiqlangan vaqtda harakatlanish yo‘nalishi yoki serqatnov chorrahada ruxsat etilgan harakatlanish yo‘nalishi.
5.21.1. “Yo‘nalish ko‘rsatkichi”. 5.21.2. “Yo‘nalishlar ko‘rsatkichi”. Manzillar tomon harakatlanish yo‘nalishlari.
5.22. “Aholi yashaydigan joyning boshlanishi”. Ushbu Qoidalarning aholi yashaydigan joylarda harakatlanish tartibini belgilovchi talablariga amal qilinadigan joylarning nomi hamda uning boshlanishi.
5.23. “Aholi yashaydigan joyning oxiri”. Ushbu Qoidalarning aholi yashaydigan joylarda harakatlanish tartibi talablari bekor qilingan joy.
5.24. “Aholi yashaydigan joyning boshlanishi”. Ushbu Qoidalarning aholi yashaydigan joylarda harakatlanish tartibini belgilovchi talablariga amal qilinmaydigan joyning nomi hamda uning boshlanishi.
5.25. “Aholi yashaydigan joyning oxiri”. 5.24 belgisi bilan ko‘rsatilgan aholi yashaydigan joyning oxiri.
5.26. “Manzil nomi”. Aholi yashamaydigan joylar (daryo, ko‘l, dovon, xushmanzara joy va h.k.)ning nomi.
5.27. “Masofalar ko‘rsatkichi”. Yo‘nalish bo‘yicha joylashgan aholi yashaydigan joylargacha bo‘lgan masofa (km).
5.28. “Kilometr belgisi”. Yo‘lning boshi yoki oxirigacha bo‘lgan masofa (km).
5.29.1, 5.29.2. “Yo‘l raqami”. 5.29.1 — yo‘lga berilgan raqam, 5.29.2 — yo‘lning raqami va yo‘nalishi.
5.30.1—5.30.3. “Yuk avtomobillari uchun harakatlanish yo‘nalishi”. Chorrahada yuk avtomobillari, traktorlar va o‘ziyurar moslamalarga biror yo‘nalishda harakatlanish taqiqlangan bo‘lsa, bunday transport vositalariga tavsiya etilgan harakatlanish yo‘nalishlari.
5.31. “Aylanib o‘tish tasviri”. Harakatlanish uchun vaqtincha yopib qo‘yilgan yo‘l qismini chetlab o‘tish chizmasi.
5.32.1—5.32.3. “Chetlab o‘tish yo‘nalishi”. Harakatlanish uchun vaqtincha yopib qo‘yilgan yo‘l qismini chetlab o‘tish yo‘nalishi.
5.33. “To‘xtash”. Svetoforning (tartibga soluvchining) taqiqlovchi ishorasida transport vositalari to‘xtaydigan joy.
5.34.1, 5.34.2. “Boshqa qatnov qismiga qayta tizilishning boshlang‘ich ko‘rsatkichi”. Ajratuvchi bo‘lagi bo‘lgan yo‘lning harakatlanish uchun yopiq hududini aylanib o‘tish yoki o‘ng tomondagi qatnov qismiga qaytish uchun harakatlanish yo‘nalishi.
5.35. “Reversiv harakatlanish”. Bir yoki bir necha bo‘laklarda harakatlanish yo‘nalishi qarama-qarshi tomonga o‘zgarishi mumkin bo‘lgan yo‘l qismining boshlanishi.
5.36. “Reversiv harakatlanishning oxiri”.
5.37. “Reversiv harakatlanish yo‘liga chiqish”.
5.38. “Turar joy dahasi”. Yo‘l harakati qoidalarining turar joi dahalarida harakatlanish tartibi o‘rnatilgan yo‘l.
5.39. “Turar joy dahasining oxiri”.
5.40. “Falokatli holatlar uchun kirish yo‘li”. Yo‘l harakati qoidalaridagi 20.2 bandda ko‘rsatilgan hollarda foydalaniladigan yo‘l.
Aholi yashaydigan joylarda o‘rnatilgan yashil yoki ko‘k asosdagi 5.20.1, 5.20.2, 5.21.1 va 5.21.2 belgilarida ko‘rsatilgan aholi yashash joylariga shu hududdan chiqqach, tegishli avtomagistral yoki boshqa yo‘llar orqali borilishini bildiradi. Oq asosda ko‘rsatilgan manzil shu aholi yashaydigan joyda ekanligini bildiradi.
6.1. “Tibbiy yordam ko‘rsatish joyi”.
6.2. “Shifoxona”.
6.3. “Yonilg‘i shoxobchasi”.
6.4. “Texnik xizmat ko‘rsatish joyi”.
6.5. “Transport vositalarini yuvish joyi”.
6.6. “Telefon”.
6.7. “Oshxona”.
6.8. “Ichimlik suv”.
6.9. “Mehmonxona”.
6.10. “Kemping”.
6.11. “Dam olish joyi”.
6.12. “DAN maskani”.
7.1.1. “Manzilgacha bo‘lgan masofa”. Belgidan yo‘lning xavfli joyigacha bo‘lgan masofani, yo‘l harakatiga tegishli cheklovlar kiritilgan joyni yoki harakat yo‘nalishi bo‘yicha oldindagi muayyan joyni ko‘rsatadi.
7.1.2. “Manzilgacha bo‘lgan masofa”. Chorraha oldida 2.5 belgisi o‘rnatilgan bo‘lsa, 2.4 belgisidan chorrahagacha bo‘lgan masofani ko‘rsatadi.
7.1.3, 7.1.4. “Manzilgacha bo‘lgan masofa”. Yo‘ldan manzilgacha bo‘lgan masofa.
7.2.1. “Ta’sir oralig‘i”. Ogohlantiruvchi, buyuruvchi, axborot-ishora belgilarining ta’sir oralig‘ini ko‘rsatadi.
7.2.2—7.2.6. “Ta’sir oralig‘i”. Bu belgilar faqat taqiqlovchi 3.27—3.30 belgilari bilan qo‘llaniladi.
7.2.2 — belgining ta’siri saqlangan oraliqni ko‘rsatadi.
7.2.3 — belgi ta’sir oralig‘i oxirini ko‘rsatadi.
7.2.4 — haydovchilarga belgi ta’sirida ekanliklari xaqida ma’lumot beradi.
7.2.5, 7.2.6 — maydon, binolar oldi va shunga o‘xshash joylar chetida to‘xtash va to‘xtab turish taqiqlanganda belgining ta’sir oralig‘i va yo‘nalishini ko‘rsatadi.
7.3.1—7.3.3. “Ta’sir yo‘nalishlari”. Chorraha oldida o‘rnatilgan belgilarning ta’sir yo‘nalishini ko‘rsatadi.
7.4.1—7.4.7. “Transport vositasining turi”. Belgining ta’siri joriy etilgan transport vositalari turini ko‘rsatadi.
7.4.1 qo‘shimcha belgisining ta’siri yuk tashuvchi, shu jumladan, tirkamali, to‘la vazni 3,5 tonnadan ortiq bo‘lgan transport vositalariga, 7.4.3 qo‘shimcha belgisi esa yengil avtomobillarga, shuningdek, to‘la vazni 3,5 tonnagacha bo‘lgan yuk tashuvchi transport vositalariga tatbiq etiladi.
7.5.1. “Shanba, yakshanba va bayram kunlari”. 7.5.2. “Ish kunlari”. 7.5.3. “Hafta kunlari”. Belgiga haftaning qaysi kunlari amal qilinishi ko‘rsatilgan.
7.5.4. “Amal qilish vaqti”. Belgiga kunning qaysi vaqtida amal qilishni ko‘rsatadi.
7.5.5—7.5.7. “Amal qilish vaqti”. Belgiga haftaning qaysi kuni va qaysi soatlarida amal qilishni ko‘rsatadi.
7.6.1—7.6.9. “Transport vositasini to‘xtab turish joyiga qo‘yish usuli”. 7.6.1 — barcha turdagi transport vositalarini to‘xtab turish uchun yo‘lning qatnov qismida, piyodalar yo‘lkasi yoniga qo‘yish usuli.
7.6.2 —7.6.9 piyodalar yo‘lkasi yonidagi to‘xtab turish joyiga yengil avtomobillar va mototsikllarni qanday qo‘yish usuli ko‘rsatilgan.
7.7. “Yurgizgichni ishlatmasdan to‘xtab turish joyi”. 5.15 belgisi bilan birgalikda qo‘llanganda, to‘xtab turish joyida faqat yurgizgichi ishlamayotgan transport vositalarigina to‘xtab turishiga ruxsat etilganini bildiradi.
7.8. “Pullik xizmat ko‘rsatish joyi”. Naqd pulga xizmat ko‘rsatilishini bildiradi.
7.9. “To‘xtab turish muddati cheklangan”. 5.15 belgisi o‘rnatilgan to‘xtab turish joyida transport vositalari to‘xtab turishining eng ko‘p muddatini ko‘rsatadi.
7.10. “Avtomobillarni ko‘rikdan o‘tkazish joyi”. 5.15 yoki 6.11 belgisi bilan ko‘rsatilgan maydonlarda estakada yoki ko‘zdan kechirish chuqurchalari borligini bildiradi.
7.11. “To‘la vazni cheklangan”. To‘la vazni qo‘shimcha belgida ko‘rsatilgan miqdordan ortiq bo‘lgan transport vositalariga taalluqli.
7.12. “Xavfli yo‘l yoqasi”. Yo‘l ishlari bajariliyotgani sababli yo‘l yoqasiga chiqish xavfli ekanligi haqida ogohlantiradi, 1.23 belgisi bilan qo‘llaniladi.
7.13. “Asosiy yo‘lning yo‘nalishi”. Chorrahada asosiy yo‘lning yo‘nalishini ko‘rsatadi.
7.14. “Harakatlanish bo‘lagi”. Belgi yoki svetofor ta’siridagi harakatlanish bo‘lagini ko‘rsatadi.
7.15. “Ko‘zi ojiz piyodalar”. 1.20, 5.16.1, 5.16.2 belgilari hamda svetofor bilan qo‘llaniladi, piyodalar o‘tish joyidan ko‘zi ojiz kishilar foydalanishi haqida ogohlantiradi.
7.16. “Nam qoplama”. Belgi qatnov qismining qoplamasi nam bo‘lgan vaqtda ta’sir etishini ko‘rsatadi.
7.17. “Nogironlar”. 5.15 belgisi bilan qo‘llaniladi. To‘xtab turish joyi (yoki uning bir qismi) ushbu Qoidalarning 28.3 bandiga muvofiq “Nogiron” taniqlik belgisi o‘rnatilgan transport vositalari uchun ajratilganligini ko‘rsatadi.
7.18. “Nogironlar mustasno”. Belgilarning ta’siri ushbu Qoidalarning 28.3 bandiga muvofiq “Nogiron” taniqlik belgisi o‘rnatilgan, transport vositalariga va motokajavalarga joriy etilmaydi.
Qo‘shimcha belgilar qaysi belgi bilan birga joriy etilsa, bevosita shu belgi tagiga joylashtiriladi. 7.2.2—7.2.4, 7.13 qo‘shimcha belgilari yo‘lning, yo‘l yoqasining, piyodalar yo‘lkasining tepasiga o‘rnatilgan belgining yoniga joylashtiriladi.
Eslatma: Ogohlantiruvchi, taqiqlovchi, buyuruvchi, axborot-ishora yo‘l belgilarining tagida mazkur yo‘l belgisining ta’sir oralig‘ini ko‘rsatuvchi 7.2.1 qo‘shimcha axborot belgisi o‘rnatilgan bo‘lsa, yo‘l belgilarining ta’sir oralig‘i oxirini ko‘rsatuvchi yo‘l belgisi o‘rnatilishi shart emas.
1.1 — qarama—qarshi yo‘nalishlarda harakatlanayotgan transport oqimlarini ajratadi, yo‘lning xavfli joylaridagi harakatlanish bo‘lagi chegarasini bildiradi; yo‘lning kirish taqiqlangan qismini anglatadi; transport vositalarining to‘xtab turish joyi chegarasini hamda avtomagistrallar qatoriga kiritilmagan yo‘lning harakatlanish qismi chegarasini bildiradi.
1.2 (enli sidirg‘a chiziq) — avtomagistrallarda harakatlanish qismi chegarasini bildiradi.
1.3 — to‘rt va undan ortiq harakatlanish bo‘lagi bo‘lgan yo‘llarda qarama—qarshi yo‘nalishdagi transport vositalari oqimini ajratadi.
1.4 — to‘xtash taqiqlangan joyni bildiradi. Yakka holda yoki 3.27 “To‘xtash taqiqlangan” yo‘l belgisi bilan qo‘llaniladi hamda yo‘lning harakatlanish qismi chetiga yoki yo‘l chetidagi to‘siq (bordyur) ustidan chiziladi.
1.5 — ikki yoki uch bo‘lakli yo‘llarda qarama—qarshi yo‘nalishlarda harakatlanayotgan transport vositalari oqimlarini ajratadi; bir yo‘nalishda harakatlanish uchun mo‘ljallangan ikki yoki ko‘proq bo‘lakli yo‘llarda bo‘laklarning chegaralarini bildiradi.
1.6 (yaqinlashish chizig‘i — har bir chiziq uzunligi ular orasidagi masofadan uch barobar katta bo‘lgan uzuq—uzuq chiziq) — qarama—qarshi yoki bir yo‘nalishda harakatlanayotgan transport vositalari oqimlarini ajratuvchi 1.1 yoki 1.11 chizig‘iga yaqinlashayotganlik haqida ogohlantiradi.
1.7 — (har bir chizig‘i qisqa va oralari shu chiziqlar bo‘yiga teng bo‘lgan uzuq—uzuq chiziq) — chorrahadagi harakatlanish bo‘laklarini bildiradi.
1.8 (enli uzuq—uzuq chiziq) — tezlanish yoki sekinlanish bo‘lagi bilan yo‘lning harakatlanish qismidagi asosiy bo‘lagi o‘rtasidagi chegarani bildiradi (chorrahalarda, yo‘lning turli sathda kesishgan qismlarida, avtobuslar to‘xtaydigan joylarda va h.k.).
1.9 — reversiv harakatlanishda qatnov qismining chegarasini belgilaydi; reversiv harakatlanish amalga oshirilgan yo‘llarda (reversiv svetofori o‘chirilgan holatda) qarama—qarshi yo‘nalishdagi transport oqimini ajratadi.
1.10 — to‘xtab turish taqiqlangan joyni bildiradi. Yakka holda yoki 3.28 yo‘l belgisi bilan qo‘llaniladi va yo‘lning harakatlanish qismi chetiga yoki yo‘l chetidagi to‘siq (bordyur) ustidan chiziladi.
1.11 — faqat biror bo‘lakka qayta tizilishga ruxsat etadi, bir yo‘nalishdagi yoki qarama—qarshi kelayotgan transport oqimlarini ajratadi; qayrilib olish, to‘xtash maydonchalari va shunga o‘xshashlarga kirish uchun mo‘ljallangan joylarda manyovr faqat bir yo‘nalishda ruxsat etilganligini ko‘rsatadi.
1.12 (to‘xtash) — 2.5 belgisi yoki svetoforning (tartibga soluvchining) taqiqlovchi ishorasida haydovchi to‘xtash kerak bo‘lgan joyni ko‘rsatadi.
1.13 — kesishgan yo‘lda harakatlanayotgan transport vositasiga yo‘l berish zarur bo‘lganda haydovchi transport vositasini to‘xtatishi lozim bo‘lgan joyni ko‘rsatadi.
1.14.1, 1.14.2 (zebra) yo‘lning harakat tartibga solinmagan qismida piyodalarning o‘tish joyini belgilaydi.
1.14.2 belgining ishorali yo‘naltirgichlari piyodalarning harakatlanish yo‘nalishini ko‘rsatadi.
1.14.3 — piyodalarning harakati svetofor yordamida tartibga solinganini bildiradi.
1.15 — yo‘lning velosiped yo‘lkasi kesib o‘tgan joyini bildiradi.
1.16.1—1.16.3 — transport vositalari oqimi ajraladigan yoki qo‘shiladigan joylardagi yo‘naltiruvchi orolchalarni bildiradi.
1.17 — belgilangan yo‘nalishli transport vositalari to‘xtash joylari hamda taksilarning to‘xtab turish joylarini bildiradi.
1.18 — chorrahada bo‘laklar bo‘yicha ruxsat etilgan harakatlanish yo‘nalishlarini ko‘rsatadi. Yakka holda yoki 5.8.1, 5.8.2 belgilari bilan qo‘llaniladi. Oxiri berk yo‘l tasvirlangan chiziq, shu yo‘nalishdagi yon tomonda joylashgan qatnov qismiga burilish taqiqlanganligini ko‘rsatadi. Chetki chap bo‘lakdan chapga burilishga ruxsat beruvchi yo‘naltirgich shu bo‘lakdan qayrilishga ham ruxsat beradi.
1.19 — harakatlanish qismining toraygan (shu yo‘nalishdagi harakatlanish bo‘laklarining soni kamaygan) joyiga yoki qarama—qarshi yo‘nalishdan kelayotgan transport vositalari oqimlarini ajratuvchi 1.1 yoki 1.11 chizig‘iga yaqinlashganlik haqida ogohlantiruvchi chiziq. Birinchi holda 1.18.11.18.3 yo‘l belgilari bilan qo‘llanilishi mumkin.
1.20 — haydovchini 1.13 chizig‘iga yaqinlashayotgani haqida ogohlantiradi.
1.21 (“to‘xtang” yozuvi) — 2.5 belgisi bilan birga qo‘llanilganda haydovchini 1.12 chizig‘iga yaqinlashayotganligi haqida ogohlantiradi.
1.22 — yo‘l (harakatlanish yo‘nalishi) raqamini ko‘rsatadi.
1.23 — yo‘lning faqat belgilangan yo‘nalishli transport vositalari uchun mo‘ljallangan bo‘lagini bildiradi.
1.1 va 1.3 chiziqlarini bosib o‘tish taqiqlanadi, harakatlanish qismining chetini bildirish uchun qo‘llanilgan 1.1 chizig‘i bundan mustasno.
1.2, 1.5 — 1.8 chiziqlarini istalgan tomondan bosib o‘tish mumkin.
Reversiv svetoforlar bo‘lmaganda yoki ular o‘chirib qo‘yilganda, 1.9 chizig‘ini faqat u haydovchining o‘ng tomonida bo‘lsa, bosib o‘tishga ruxsat etiladi.
Reversiv svetofor yoqilgan paytda bir yo‘nalishli bo‘laklarni ajratayotgan 1.9 chizig‘ini istalgan tomonidan bosib o‘tishga ruxsat etiladi. Reversiv svetofor o‘chirilganda, haydovchilar darhol 1.9 chizig‘idan o‘ngga qayta tizilishlari kerak.
1.11 chizig‘ini uzuq-uzuq tomondan, shuningdek, sidirg‘a chiziq tomonidan esa faqat quvib yoki chetlab o‘tishni tugatayotganda bosib o‘tishga ruxsat etiladi.
2.1 — harakatlanayotgan transport vositalariga xavf tug‘diradigan yo‘l inshootlarining tik elementlari (ko‘priklar va osma yo‘llar, ustunlar va h. k.) ni bildiradi.
2.2 — tonnellar, ko‘priklar, osma yo‘l va ko‘priklarning pastki qirrasini bildiradi.
2.3 — ajratish bo‘laklaridagi yoki “xavfsizlik orolchalari”dagi dumaloq ustunlarni bildiradi.
2.4 — yo‘naltiruvchi, beton yoki temir beton ustunlar, to‘siq tirgaklar va hokazolarni bildiradi.
2.5 — yo‘lning kichik radiusli burilishlari, tik nishabliklari va boshqa xavfli joylarida yo‘l chetiga o‘rnatilgan to‘siqlarning yon yuzalarini bildiradi.
2.6 — boshqa joylardagi to‘siqlarning yon yuzalarini bildiradi.
2.7 — yo‘lning xavfli joylarida uning chetidagi to‘siqni (bordyurni) va yo‘l sathidan baland bo‘lgan “xavfsizlik orolchalari” chetini bildiradi.

Hujjatda xato topganingizda, uni belgilab Ctrl+Enter ni bosing.

© O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi “Adolat” нuquqiy axborot markazi”